helper
Serbski Institut Serbski Institut Mobil
Navigation
Seite vorlesen ?
ZM-XVIII-6-E_11.100025-1.jpg
In Umsetzung der UN-Behindertenrechtskonvention (UN-BRK) wurde in die Webseite des Sorbischen Instituts eine Vorlesefunktion für Deutsch implementiert. Leider ist eine entsprechende Technologie für die beiden sorbischen Schriftsprachen nicht verfügbar. Das Sorbische Institut ist sich dieser Problematik bewusst und sondiert zurzeit mit Partnern die Entwicklung einer entsprechenden Software. Außerdem bereiten sorbische Ausdrücke in deutschem Text der deutschen Vorlesefunktion erkennbar Schwierigkeiten. Wir bitten dafür um Verständnis, da wir nicht allein aus diesem Grund auf die sorbischen Ausdrücke verzichten möchten.

Die oben genannte Maßnahme wurde finanziert aus Steuermitteln auf der Grundlage des von den Abgeordneten des Sächsischen Landtags beschlossenen Haushalts.

Černý, Adolf

pseudonym Jan Rokyta

* 19. 8. 1864 Hradec Králové
† 23. 12. 1952 Praha

Spisowaćel, ludowědnik, literarny stawiznar, kulturny prócowar, čěski přećel Serbow, dr. h. c.
1875–84 realna šula a wučerski wustaw w Hradecu Královym; 1884–1901 wučer, 1896 přesydlenje do Prahi, 1901–22 lektor serbšćiny na Praskej uniwersiće, 1919-27 lektor pólšćiny a serbochorwatšćiny na Praskej uniwersiće kaž tež w diplomatiskej słužbje.
Č. pěstowaše słowjansku wzajomnosć w zmysle Masarykoweje politiki, załoži a wudawaše 1898–1914 a 1925–31 časopis Slovanský přehled. Jako basnik słuša k šuli J. Vrchlickeho. Wot studentskich lět zajimowaše so za Serbow, prěni króć wopyta Łužicu 1884, nawjaza šěroke wosobinske kontakty ze serbskimi wótčincami, wosebje z M. Hórnikom, A. Muku, J. Bartom-Ćišinskim a B. Šwjelu, pěsnješe serbsce a přełožowaše čěske basnje do serbšćiny, na př. Vítězslava Hálekowe „Wječorne pěsnje“ (Budyšin 1888). Ze swojimi etnografiskimi a folkloristiskimi studijemi wo Serbach doby sej připóznaće mjez slawistami. Wosebje jeho „Mytiske bytosće łužiskich Serbow“ (Časopis Maćicy Serbskeje 1890–1897) , runje tak jeho zběrki serbskich ludowych pěsnjow „Narodne hłosy ...“ (Časopis Maćicy Serbskeje 1888). W knize „Lužická otázka“ (Plzen 1918) namjetuje wšak njerealistiske rozrisanje serbskeho narodnostneho prašenja. Pućowanske skicy „Lužické obrázky“ (Praha 1890) wuńdźechu tež w serbskimaj přełožkomaj.
Č. napisa dołhi rjad nastawkow ze serbskej problematiku do čěskich, serbskich a pólskich časopisow a do składnostnych zběrnikow, kotrež wopřijeja hódnu informaciju hač do dźensnišeho. Wulke zasłužby doby sej jako propagator a přełožowar do čěšćiny basnjow J. Barta-Ćišinskeho („Výbor básní“, Praha 1906, 1946) a H. Zejlerja („Výbor písní“, Praha 1894, 1945).
1907 załoži Čěsko-serbske zjednoćenstwo. Jeho zasłužby wo słowjansku kulturu buchu mytowane z wysokimi počesćowanjemi: sta so 1946 doktor h. c. Praskeje a tohorunja 1946 Krakowskeje uniwersity a běše ze sobustawom někotrych wědomostnych institucijow doma a we wukraju.
Č. běše čłon Maćicy Serbskeje wot 1887, čestny sobustaw wot 1921.



DALŠE WOZJ.: „Wobydlenje łužiskich Serbow“ – Časopis Maćicy Serbskeje 42 (1889), str. 97–135; „Stawizny basnistwa łužiskich Serbow l“ - Časopis Maćicy Serbskeje 61(1908), str. 3–64 b; 63 (1910), str. 3-48; „Lužice a lužičtí Srbové“, Praha 1912; „Serbske wobrazki“, Budyšin 1923; „Serbske hobrazki“, Chośebuz 1930.

ŽÓ./LIT.: J. Cyž, Adolf Černý. Antologija jeho dźěłow, Budyšin 1958 (tu tež bibliografija); J. Petr, Adolf Černý als Lektor für Sorbisch an der Universität Prag - Lětpois B 23/2 (1976), str. 161–170

Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow, wud. wot: Jan Šołta, Pětr Kunze a Franc Šěn, Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 1984

Teilnachlass »

Neuigkeiten & Veranstaltungen

Neuigkeiten im Überblick finden Sie hier . Zur Veranstaltungsübersicht gelangen Sie hier .

Anmeldung Newsletter

Ab sofort hier .

Ausschreibung Fellowships 2019

Fellowships für Gastaufenthalte am Sorbischen Institut » weitere Informationen

Marie Skłodowska-Curie Actions

“Expression of Interest” for hosting Fellows » More information
SORBISCHES INSTITUT - SERBSKI INSTITUT
Bahnhofstraße/Dwórnišćowa 6
D-02625 Bautzen/Budyšin
Diese Website verwendet Cookies. In diesen werden jedoch keine personenbezogenen Inhalte gespeichert. Durch die weitere Nutzung der Webseite stimmen Sie der Verwendung von Cookies zu Weitere Informationen
VERSTANDEN