|
|
|
NOWINKI | TERMINY | RETROSPEKTIWA | PERSONALIA | PUBLIKACIJE | IMPRESUM
|
|
    
|
|
|
|
|
Cesćone cytarki a cytarje,
|
źěłabnosć Serbskego instituta jo wjelebocna. Wóna twóri a pósrědnja stawnje nowu wědu – južo póglěd do rubriki nowosćow na našej homepage za slědne mjasece to derje ilustrěrujo: nowe projekty se wuwijaju a w nejlěpšem paźe z dodatnym financnym spěchowanim zachopjju (na pś. projekt DFG k Warnoćańskej generaciji, kopańcowa konferenca), digitalizacija šyroko rozrědowanego serbskego kulturnego derbstwa se koncipěrujo a wóna stawnje póstupujo (Kak móžoš imaterielne kulturne derbstwo digitalizěrowaś?, Dolnoserbska publicistika dopołnje digitalnje pśistupna, Mjenjowy serwis rozšyrjony), napšawy za rewitalizaciju se wuwijaju, pśewóźuju a ewaluěruju (SROKA). Konference mógu horicont rozšyriś a su wažne za wuměnu nazgónjenjow (europske mjeńšynowe rěcy, IKE-workshop wót UNESCO 5, Serbske žywjeńske swěty w digitalnem casu). Pśi tom se teke źiwa na zapśěgnjenje luźi z „community“ (noc bibliotekow, pytanje "Warnoćańskich" listow), njeglědajucy na wjeliku licbu pśednoskow a pšawidłownu wucbu na uniwersitach (Sorabistiske wucbne zarědowanje na BTU). Toś móžoš se jano naźejaś, až se take bogatstwo idejow a energije hyšći dłujko zdźaržyjo.
|
prof. dr. Hauke Bartels
direktor instituta
|
|
|
|
|
|
Pytamy listy „warnoćanskich” šulerkow a šulerjow
|
|
Serbske dźeći a młodostni, kiž přebywachu w lětach 1945-1950 w Čěskosłowakskej, pisachu prawidłownje listy přiwuznym do Łužicy. To bě pomoc přetrać styskanje za domiznu, zdobom pak tež składnosć swójbje wo žiwjenju a wuknjenju w Čěskej rozprawjeć. Serbski institut pyta za slědźerski projekt listy a dalše dokumenty (poezijowe albumy, dźeniki, wuswědčenja, fota) ze šulskeho žiwjenja we sewjernej Čěskej.
|
|
|
|
|
|
|
|
Žiwjenje serbskich młodostnych njedaloko němsko-čěskeje hranicy po 1945 je tema noweho DFG-projekta
|
|
We wobłuku noweho slědźerskeho projekta zaběra so historikarka dr. Jana Piňosová wot spočatka lěta z tutej mało přepytowanej temu. W srjedźišću steja při tym prašenja za socialnymi a kulturelnymi wuměnjenjemi, pod kotrymiž běchu młodostni žiwi a wuknjechu. Ale tež indiwiduelne móžnosće skutkowanja w dobje hłuboko sahacych politiskich a towaršnostnych změnow so přepytuja.
|
|
|
|
|
|
|
|
Měznik: Delnjoserbska publicistika dospołna
|
|
|
|
|
|
|
|
|
SROKA: rěcne planowanje za dolnoserbšćinu
|
|
Nowy internetowy bok projekta SROKA www.sroka-plan.org pśewóźujo wótněnta proces rěcnego planowanja za dolnoserbsku rěc a jo platforma za interaktiwne zjawne wobźělenje. Dnja 9. julija jo se nowe natwarjona strategiska kupka prědny raz zmakała.
|
|
|
|
|
|
|
|
Delnjoserbski mjenowy serwis jasnje rozšěrjeny
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Připadnje wotkryty naprašnik "Statistiki Łužiskich Serbow"
|
|
Statistika Łužiskich Serbow Arnošta Muki słuša k najwuznamnišim serbskim kniham 19. lětstotka. Akribisce předstaja Muka w njej kóždu wosadu Delnjeje a Hornjeje dwurěčneje Łužicy. Informuje wo stawiznach a serbskim cyrkwinskim, šulskim a towaršnostnym žiwjenju - a podawa konkretne ličby za kóždu wjesku. Připadnje namakany naprašnik a připołožena korespodenca skićitej nowe dopóznaća.
|
|
|
|
|
|
Social media
|
|
|
|
|
|
|
wot póndźele do srjedy: 9.00 – 16.00 hodź.
štwórtk: 9.00 – 18.00 hodź.
pjatk: zawrjene
|
|
telefon: 03591 4972-15 (čitarnja)
|
|
|
|
|
|
|
27. awgusta
|
rjad přednoškow
|
|
19:00, Serbski institut Budyšin, Dwórnišćowa 6:
|
|
Dwurěčne historiske knihi: Kak so serbska a němska kultura něhdy w knihach zetkawaštej
|
|
|
|
|
28 Black Arena, Sportpark Klagenfurt, Austria:
|
|
Defining, Interpreting and Comparing Small Worlds of Football: Identities, Events, Styles
|
|
|
|
12. septembra
|
podiumowe rozgrono
|
|
15:00 - 18:00, Serbski muzej Chóśebuz, Młyńska droga 12:
|
|
Njejsmy jaden drugemu cuze. Rozgrono k wužywanej symbolice pśi góźbje wustajeńce »Christina Grätz – Poezija pśirody«
|
|
moderacija: Christina Kliemowa, Fabian Jacobs »dale čitać
|
|
|
|
|
Serbski institut Chóśebuz, Pśi Grodowej cerkwi 2:
|
|
referentka: dr. Ruth Kircher, Europski centrum za nastupnosći mjeńšyn
|
|
|
|
12.-14. nowembra
|
konferenca
|
|
Leibnizowy institut za krajowědu, dróha Schongauera 9:
|
|
Difference and Belonging: Indigene und autochthone nationale Minderheiten in den sich wandelnden Regionen Europas
|
|
|
|
|
Serbski institut, čitarnja Serbskeje centralneje biblioteki, Dwórnišćowa 6:
|
|
cyłoněmski Dźeń bibliotekow 2025 za rjadownje a zajimcy, mjez druhim z wjedźenjom přez magaciny
|
|
» prosymy wo přizjewjenje: tel. 03591 4972-0 (sekr.)
|
|
|
|
27. nowembra
|
rjad přednoškow
|
|
zjawny wječorny přednošk we wobłuku lětnjeho posedźenja wědomostneje přirady Serbskeho instituta
|
|
|
|
|
|
Wuměna UNESCO w Choćebuzu z nowymi impulsami
|
|
Dźěłarnička 2. julija běše praktiska pomoc zajimcam, kotřiž chcedźa so wo zapis do Cyłozwjazkoweho zapiska imaterielneho kulturneho herbstwa powabić. Zdobom běchu hižo zapisane iniciatiwy zastupjene. Tak tež Domowina, kotrejž bě so 2014 z podpěru Serbskeho instituta zapisk "Towaršnostne nałožki a swjedźenje Łužiskich Serbow" poradźił.
|
|
|
|
|
|
|
|
Sorabistiski akademiski dorost so zešoł
|
|
2./ 3. meje běše Serbski institut znowa hosćićel zetkanja sorabistiskeho akademiskeho dorosta w Budyšinje. Hižo pjaty raz su sej młodźi sorabisća swoje slědźerske předewzaća a projekty předstajili a diskutowali.
|
|
|
|
|
|
|
|
Rěčne wubědźowanje: SERBINIADA. Serbšćina zwjazuje - serbšćina zwězujo - Sorbisch verbindet
|
|
30. apryla su so w Budyšinje šulerki a šulerjo zešli, kotřiž wuknu na dwurěčnych serbsko-němskich šulach serbšćinu. Wobdźělichu so na rěčnych wubědźowanjach a dźěłarničkach kołowokoło kultury, jědźe, medijow, hudźby, wuměłstwa a rěčnych zhromadnosćow w měšanych skupinach.
|
|
|
|
|
|
|
|
Nóc bibliotekow
|
|
Dnja 4. apryla wobdźěli so Serbska centralna biblioteka k prěnjemu razej na cyłoněmskej Nocy bibliotekow- z wernisažu a čitanjemi na njewšědnych městnach.
|
|
|
|
|
|
|
|
Serbske žiwjenske rumy w digitalnej dobje
|
|
20./21. měrca wotmě so w Choćebuzu transdisciplinarny forum wo digitalnej kulturje Serbow. Tematizowali su so wuskutki digitalizacije na serbsku kulturu. Wustajerske wiki prezentowachu aktualne digitalne graty w serbskim konteksće.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dr. Jana Piňosová, stawiznarka Serbskeho instituta, bu wot Zwjazkoweho ministerstwa za wonkowne naležnosće na nowu čłonku Němsko-Čěskeje a Němsko-Słowakskeje komisije stawiznarjow pomjenowana. Powołanje sta so hižo loni. Komisija přeslědźi stawizny Němcow, Čechow a Słowakow wosebje w 20. lětstotku. Při tym skutkuje interdisciplinarnje a analyzuje zwjazowace a dźělace historiske nazhonjenja. » dale čitać
|
|
|
|
|
Stawiznarja dr. Friedricha Pollacka, wotrjadnik kulturnych wědomosćow Serbskeho instituta, pomjenowachu tohorunja loni hižo na čłona Historiskeje komisije Sakskeje akademije wědomosćow. » dale čitać
|
|
|
|
|
Etnologa dr. Fabiana Jacobsa powołachu spočatk lěta jako noweho čłona Fachoweho komiteja imaterielneho kulturneho herbstwa Němskeje UNESCO-komisije za dobu 2025/2026. » dale čitać
|
|
|
|
Research Fellows w lěće 2025
|
- Dr. Bartłomiej Szawulak, Politechnika Poznańska (Poznan University of Technology): Prototype of parallel text corpus for Polish and Lower Sorbian languages. New perspective on relations between the Polish and the Lower Sorbian language (meja/junij)
- M.A. Till Jonas Umbach, Uniwersita Siegen: Der sorbische Komponist Juro Mětšk - sein Leben in Bautzen. Teilhabe am öffentlichen und kulturellen Leben in Bautzen über die Jahrzehnte hinweg (w nazymje)
- Josepha Milazzo, PhD, Università di Corsica Pasquale Paoli: Jako geografowka z ćežišćom Rural Studies zaběra so z kritiskimi wužadanjemi, kotrež wurostu z mobility a mnohotnosće za inkluziju na europskich wsach. Wosebity fokus kładźe při tym na Łužicu. (w nazymje)
|
|
|
|
|
Němsko-hornjoserbski słownik noweje leksiki
awtorce: Anja Pohončowa, Jana Šołćina
wud. Serbski institut
Ludowe nakładnistwo Domowina
204 s. / kruta wjazba
ISBN: 978-3-7420-2012-3
Płaćizna: 16,90 eurow
lěto wudaća: 2025
|
|
|
|
|
|
online-žurnal, open access
|
|
|
|
|
|
Na blogu SI su wujšli w rěźe „Stawizny gótowaś“ dalšne artikle:
|
pód: Lausitz – Łužica – Łužyca. Aspekte der Beziehungs- und Verflechtungsgeschichte einer zentraleuropäischen Brückenlandschaft. URL: https://lausitz.hypotheses.org/
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Madlen Domašcyna (redakcija)
Dwórnišćowa 6
D-02625 Budyšin
tel.: +49 3591 4972-0
faks: +49 3591 4972-14
si@serbski-institut.de
|
|
|
Wotnožka za delnjoserbske slědźenja
|
|
|
Wotrjad za regionalne wuwiće a mjeńšinowy škit
|
|
|
|
|
|
