SORBISCHES INSTITUT - SERBSKI INSTITUT
SORBISCHES  INSTITUT - SERBSKI  INSTITUT

FAQ - Wo Serbach


Rěč Serbow

Za cuzych wosebje zajimawa swojoraznosć Łužicy wobsteji w tym, zo so tu nimo němskeje dalša awtochtona rěč rěči: serbšćina, kotraž słuša do swójby słowjanskich rěčow. Wona je najbliže přiwuzna z čěšćinu, pólšćinu a słowakšćinu, z kotrymiž twori zhromadnje skupinu zapadnosłowjanskich rěčow. Jako němske pomjenowanje za nju trjeba so tradicionelnje nimo "Sorbisch" tež wuraz "Wendisch".

Serbšćina so dźensa hišće w někotrych dźělach Hornjeje a Delnjeje Łužicy wužiwa. Cyle hinaša bě situacija w historiskim času. W dźensnišich krajach Sakska, Saksko-Anhaltska, Durinska, Braniborska a Mecklenburgsko-Předpomorska sydlachu něhdy předewšěm słowjanske kmjeny a rěčachu so słowjanske dialekty. Nětčiša serbšćina je jenički hač do dźensnišeho zachowany słowjanski idiom w Němskej.
...
 
download
(ca. 72.2 kByte)
 
 

Stawizny Serbow

Serbja we Łužicomaj słyšachu k połobskosłowjanskim kmjenam, kotrež so wot 6. lětstotka sem mjez Wódru a Łobjom / Solawu zasydlichu. Hačrunjež běchu wot 10. lětstotka němskej wyšnosći podćisnjeni, móžachu sej tola swoju etnisku swojoraznosć hač do přitomnosće wobchować.

W zažnym 19. lětstotku wotući pod wliwom rozswětlerstwa a romantiki kaž tež narodneho wozrodźenja pola druhich słowjanskich ludow tež narodne wědomje Łužiskich Serbow.
...
 
download
(ca. 409.9 kByte)
 
 

Časowa tabula

6. lětstotk
W času ćahanja ludow wobsydla słowjanske kmjeny krajinu mjez Baltiskim morjom a srjedźnymi horinami, mjez rěkami Łobjom a Solawu na zapadźe a Wódru-Bobrom-Kwisu na wuchodźe.

631
Serbja so jako »Surbi« w chronice Fredegara prěni króć pisomnje mjenuja.

932
Heinrich I. podćisnje serbskej kmjenaj Łužičanow a Milčanow.

939
Markhrabja Gero da na hosćinje třiceći połobskosłowjanskich wjerchow zabić. Po tym so mnoho słowjanskich kmjenow zběhnje.

1018
W Budyskim měrje mjez Bolesławom Chrobrym a němskim kejžorom Heinrichom II. so teritorijej Łužičanow a Milčanow pólskemu wjerchej za leno přidźělitej (hač do lěta 1031).
...
 
download
(ca. 99 kByte)
 
 
INSTITUTNY DŹEŃ 2013
hdy: 21.5.2013, 9.00–13.00 hodź.
hdźe: Serbski dom w Budyšinje
Wot měrca w nowej, polěpšenej formje přistupny je hornjoserbski tekstowy korpus.
Rosemary Statelova:
Musikalische Begegnungen bei den Sorben
Aktuelle Musikpraktiken einer ethnischen Minderheit
Edmund Pech: Ein Staat – eine Sprache?
Deutsche Bildungspolitik und autochthone Minderheiten im 20. Jahrhundert.
Die Sorben im Vergleich mit Polen, Dänen und Nordfriesen
SORBISCHES INSTITUT - SERBSKI INSTITUT | Bahnhofstraße/Dwórnišćowa 6 | D-02625 Bautzen/Budyšin