helper
Serbski Institut Serbski Institut Mobil
Navigation
R0003965-casopisowyregal.100063-1.jpg
In Umsetzung der UN-Behindertenrechtskonvention (UN-BRK) wurde in die Webseite des Sorbischen Instituts eine Vorlesefunktion für Deutsch implementiert. Leider ist eine entsprechende Technologie für die beiden sorbischen Schriftsprachen nicht verfügbar. Das Sorbische Institut ist sich dieser Problematik bewusst und sondiert zurzeit mit Partnern die Entwicklung einer entsprechenden Software. Außerdem bereiten sorbische Ausdrücke in deutschem Text der deutschen Vorlesefunktion erkennbar Schwierigkeiten. Wir bitten dafür um Verständnis, da wir nicht allein aus diesem Grund auf die sorbischen Ausdrücke verzichten möchten.

Die oben genannte Maßnahme wurde finanziert aus Steuermitteln auf der Grundlage des von den Abgeordneten des Sächsischen Landtags beschlossenen Haushalts.

AKTUALNE



4.12.2017 – Zjawny přednošk dr. H. Groschwitza 18 hodź.

z Instituta za Slawistiku na Humboldtowej uniwersiće w Berlinje "Leben mit dem Mond. Eine Kulturgeschichte moderner Mondkalender" w ramiku „Budyskeje akademije 2017/2018“ na žurli Statneje studijneje akademije
xxx
download přeprošenja

21.11.2017 – Konferenca „Transformacija Łužicy ̍ po wuhlu ̍ a Serbja“

02.12.2017 11.00 - 18.00 hodź.,
senatowa žurla BTU Choćebuz, hłowne twarjenje na centralnym campusu

W běhu krótkeho časa je so debata wo přichodźe Łužicy, wosebje nastupajo brunicu dospołnje změniła. Mjeztym zo steještej sebi hišće njedawno dwaj kontrowersnej nahladaj po zdaću njewujednajomnje napřećo, je so nětko dopóznaće přesadźiło, zo so doba wudobywanja brunicy swojemu kóncej bliži. Je jenož hišće prašenje, kak dołho traje hač do doskónčneho zastajenja. Zdobom přiwobroća so zjawna strukturna debata tež prašenju: „Što přińdźe po brunicy? “
Při tym pokazuja so cyle jasnje skomdźenja a sćěhi dotalneje debaty. Na jednej stronje pobrachuja přeswědčace koncepty, na tamnej stronje skutkuje pačenje, wuchadźace z dotalneje sylneje kontrowersy, na najwšelakoriše wašnje dale. Debaty so pokročuja, bjez mjezsobneho zwiska, w fragmentowanych a mjez sobu izolowanych syćach, njedowěra mjez dotal konkurowacymaj skupinomaj dale wobsteji, a zhromadne, pozitiwne předstajenje wo tym, što móhło Łužicu jako region wothladajo wot brunicy a hladajo na diferencowace socioekonomiske wuměnjenja a institucionelno-administratiwne hranicy zwjazować, je lědma spóznaću.
Dóńt serbskeje mjeńšiny je wusko z Łužicu zwjazany. Tuž měło so wočakować, zo so Serbja a jich institucije w debaće wo transformaciji wosebje angažuja. Móhło so tež za to měć, zo serbska kultura za swojich nošerjow žórło wosebiteje zwjazanosće ze swojim regionom, kotraž njeda jim domiznu wopušćić, ale jich pohnuwa w regionje wostać a so za njón angažować.
Za Serbow, kotrychž zhromadnosć, rěč a kulturu je wudobywanje brunicy w jich starodawnej domiznje přez přesydlenje a připućowanje masiwnje wobškodźiło, móža šansy za rewitalizaciju mjeńšinoweje kultury nastać. Tak twori serbska kultura repertoire, kotryž hodźi so jako zhromadna resursa za lokalne a regionalne wuwiwanske strategije wužiwać. Před pozadkom rosćaceho zajima regionalneho hospodarskeho spěchowanja za ekonomisku relewancu kreatiwneho a kulturneho hospodarstwa staji so prašenje, kajke móžnosće wobsteja za dołhodobne zwužitkowanje tutoho kulturneho repertoirea a zdobom za zesylnjenje mjeńšinoweje kultury.
Serbska kultura njeleži jenož w zajimje serbskeje mjeńšiny, ale je wažny wobstatk zhromadneje regionalneje identity. Jako jenički nošer regionalneje identity pak wona zawěsće njedosaha a tež jeje powšitkowna płaćiwosć je dwělomna. Tuž mamy so prašeć, kajki přinošk móže serbskosć za wutworjenje zhromadneje bi-kulturelneje regionalneje identity skićić.
W srjedźišću zajima konferency steja wosebje aktualne tendency w debaće wo transformaciji kaž tež koncepcionelne přemyslowanja a praktiske přistupy, kotrež zwjazuja na kreatiwne wašnje zachowanje serbskeje kultury a mobilizaciju jeje kulturneho potenciala za regionalne wuwiće.
xxx
download programa

16.11.2017 – Zjawny přednošk 14 hodź.

prof. dr. Roland Meyer, Institut za slawistiku Humboldtoweje uniwersity w Berlinje: „Sorbische Dativ-Diathesen und ihre Verwandten“
download přeprošenja

15.11.2017 – Zjawny přednošk 10 hodź.

Martin Munke, nawoda referata „Saxonica“ pola SLUB Drježdźany a zamołwity za portal „Sakska.digital“: „Digitale Landeskunde in Sachsen. Herausforderungen und aktuelle Perspektiven“
download přeprošenja

24.10.2017 – Wupisanje dźěłoweho městna – kulturne wědomosće

W Serbskim instituće Budyšin z wotnožku w Choćebuzu ma so wot 1. januara 2018 wobsadźić

0,5 městna z wědomostnej sobudźěłaćerku/wědomostnym sobudźěłaćerjom we Wotrjedźe kulturne wědomosće.


Přistajenje je wobmjezowane na tři lěta. Mzda płaći so po TV-L (E13, 50%) jeli su wosobinske wuměnjenja date.

Serbski institut slědźi na polu rěče, stawiznow a kultury Serbow w Hornjej- a Delnjej Łužicy w zašłosći a přitomnosći. Přistajenje zarjaduje so do slědźenskeho ćežišća „Žiwjenske wašnja we Łužicy w 21. lětstotku“, kotryž rozestaja so z prašenjemi konstituowanja serbskeje resp. heterogeneje kultury wšědneho dnja w swojej kompleksnosći a přepytuje socialne mechanizmy rewitalizacije serbskeje kultury kaž tež akterske aktiwity k jeje zachowanju a wuwiću.

W srjedźišću steja při tym wosebje zwiski ze serbskosću, wjacerěčnosć a přiswojenje rěče kaž tež formy mobilizacije a migracije. Zo bychu so tež nowe strategije do přirunowanja zapřijeli, njeměri so perspektiwa jenož na wjesne, ale tež na měšćanske struktury (na př. Berlin, Drježdźany, Lipsk, Choćebuz a Budyšin), w kotrychž jewja so komponenty serbskeho žiwjenja. Interdisciplinarny přistup zmóžnja přepytowanje demografiskich, hospodarskich, ekologiskich, socialnych, nabožnych, socialno-linguistiskich a popularnych aspektow.

Nadawki:
  • wobdźěłanje swójskeho projekta w interdisciplinarnym slědźerskim teamje
  • wudźěłanje přednoškow a publikacijow
  • wobdźělenje na koncipowanju a přewjedźenju workshopow a konferencow

Wuměnjenja:
  • wotzamknjeny wysokošulski studij (znajmjeńša master) w kulturno- abo socialnowědomostnym předmjeće
  • nazhonjenja z empiriskimi metodami
  • jara dobre ertne a pisomne znajomosće jendźelšćiny‎

Znajomosće hornjo- abo delnjoserbšćiny kaž tež druheje zapadosłowjanskeje rěče su witane. Wočakuje so zwólniwosć, sej serbsku rěč přiswojić. Městno skići móžnosć wědomostneje kwalifikacije, prěnjorjadnje w ramiku promocije.

Při samsnej kwalifikaciji so na ćežko zbrašenych we wosebitej měrje kedźbuje.

Požadanja ze zwučenymi podłožkami zapodajće prošu hač do 26. 11. 2017 na direktorat Serbskeho instituta, Dwórnišćowa dróha 6, D-02625 Budyšin, si@serbski-institut.de. Tež požadanja, kotrež pozdźišo dóńdu, so wobkedźbuja, jeli dźěłowe městno hišće wobsadźene njeje.
xxx
Download wupisanje městna

Při diskusiji wo rěčnych kartach: J. Siatkowski a D. Rembiszewska z Waršawy, S. Wölkowa a T. Mencl z Budyšina (wotprawa). Foto: J. Kollárová.

16.10.2017 – Konferenca komisije za Słowjanski rěčny atlas ze sorabistiskim wobdźělenjom

Hižo nimale 60 lět dźěłaja dialektologojo ze wšitkich słowjanskich krajow na tym, zo bychu wudali přirunowacy dialektny atlas, kotryž by cyły sydlenski rum słowjanskich narodow wot Baltiskeho hač do Egejskeho morja na jenakore wašnje wopřijał. Hižo w 1960tych lětach wuzwoli so něhdźe 830 městnosćow, w kotrychž su so potom wotmołwy na 3500 prašenjow naprašnika zhromadźili. Tute materialije dyrbja so zjednotnić, rjadować, kartografować a na kóncu wozjewić – to je wulki organizatoriski wukon, na kotrymž je 13 narodnych wědomostnych akademijow wobdźělene kaž tež Serbski institut. Dotal je so hižo dohromady 16 zwjazkow Słowjanskeho rěčneho atlasa wozjewiło (hlej www.slavatlas.org). Ze serbskeho rěčneho teritorija su w atlasu štyri dypki reprezentowane (su to Dešno, Hory, Brězowka a Radwor). Tam zezběrane daty su za předstajenje wšelakorosće słowjanskich dialektow hódnotne a njeparujomne. 7. zwjazk atlasa wo słownistwje z wobłukow “Drasta a wobuće, hygiena a medicina” nastawa w Budyskim Serbskim instituće.
Lětuše zetkanje dźěłoweje skupiny a mjezynarodneje komisije za Słowjanski rěčny atlas wotmě so wot 9. do 14. oktobra w Małych Karpatach blisko Bratislavy a bu wot Słowakskeje Akademije wědomosćow organizowane a wuhotowane. Diskutowali su so wědomostne prašenja, nastate při wobdźěłanju přichodnych 11 atlasowych zwjazkow. Nimo toho mějachu so najwšelakoriše techniske prašenja w zwisku z kompjuterowym wobdźěłanjom rěčneho materiala rozrisać a wujasnić. Mnozy sobudźěłaćerjo projekta předstajichu swoje najnowše publikacije z wobłuka slawistiskeho dialektneho slědźenja. Ze Serbskeho instituta staj so na konferency wobdźěliłoj Sonja Wölkowa a Tomaš Mencl.
Wo serbskich dialektach mamy hižo wosebity rěčny atlas w 15 zwjazkach, kotryž je mjez lětomaj 1965 a 1996 wušoł a kotryž je so w Budyskim instituće wobdźěłał.

11.10.2017 – Jubilej Serbskeho instituta

25 lět slědźenje w Budyšinje a Choćebuzu

Serbski institut ze sydłomaj w Budyšinje a Choćebuzu woswjeći lětsa 25. jubilej po nowozałoženju w lěće 1992. Zapřijejo jeho předchadnik, w lěće 1951 załoženy Institut za serbski ludospyt, zhladuje z tym na wjace hač šěšć lětdźesatkow profesionelneho sorabistiskeho slědźenja we Łužicy. Na zarjadowanju pokazamy na stawizny instituta a předstajimy aktualne naprawy k podpěrje a dokumentaciji serbskeje rěče.
Swjedźenske zarjadowanje wotměje so 26. oktobra 2017 w Choćebuskim Měšćanskim domje:

16.30 –17.30 hodź.
*Witanje
*40 lět Institut za serbski ludospyt (1951–1991) a 25 lět Serbski institut (1992–2017), dr. des. Friedrich Pollack
*Delnjoserbšćina awditiwnje: zwukowe nahrawanja za spěchowanje a dokumentaciju rěče, dr. Hauke Bartels
*Předstajenje noweje institutneje brošurki 2015/16, dr. Anja Pohončowa

17.45 –18.00 hodź. - Přestawka

18.00 –18.30 hodź. - Postrowne słowa

18.30 –19.00 hodź. - Swjedźenski přednošk, prof. dr. Roland Marti

19.00 hodź. - Přijeće

Zarjadowanje wotměje so w němskej a serbskej rěči. Simultany přełožk do němčiny poskićamy.
XXX
download programa

25. 9. 2017 – Wupisanje městna: archiwar/archiwarka ze znajomosćemi na polu IT

W Serbskim kulturnym archiwje (SKA) na Serbskim instituće w Budyšinje ma so wot 1. januara 2018 wobsadźić połne dźěłowe městno

archiwara/archiwarki ze znajomosćemi na polu IT.


Mzda płaći so po TV-L (E9), jeli su wosobinske wuměnjenja date.

Serbski kulturny archiw je jenički zjawny archiw za serbske archiwalije a zběrki. W jeho wobstatkach namakaja so akty serbskich towarstwow a institucijow, zawostajenstwa, rukopisy, muzikalije, wurězki z nowin, plakaty, fotografije kaž tež zwukowe a filmowe dokumenty. Zhromadnje ze Serbskej centralnej biblioteku twori Serbski kulturny archiw wotrjad Serbskeho instituta.

Nadawkowe ćežišća:
  • archiwariske wobdźěłanje aktow a druhich medijow (zwukowe, filmowe a fotowe objekty)
  • přihotowanje a rjadowanje metadatow za datowe banki we wobłuku archiwa
  • IT-administracija, hladanje software a zamołwitosć za wotběhi digitalizacije w archiwje a w bibliotece kaž tež sobuskutkowanje při dalewuwiću online-přistupa (Web-portal) a při naležnosćach IT-infrastruktury
  • wobdźěłanje naprašowanjow na archiw a poradźowanje wužiwarjow archiwa
  • hladanje archiwnych wobstatkow a přesadźenje zawěsćenskich naprawow‎

Wuměnjenja:
  • wotzamknjene fachowe wysokošulske wukubłanje na polu archiwnistwa abo powołanju wotpowědowace fachowe znajomosće‎
  • wukubłanje abo funděrowane znajomosće na polu programěrowanja, tabeloweje kalkulacije (Excel) a weboweho designa‎
  • znajomosće na polu procesow digitalizacije kaž tež zapodawanja meta-datow‎
  • dobre znajomosće hornjo- a/abo delnjoserbskeje kaž tež němskeje rěče‎
  • zakładne znajomosće serbskeje kultury a serbskich stawiznow‎
  • angažowane, samostatne a na cil a serwis wusměrjene wašnje dźěłanja‎
  • zwólniwosć, so na dalekubłanskich naprawach wobdźěleć‎

Při samsnej kwalifikaciji so na ćežko zbrašenych we wosebitej měrje kedźbuje.

Požadanja njech posćelu so ze zwučenymi podłožkami (tabelariski žiwjenopis, kopije wuswědčenjow, zapis powołanskeho wuwića) hač do 20.10.2017 na direktorat Serbskeho instituta, Dwórnišćowa dróha 6, D-02625 Budyšin, si@serbski-institut.de. Tež požadanja, kiž pozdźišo dóńdu, móža so wobkedźbować, jeli dźěłowe městno hišće wobsadźene njeje.
xxx
Download wupisanja

25. 9. 2017 – Wupisanje městna: sobudźěłaćerja/sobudźěłaćerki za wědomostne předźěłanje datow

W Serbskim instituće w Budyšinje ma so wot 1. januara 2018 wobsadźić połne dźěłowe městno

sobudźěłaćerja/sobudźěłaćerki za wědomostne předźěłanje datow.


Mzda płaći so po TV-L (E13) jeli su wosobinske wuměnjenja date.

Nadawki:
  • sobudźěło na slědźenskich projektach instituta
  • awtomatiske předźěłanje rěče/korpusolinguistiske wuhódnoćenja (inkluziwnje statistiki a wizualizacije)
  • wuwiće IT-programow a IT-gratow (na př. za wuwiće annotěrowanych korpusow)
  • sobudźěło při natwarje slědźenskeje infrastruktury
  • sobudźěło při digitalizaciskich procesach kaž tež při natwarje a wobhospodarjenju portala za prezentaciju sorabistiskeje wědy

Wuměnjenja za přistajenje:
  • wotzamknjene wysokošulske wukubłanje na polu informatiki abo kompjuteroweje linguistiki
  • nazhonjenja w programěrowanju, na př. w Perl/Python a Java
  • zajim za zhromadne dźěło w interdisciplinarnych projektach digitalnych duchownych wědomosćow
  • zwólniwosć k dalekubłanju a w serbskorěčnym wobswěće dźěłać kaž tež zwólniwosć k přiswojenju hornjo- a/abo delnjoserbšćiny
  • zwólniwosć, we wobmjezowanym ramiku na hladanju bazisoweje IT sobuskutkować
  • jara dobre analytiske kmanosće kaž tež wuběrna kmanosć komunikacije a dźěła w teamje

Jeli maće znajomosće z wobłuka XML-reprezentowanych tekstowych korpusow a nazhonjenja w dźěle z korpusowymi gratami, je to lěpšina. Tohorunja so znajomosće hornjo- abo delnjoserbšćiny abo druheje zapadnosłowjanskeje rěče witaja.
Serbski institut poskića dynamiski a mnohostronski dźěłowy wobswět, kiž je přez duchownowědomostne slědźenje charakterizowany. Na instituće skutkuja wjacori sobudźěłaćerjo z IT-nadawkami a IT-znajomosćemi. Tu wupisane dźěłowe městno ma so do tuteje skupiny integrować.

Při samsnej kwalifikaciji so na ćežko zbrašenych we wosebitej měrje kedźbuje.

Požadanja njech posćelu so ze zwučenymi podłožkami (tabelariski žiwjenopis, kopije wuswědčenjow, zapis powołanskeho wuwića) hač do 20.10.2017 na direktorat Serbskeho instituta, Dwórnišćowa dróha 6, D-02625 Budyšin, si@serbski-institut.de. Tež požadanja, kiž pozdźišo dóńdu, móža so wobkedźbować, jeli dźěłowe městno hišće wobsadźene njeje.
xxx
Download wupisanja

29. 9. 2017 – Zahajenska dźěłarnička syće "Historiske mjeńšinowe slědźenja"

Ze syću „Historiske mjeńšinowe slědźenja “ ma so wutworić nadregionalny a interdisciplinarny diskusijny a komunikaciski forum za akterow/kow z dalokeho wobłuka historiskeho mjeńšinoweho slědźenja. Zaměr je, teoretisku, metodisku a zapřijećowu diskusiju w němskorěčnym rumje, ale tež zwonka njeho zaso sylnišo profilować. Serbski institut přeprošuje tuž wšitkich zajimcow na prěnje tajke zarjadowanje pod motom „Mjeńšiny a rum“ 29. septembra 2017 do Budyšina.

Kónc zarjadowanja budźe wokoło 16.30 hodź. Po tym wobsteji móžnosć sej Serbsku centralnu biblioteku a Serbski kulturny archiw wobhladać.

Přizjewjenja prošu hač do 25. septembra 2017 pola Annaleny Schmidt. Rady smy tež k pomocy při pytanju nóclěha.
xxx
download mw z programom

20. 8. 2017 – Łužiske regionalne stawizny na web 2.0

Z blogom „Lausitz – Łužica – Łužyca“ kroči Serbski institut po nowych pućach k posrědkowanju regionalnych stawiznow a regionalneje kultury. Na njedawno wozjewjenej online-platformje so wotnětka w swobodnym slědźe přinoški z aktualneho krajowědno-sorabistiskeho slědźenja šěrokemu publikumej spřistupnja. Namakaće ju pod internetowej adresu lausitz.hypotheses.org‎ .

Tematisce měri so blog na geografiske połoženje Łužicy mjez Němskej, Čěskej a Pólskej, mjez słowjanskim a němskim rěčnym rumom kaž tež mjez srjedźnej a wuchodnej/wuchodosrjedźnej Europu. Nastawki, eseje a historiske dokumenty z najwšelakorišich dobow maja zajim za sorabistiske slědźenje a regionalne stawizny budźić a wuwědomjenje historiskeje mostoweje funkcije Hornjeje a Delnjeje Łužicy spěchować.

Koncept bloga je so w Serbskim instituće w interdisciplinarnym slědźerskim wobłuku „Poćahi a splećenja“ wuwił. Jedne z wobsahowych ćežišćow leži tohodla na polu serbskich stawiznow, z tutoho wuchadźišća wobhladuja so transnacionalne a transkulturne stawizny poćahow a splećenjow we Łužicy.

Zakótwjeny je blog na platformje hypotheses.org , mjezynarodnym blogowym portalu za duchowne a socialne wědomosće, kotrehož němska wotnožka hlada so wot Załožby Maxa Webera a wot Němskeho historiskeho instituta w Parisu.
__
Medijowe wozjewjenje

17. 8. 2017 – Předstajenje knihi a rozmołwa: „Mjez Saksami. Mjez złobami a witanjom“

Štwórtk, 17. awgusta 2017, wotměje so wot 19.00 hodź. w Serbskim domje čitanje z knihi „Mjez Saksami. Mjez złobami a witanjom“. Zarjadowarjo su Domowina, Serbski institut, nakładnistwo Ch. Linksa a załožba „Weiterdenken“. Po čitanju přizamknje so diskusija.

W reportažach, analytiskich pozadkowych tekstach, interviewach a wosobinskich komentarach wobswětluje wjace hač 40 awtorkow a awtorow pozadki prawicarskich njeskutkow a předstaja akcije kreatiwneje ciwilneje towaršnosće. Při tym dźe tež wo situaciju w Budyšinje.

Nic hakle wot lěta 2016, w kotrymž bu Budyšin wjacekróć w němskich a mjezynarodnych medijach jako „brune město“ předstajene, w kotrymž so domy ćěkancow pala, čemuž so hišće přiwyskuje a ćěkancy so honja, je tutón problem zjawny: W tutym regionje wobsteji problem z neonacistiskimi strukturami. Hižo 2014 bě region w němskich medijach, jako so młodźi Serbja nadběhowachu. Z wonym lětom zahaji Arndt Ginzel swój přinošk, kotryž so „swětej zwonka Kamjentneho domu“ wěnuje a zdobom spyta wotmołwu namakać, kak je k tomu dóšło, zo w Budyšinje hida přećiwo serbskej mjeńšinje a namóc přećiwo ćěkancam nastała.

Tohodla stej so nimo nakładnistwa Ch. Linksa a załožby „Weiterdenken“ dwě serbskej zarjadnišći za přewjedźenje tutoho zarjadowanja rozsudźiłoj: „Wid wot wonka na swójsku wosobu, skupinu abo cyle jednorje tež na wobswět, w kotrymž sy žiwy, je přeco pomocliwy, ručež je wěcowny a fairny. Myslu sej, zo „Pod Saksami“ tole zmóžni. Kniha móže přinošować k skrućenju kritiskeho sebjewědomja za Saksow“, tak dr. Hauke Bartels, direktor Serbskeho instituta. Dawid Statnik, předsyda Domowiny wudospołni: „Wo tutej knize so w ludnosći kontrowersnje diskutuje, najebać to je wona časowy dokument. Myslu sej, zo je wažne, wo podawkach a wšelakorych měnjenjach rěčeć.“

Nimo awtora přinoška wo regionje budźetaj tež wudawaćelej Heike Kleffner a Matthias Meisner přitomnaj. Na diskusiji wobdźěla so wyši měšćanosta Alexander Ahrens (SPD), Andrea Hübler z poradźowarnje za wopory, zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Zelenych Valentin Lippmann kaž tež předsyda Domowiny Dawid Statnik.

Předstajenje knihi a rozmołwa: štwórtk, 17. awgusta 2017, w 19.00 hodź., Serbski dom, Póstowe naměsto, 02625 Budyšin.

Čitaja a diskutuja:
  • Alexander Ahrens (wyši měšćanosta)
  • Arndt Ginzel (žurnalist),
  • Andrea Hübler (poradźowarnja za wopory, RAA Sakska z. t.),
  • Matthias Meisner (wudawaćel),
  • Valentin Lippmann (Zwjazk 90/Zeleni),
  • Dawid Statnik (předsyda Domowiny)


Moderacija: Heike Kleffner (wudawaćelka)

Zastup je darmotny.

__
Medijowe wozjewjenje

23.–25. 11. 2017 – „Reformacija a etniskosć. Serbja, Letojo a Estojo w 16. a 17. lětstotku“

Mjezynarodna konferenca Serbskeho instituta a Baltiskeje historiskeje komisije, Budyšin, 23.–25. nowembra 2017

Reformacija je fundamentalne teologiske a zdobom wuznamne towaršnostne procesy nastorčiła, kotrež su so na cyłu Europu wuskutkowali. Tež za mnohe tak mjenowane małe ludy běštej pačenje cyrkwje a wutworjenje konkurowacych konfesijow na spočatku nowowěka wažna cezura, kotraž wjedźeše k hłuboko sahacym socialnym a kulturnym změnam.

Na konferency maja so na přikładźe Serbow, Estow a Letow w přirunowacej perspektiwje přepytować dołhodobne wuskutki reformacije a tworjenja konfesijow na swět wěry a na žiwjenje małych ludow we wuchodnosrjedźnej Europje w 16. a 17. lětstotku. Cyłkownje 18 referentkow a referentow z wobłuka stawiznow, kulturneje a literarneje wědomosće, rěčespyta, teologije a stawiznow wuměłstwa wěnuje so w swojich přednoškach na jednej stronje łamkam a dołhodobnym procesam po reformaciji, na druhej stronje pak tež kontinuiće mjez do- a poreformaciskim časom. Prašeja so za wobsahami a nošerjemi tehdyšeho wědomostneho diskursa wo ludach a rěčach kaž tež za poměrami mjez stawowym porjadom, etniskosću a konfesiju w zažnym nowowěku. Dale zaběraja so z rólu ewangelskich duchownych, ze spočatkami pismowstwa a literatury w ludowych rěčach, z konfesionalizaciju ludoweje kultury kaž tež z wuskutkami změny wěry na stawizny wuměłstwa a architektury w Livlandskej a Łužicy.

Nježadamy sej žadyn konferencny popłatk. Organizatoriskich přičin dla pak prosymy wo přizjewjenje z mejlku najpozdźišo hač do 10. nowembra 2017: reformation(at)serbski-institut.de

Konferenca spěchuje so wot Załožby „Fritz Thyssen“ kaž tež wot społnomócnjeneje zwjazkoweho knježerstwa za kulturu a medije na zakładźe wobzamknjenja Němskeho zwjazkoweho sejma we wobłuku kooperaciskeho projekta Kulturneho ruma Hornja Łužica–Delnja Šleska „Wobliča reformacije w Hornjej Łužicy, Čěskej a Šleskej“ .

We wuskej kooperaciji z Baltiskej historiskej komisiju .

» program


_
Medijowe wozjewjenje

22. 6. 2017 – Zjawny přednošk 13:30 hodź.

L. Budilová & Doc. PhDr. Marek Jakoubek, PhD. et PhD. (Praha) “A (sad) mission of Gottlob Kowal in the only Czech village in Bulgaria – Voyvodovo”
download přeprošenja

undefined

20. 6. 2017 – Nowy projekt třećich srědkow za přehladanje a digitalizowanje centralnych dokumentow serbskich stawiznow

Stawiznopis Serbow za čas mjez wójnomaj ma tež dźensa hišće mnohe běłe blaki. Tohodla zahaji so na Serbskim instituće nowy slědźenski projekt, w kotrymž so za wažnymi žórłami a dokumentami z časa Weimarskeje republiki a nacionalsocializma w archiwach po cyłej Němskej rešeršuje a je digitalizuje. Tež někotre wukrajne archiwy so zapřijeja.
Z pomocu nawabjenych třećich srědkow – spěchowanska suma leži pola něhdźe 170.000 eurow – wutworištej so při Serbskim instituće dwě přidatnej projektowej městnje. Hač do kónca lěta 2019 nastanje onlinowa datowa baza, kotraž budźe wotpowědne slědźenja w přichodźe wolóžeć a spěchować. Někotre z najwuznamnišich dokumentow k stawiznam Serbow mjez 1918 a 1945 maja so přez portal tež zjawnosći prezentować.
Nawoda tutoho projekta je archiwar a historikar dr. Clemens Heitmann z Drježdźan, wupokazany fachowc na polu archiwnistwa a nowšich stawiznow.
„Tutón projekt je dalši modul našich wobšěrnych prócowanjow wo digitalizowanje. Njebudźe jenož wužitny za historiske slědźenje, ale tohorunja za natwar digitalneje slědźenskeje infrastruktury“, tak přechodny direktor Serbskeho instituta, dr. Hauke Bartels.
Połtřeća lěta trajacy wosebity projekt pod titlom „Wirtuelne zjimanje centralnych žórłow k přeslědźenju serbskich stawiznow w času Weimarskeje republiki a nacionalsocializma“ spěchuje so wot Sakskeho ministerstwa za wědomosć a wuměłstwo a koordinuje so hromadźe z dalšimi předewzaćemi za natwar „Wirtuelnych archiwow za duchownowědomostne slědźenje“ přez Saksku akademiju wědomosćow w Lipsku.
download mw

13. 6. 2017 – Nowa prawopisna kontrola za hornjoserbšćinu online přistupna

Zasadnje předźěłane nastroje za hornjoserbsku prawopisnu kontrolu steja wotnětka pod adresu www.soblex.de w rubrice download k dispoziciji. Zakład za nje je słowoskład, kotryž je w aktualnym wudaću hornjoserbsko-němskeho prawopisneho słownika Pawoła Völkela zapisany, a to ze wšitkimi skłonjowanymi formami kaž tež z najhusćišimi wotwodźenkami – dohromady je to wjace hač 4,8 mio słownych formow wot něhdźe 61 000 słownikarskich zapiskow.
Za kompjuter čitajomny system prawidłow, tak mjenowany „morfologiski generator“, kotryž twori jadro prawopisneje kontrole, staj wuwiłoj Bernhard Baier a Wito Bejmak. Wot lěta 2009 realizuje so tute předewzaće jako open-sourceowy projekt wot mjenowaneju wuwiwarjow zhromadnje z Rěčnym centrumom WITAJ a Załožbu za serbski lud. 2015 je so Serbski institut přidružił, kotryž je 2016 nawod a koordinaciju projekta přewzał.
W rěčespytnym wotrjedźe Serbskeho instituta je so program pod nawodom dr. Sonje Wölkoweje w běhu zańdźeneju lětow dokładnje pruwował, poprawjał a zasadnje předźěłał. Jako wuslědk steji nětko prawopisna kontrola k dispoziciji, kotraž wotpowěduje hornjoserbskej prawopisnej normje.
Wot lěta 2016 spěchuje so předźěłanje hornjoserbskeje prawopisneje kontrole we wobłuku iniciatiwy “Serbska rěč w nowych elektroniskich medijach” wot Załožby za serbski lud. Za to stajeja Swobodny stat Sakska, Zwjazk a kraj Braniborska přidatne srědki k dispoziciji.
Za download steja k dispoziciji nastroje za aktualne office-programy Libre-/OpenOffice a Softmaker Office kaž tež za browser Firefox a e-mejlowy program Thunderbird. Prawopisny modul za Microsoft Office 2010 a 2013 poskića so na stronje Rěčneho centruma WITAJ. Zawjazanje modula za hornjoserbsku prawopisnu kontrolu do aktualnych wersijow tutoho woblubowaneho programoweho pakćika by spomóžne było, njeje pak bjez podpěry ze stron koncerna Microsoft realizujomne.
Zdobom dósta internetowa prezentacija www.soblex.de w nadawku Załožby za serbski lud předźěłany, za wobrazowki wšelakeje wulkosće a za mobilne nastroje optiměrowany napohlad (responsive design). Tež nowa aplikacija za android-systemy, kotraž dowola spěšny přistup a offline-wužiwanje zapřijateho słowoskłada, steji wot julija 2017 pod mjenom „soblex – Prawje pisać“ k dispoziciji. Wona wudospołnja hižo wot lěta 2015 wobstejacy poskitk aplikacije za iOS-nastroje „Prawje pisać“.
Tuchwilu dźěła so w Serbskim instituće na rozšěrjenju zapřijateho słowoskłada, nowa wersija je za nalěćo 2018 předwidźana. Tež prawopisna kontrola tekstow, kotraž funguje online w kóždym browseru a njewotwisnje wot wužiwaneho office-programa, steji za přichod na planje.
download mw

Nowe wudaće: Spisy Serbskeho instituta 64

Lubina Malinkowa "Um der Wenden Seelenheyl hochverdient ─ Reichsgraf Friedrich Caspar von Gersdorf"

23.–25.11.2017: Mjezynarodna konferenca w Budyšinje

Marie Skłodowska-Curie Actions

SORBISCHES INSTITUT - SERBSKI INSTITUT
Bahnhofstraße/Dwórnišćowa 6
D-02625 Bautzen/Budyšin