Logo Sorbisches Institut
November 2025
NOWINKI | TERMINY | RETROSPEKTIWA | PERSONALIA | PUBLIKACIJE | IMPRESUM
website email custom custom youtube 

Cesćone cytarki a cytarje,

pśed wušej dwěma lětoma som how na to pokazał, až wuznam digitalnych publikacijow stawnje rosćo. Cełe pólo akademiskich publikacijow pśeměnja se južo někotare lěta razantnje; wóno njebywa jano wěcej digitalne, ale wětšu rolu grajo teke strategija Open Access. Wótglědanje teje sameje jo, wěźenje (a pśisłušne resurse) wšyknym licho k dispoziciji stajiś. Serbski institut jo južo wjele lět derje na to pśigótowany ze swójimi rěcnymi a informaciskimi portalami we interneśe (glědaj linki ceło dołojce); z Małym rědom, wót kótaregož wudawamy južo wót lěta 2017 teke PDF-wersiju z lichym pśistupom za kuždego; a z Lětopisom, kótaryž wuchada wót lěta 2023 online a zadermo. Gromaźe ze SLUB w Drježdźanach, kótaraž hostujo (hostet) teke Lětopis, smy mógli něnto z pomocu nowego serwera teke techniski garantěrowaś, až taka wiza publicěrowanja buźo w pśichoźe wobstaś (glědaj pśiducu powěsć). Pó tej droze buźomy konsekwentnje dalej hyś.

prof. dr. Hauke Bartels
direktor instituta

Open Access: Rjadaj spisow swobodnje přistupnej

Wot nětka wozjewja Serbski institut swój Mały rjad a Sorabistiske dźěłowe papjery na publikaciskim serveru Qucosa. Tuchwilu je na Qucosa poslednje dwanaće wudaćow Małeho rjadu a wšitke dźewjeć Sorabistiske dźěłowe papjery pod open-access-wuměnjenjemi (ze swójskej DOI) a za kóždehožkuli přistupne.

Serbski kulturny register

Zašły štwórtk (20. nowembra) wozjewi Serbski institut na swojej homepage druhu, aktualizowanu wersiju koncepcije za Serbski kulturny register, kotryž budźe tema přednoška, dnja 27. nowembra w Serbskim muzeju (hlej "terminy").

Žywe kulturne derbstwo Dolneje Łužyce jo widobne

Lěc camprowanje, błośańske cołny abo dwórowe a stronine mjenja – serbske nałogi, regionalne rucnikaŕske techniki abo wulicowanja worduju južo dłujko wót jadneje generacije k drugej dalej dawane. Něnto jo žywe kulturne derbstwo Dolneje Łužyce na informaciskem portalu SORABICON widobne (beta wersija).
Das Bild zeigt eine Hand, die zwei Blumenranken in der Hand hält. Die Kornblumen sind blau und das Innere der Ranken ist grün.

Nowe rěčne kućiki na rěčnym portalu hornjoserbsce.de

Web-Icon für die Sprachecken im Sprachportal: Schriftzug "Rěčne kućiki" vor weiß-hellblauem Hintergrund, auf dem sorbische Wörter zu sehen sind
Zabawne, ze serbskeho rozhłosa znate, rěčnokulturelne přinoški lońšeho lěta su dowobdźěłane a hodźa so nětko na rěčnym portalu hornjoserbsce.de přepytować. W rěčnych kućikach poradźuja rěčespytnicy Serbskeho instituta při praktiskich prašenjach wšědneje rěče.

Informacije zastojnstwow něnt teke w dolnoserbskej rěcy

Wót julija 2025 stoje wuzwólone zastojnske słužby na centralnem serwisowem portalu service.brandenburg.de teke w dolnoserbskej rěcy k dispoziciji. To pśestajenje jo wugbał sobuźěłaśeŕ Serbskego instituta.
Wotewrjenski čas
wot póndźele do srjedy: 9.00 – 16.00 hodź.
štwórtk: 9.00 – 18.00 hodź.
pjatk: zawrjene
biblioteka-archiw@serbski-institut.de
telefon: 03591 4972-15 (čitarnja)

do 31. decembra

wustajeńca

Serbski institut Budyšin, Dwórnišćowa 6, foyer:
Kabinetna wustajeńca wo skutkowanju nakładnistwa Lusatia. W lěće 1992 załožene nakładnistwo hraješe centralnu rólu w serbskich literarnych a kulturnych stawiznach. » dale čitać

25. nowembra

wobradowanje

Serbski institut Chóśebuz, Pśi Grodowej cerkwi 2:
Zmakanje strategiskeje kupki „Rěcne planowanje za dolnoserbsku rěc“

» dnjowny pórěd a pśizjawjenje

27. nowembra

přednošk

19:00, Serbski muzej Budyšin, Hród 3:
Přichod serbskeho kulturneho herbstwa. Što je digitalny kulturny register a čehodla jón trjebamy?
» dale čitać

15./16. decembra

konferenca

Sakska akademija wědomosćow, Lipsk:
Zakónčenje projekta DIKUSA: Digitalne kulturne daty w Sakskej. Jako jedyn ze sydom projektowych partnerow prezentuje Serbski institut wuslědki dźělneho projekta "Serbske kulturne pomniki w Sakskej"
» dale čitać

Wjacerěčnosć = wjace dobytka. Rěčne spěchowanje we wšědnym dnju

Rěčespytnica dr. Jana Šołćina předstaji 7. nowembra w friziskim Bredstedće praktiske přikłady z wjacerěčneho kubłanja Łužiskich Serbow. Při tym rozjimaše paralele serbšćiny k frizišćinje a pomjenowa naprawy, kak móžetej so wobě mjeńšinowej rěči w šulskim wšědnym dnju etablěrować.

Delan – Delanowa – Delanec. Serbske swójbne mjena

Wo wosebitosćach serbskich swójbnych mjenach je rěčespytnica dr. Anja Pohončowa 17. oktobra w Drježdźanach před stawnicami a stawnikami přednošowała.
Grafik mit einer Familie mit zwei Kindern und Beschriftungen, wer wie nach dem neuen Namensrecht richtig auf Sorbisch heißt

Šwicaŕske etnografy su woglědali do serbskeje Łužyce

Impression aus dem Tanzhaus Lausitz in Cottbus
Kóńc septembera su etnografy ze Šwicaŕskeje, spód wjeźenim Paula Wickego, do Łužyce woglědali, aby zgónili wěcej wót historije Serbow, aktuelnych wupominanjow a perspektiwow za pśichod.

Žurnalisća informuja so wo předčitanskej funkciji

Skupina dźesać něhdyšich žurnalistkow a žurnalistow Němskeho zwjazka žurnalistow Sakska informowaše so 18. septembra w Serbskim instituće wo předčitanskej funkciji za hornjo- a delnjoserbsku rěč. Zdobom zhonichu hosćo ze cyłeje Sakskeje wo dźěle slědźenišća ze sydłom w Budyšinje a z wotnožkomaj w Choćebuzu. Něhdyši šefredaktor Serbskich Nowin, Axel Arlt, bě jich do Budyšina přeprosył.

Serbski institut k Dnju wótwórjonego pomnika

Prědny raz jo Serbski institut pśi góźbje Dnja wótwórjonego pomnika na 14. septemberje woglědarjam swóje źurja wótwórił a jim póbitował dwóje wjeźenje pśez Serbsku centralnu biblioteku a Serbski kulturny archiw.

DOMOJ-stipendiat rozprawja wo swojim rěčnym praktikumje w Serbskim instituće

Marco Di Sarno, jedyn z dwanaće wobdźělnikow dźewjeć měsacow trajaceho intensiwneho kursa serbšćiny „Domoj“ w rěčnym hnězdźe we Wulkich Zdźarach, rozprawja wo swojim tři njedźele trajacym přebytku w Serbskim instituće.

Workshop: Varnsdorfska generacija

Kóńc septembera jo se w Budyšynje wótměł zgromadny workshop z českimi a nimskimi kooperaciskimi partnarjami. Ten samy jo wordował organizěrowany we ramiku DFG-projekta “Wuwucenje serbskeje młoźiny we českich granicnych stronach 1945-1950”. Pó tom workshopu su se wudali na ekskursiju do Varnsdorfa.

Small Worlds of Football-Workshop

Sportowy sociologa dr. Kristian Naglo rozprawja wo dźěłarničce 4. septembra w Celovcu, kotruž organizowaše w ramiku swojeho projekta „Serbska kopańca“: Wujednanje kulturelneje diwersity w socialnych swětach wólneho časa w lokalnym, nacionalnym a europskim konteksće sobu.
Frauenmannschaft der Sorben nach dem Spiel bei der Europeada 2024

Serbski institut na kompaktnem kursu dolnoserbskeje rěcy

Teke lětosa su se sobuźěłaśerje wobeju chóśebuskeju wótnožkowu wobźělili na kompaktnem kursu dolnoserbskeje rěcy, ako jo se lěśe pśewjadł wót Šule za dolnoserbsku rěc a kulturu.
We casu wót 25. do 30. awgusta su tśo rěcywědniki Serbskego instituta se wobźělili na internacionalnem kongresu Slawistow a tam pśednosowali. Ten kongres wótmějo se kužde pěte lěto, tenraz w Parisu. Nadrobnu wopowěsć wót prof. dr. Thomasa Menzela namakajośo we oktoberskem wudaśu serbskego kulturnego casopisa Rozhlad.

Dźěłarnička w Bochumje: Mjez herbstwom a přichodom

Metody přirunowaceho Heritage-Language-slědźenja stejachu w srjedźišću dźěłarnički, kotraž wotměwaše so 10./11. julija w Bochumje. Team DFG-projekta „Heritage Languages w přirunowanju: hornjoserbšćina a pólšćina w Němskej“ bě na nju přeprosył.

Dalše nowinki a rozprawy na www.serbski-institut.de.

Jaden pśeglěd tych źewjeśich aktuelnych disertaciskich a habilitaciskich projektow, na kótarychž jo Serbski institut wobźělony, dajo nowy bok na našej homepage. » dalej cytaś

Research Fellows w lěće 2025

Uniwersitna wučba w zymskim semestrje 2025/2026

  • prof. dr. Hauke Bartels (SI/TUD): Rěčespyt w mjeńšinowych rěčach a za nje (na přikład serbšćiny) – seminar z ekskursiju do Choćebuza při Drježdźanskej Techniskej uniwersiće
  • dr. Lenka Šołćic (SI): Gramatiski a leksikaliski rěčny kontakt w Słowjanskim rumje, wosebje w hornjoserbšćinje – seminar na Drježdźanskej Techniskej uniwersiće
  • Anca Claudia Prodan Ph. D. (SI/BTU): What Material Culture? Exploring New Materialism in Theory and Practice – seminar z čitanjom na Braniborskej Techniskej uniwersiće Choćebuz-Zły Komorow (kooperacija ze Serbskim muzejom w Choćebuzu)
  • Lubina Malinkowa (SI/UL): Zawod do sorabistiki – seminar na Lipšćanskej uniwersiće
  • Lubina Malinkowa (SI/UL): Zawod do literarnych a kulturnych wědomosćow – zwučowanje na Lipšćanskej uniwersiće

Nowe wozjewjenja

Titelseite Heft 9
Sprachräume als Dimensionen des Sprachgebrauchs
Entwurf eines theoretischen Konzepts zur Analyse niedersorbischer Sprachräume

Autor:innen: Julija Běrinkowa, Lutz Laschweski
wud. Serbski institut (Sorabistiske źěłowe papjery, zeš. 9)
48 b. / A4-brošura
DOI: https://doi.org/10.59195/2025.22
Logo des sorabistischen online-Fachjournals "Lětopis"

Recensije

Cover der Publikation "Sorbische Geigen | Serbske husle" (erschienen als Band 36 in der Kleinen Reihe des Sorbischen Instituts)
Lubomír Tyllner: Petr Ch. Kalina: Sorbische Geigen. Serbske husle; wozjewjene w: om. hudební revue [opus musicum] 3/2025, str. 90-93, Brno (ČR); online dócpějomny přinošk: https://opusmusicum.cz/petr-ch-kalina-sorbische-geigen-serbske-husle/, wozjewjene 9.10.2025.

Wuńdźe bórze

  • Klaus-Dieter Gansleweit: Die Flurnamen im Gebiet des Klosters Neuzelle (Spisy Serbskeho instituta, zwjazk 72)
  • Marleen Schindler: Ins Herz gesungen. Herrnhutische Wundenmystik in deutschen und sorbischen Liedern der 1740er Jahre (Mały rjad Serbskeho instituta, zeš. 39)
  • Sönke Friedreich / Theresa Jacobs / Ines Keller (wud.): Folklorezentren in der DDR. Dokumentation, Erforschung und Inwertsetzung kulturellen Erbes im Sozialismus (Mały rjad Serbskeho instituta, zeš. 40)

Sorabistiske źěłowe papjery, zešywka 10+11:

  • Anastasija Kostiučenko: Best Practice für die Niederlausitz? Internationale Erfahrungen, Methoden und Ansätze zur Revitalisierung bedrohter Sprachen
  • Anca Prodan: Lebenswelten im digitalen Zeitalter (źěłowy titel; konferencny zwězk)
SI_Logo_blau
Serbski institut z.t.
prof. dr. Hauke Bartels
Madlen Domašcyna (redakcija)
Dwórnišćowa 6
D-02625 Budyšin
t +49 3591 4972-0
f +49 3591 4972-14
si@serbski-institut.de
Wotnožka za delnjoserbske slědźenja
Augusta Bebelowa dróha 82
D-03046 Choćebuz
t +49 355 48576-482
f +49 355 48576-494
cottbus@serbski-institut.de
Wótźělenje za regionalne wuwiśe a mjeńšynowy šćit
Pśi Grodowej cerkwi 2
D-03046 Chóśebuz
t +49 355 486 448-0

regmje@serbski-institut.de
Email Marketing Powered by MailPoet