{"id":249476,"date":"2025-09-12T12:52:20","date_gmt":"2025-09-12T10:52:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/sorabistiska-zelowa-papjera-wosym-wujsla\/"},"modified":"2025-10-24T18:04:25","modified_gmt":"2025-10-24T16:04:25","slug":"sorabistiska-zelowa-papjera-wosym-wujsla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/sorabistiska-zelowa-papjera-wosym-wujsla\/","title":{"rendered":"Nowa \u201eSorabistiska \u017a\u011b\u0142owa papjera\u201c fokus\u011brujo p\u00f3trjeby mje\u0144\u0161ynow w procesach rumowego planowanja"},"content":{"rendered":"<p><strong>P\u00f3d titelom \u201eFolgenabsch\u00e4tzung in minderheitenkulturellen Kontexten. Ein \u00dcberblick \u00fcber Methoden des internationalen Impact Assessments\u201c wuchada ju\u017eo w\u00f3symy ze\u0161ywk r\u011bda \u201eSorabistiske \u017a\u011b\u0142owe papjery\u201c Serbskego instituta.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Awtorka dr. <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/mitarbeiter\/dr-jenny-hagemann\/\">Jenny Hagemannowa<\/a>, kulturna antropologowka p\u015bi Serbskem institu\u015be, p\u015biwobro\u015bijo se w sw\u00f3jom \u017a\u011ble analyzam statkowanja \u2013 centralnemu planowa\u0144skemu instrumentoju. Analyze statkowanja zm\u00f3\u017eniju p\u00f3su\u017aowanje a wje\u017aenje pozitiwnych a negatiwnych wucynkow, ga\u017e \u017ao w\u00f3 p\u015bedewze\u015ba na p\u00f3lu rumowego, regionalnego, g\u00f3rnistwowego, m\u011bs\u0107a\u0144skego a wobchadowego planowanja. Awtorka wujasnjujo, a\u017e dajo w Nimskej don\u011bnta l\u011bbda m\u00f3\u017enos\u0107i, p\u00f3g\u00f3dno\u015bi\u015b wustatkowanja takich p\u015bedewze\u015bow na kolektiwne kulturne nastupnos\u0107i. Etabl\u011browane instrumenty ako p\u015bespytowanja znjasliwos\u0107i za wobsw\u011bt abo socialne how njep\u015bimaju. Za regiony z mje\u0144\u0161ynami, na p\u015bik\u0142ad za serbsku \u0141u\u017eycu, pak ma to w\u00f3sebny wuznam.<br \/>\nP\u00f3 p\u015begl\u011b\u017ae w\u00f3 tom, k\u00f3tare wa\u0161njach analyze statkowanja dajo, m\u011bri spisa\u0155ka fokus na p\u015bespytowanje znjasliwos\u0107i za kulturu (Cultural Impact Assessment). To p\u00f3stupowanje jo se specielnje wuwi\u0142o, aby se p\u00f3trjebnos\u0107i mje\u0144\u0161ynow w\u00f3tpow\u011bdnje systematiski zap\u015b\u011bgnuli do planowa\u0144skich procesow. Na zak\u0142a\u017ae konkretnego p\u015bik\u0142ada z Nowoseelandskeje pokazujo sl\u011b\u017aa\u0155ka, k\u00f3tare p\u015bistupy m\u00f3gu se p\u015benjas\u0107 na serbsku \u0141u\u017eycu.<\/p>\n<p>Dr. <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/mitarbeiter\/dr-lutz-laschewski\/\">Lutz Laschewski<\/a>, wjednik w\u00f3t\u017a\u011blenja za <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/forschung\/regionalentwicklung-und-minderheitenschutz\/\">regionalne wuwi\u015be a mje\u0144\u0161ynowy \u0161\u0107it<\/a> p\u015bi Serbskem institu\u015be, jo wuzwignu\u0142 p\u00f3\u015b\u011bg \u017a\u011b\u0142a k praksy: \u201eZachopje\u0144k 2023 jo se mjazy Grodkom a Sl\u011bpem zachopi\u0142 proces r\u011bdowanja ruma za m\u00f3\u017enu kuporowu minu firmy Kupferschiefer Lausitz GmbH, k\u00f3tary\u017e jo se w septembrje samskego l\u011bta dok\u00f3\u0144cy\u0142 z wusl\u011bdkom, a\u017e njejo se m\u00f3g\u0142a znjasliwos\u0107 p\u015bedewze\u015ba za rum zw\u011bs\u0107i\u015b. We wob\u0142uku togo p\u00f3stupowanja jo sebje Domowina \u2013 p\u00f3 wobradowanju ze Serbskim institutom \u2013 pr\u011bdny raz pomina\u0142a, aby se p\u015bespytowa\u0142a znjasliwos\u0107 za kulturu. Tak dejali p\u015bespytowa\u015b, k\u00f3tare wustatkowanja zm\u011bjo planowane p\u015bedewze\u015be na serbsku mje\u0144\u0161ynu. To jo pr\u011bdna k\u0161ace\u0144 p\u00f3 droze k p\u015bespytowanju znjasliwos\u0107i za kulturu we \u0141u\u017eycy. W\u00f3t dr. Jenny Hagemann p\u015bedstajone p\u015bistupy njejsu stakim jano teoretiske. W\u00f3ni pokazuju, a\u017e m\u00f3gu take p\u015bespytowanja by\u015b p\u015bichodnje g\u00f3dny instrument za regionalny proces transformacije. My comy to p\u00f3stupowanje w p\u015bichodnych l\u011btach tudej\u0161emu kontekstoju tak p\u015bim\u011bri\u015b, aby se m\u00f3gali za komunalne a regionalne planowanja wu\u017eywa\u015b.\u201c<\/p>\n<p><em>We <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/veroeffentlichung\/sorabistische-arbeitspapiere\/\">r\u011b\u017ae \u201eSorabistiske \u017a\u011b\u0142owe papjery\u201c<\/a> wuchadaju w njep\u0161awid\u0142ownych interwalach \u017a\u011b\u0142a a rozp\u0161awy, ako su nastali w\u011bt\u0161y \u017a\u011b\u0142 w projektach Serbskego instituta. Jadna se w\u00f3 poziciske abo konceptowe papjery, dokumentacije (na p\u015b. nejl\u011bp\u0161ych praktikow) a w\u00f3 p\u00f3dobne teksty z b\u011b\u017enego \u017a\u011b\u0142a.<\/em><br \/>\n<em>W\u00f3tn\u011bnta stoje w\u0161ykne ze\u0161ywki p\u00f3d Open Access wum\u011bnjenjami a ze sw\u00f3jskeju DOI na <a href=\"https:\/\/si.qucosa.de\/landing-page\/https%3A%2F%2Fsi.qucosa.de%2Fapi%2Fqucosa%253A98992%2Fmets%2F\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">nowem publikaciskem serwerje Serbskego instituta Qucosa<\/a> k dispoziciji.<\/em><\/p>\n<div class=\"alert alert-warning\">\n<p>Hagemann, Jenny (2025): Folgenabsch\u00e4tzung in minderheitenkulturellen Kontexten. Ein \u00dcberblick \u00fcber Methoden des internationalen Impact Assessments. Budy\u0161in: Serbski institut (= Sorabistische Arbeitspapiere, Heft 8).<\/p>\n<\/div>\n<p>Ze\u0161ywk ako PDF namakajo\u015bo <a href=\"https:\/\/si.qucosa.de\/landing-page\/https%3A%2F%2Fsi.qucosa.de%2Fapi%2Fqucosa%253A98992%2Fmets%2F\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">how<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00f3d titelom \u201eFolgenabsch\u00e4tzung in minderheitenkulturellen Kontexten. Ein \u00dcberblick \u00fcber Methoden des internationalen Impact Assessments\u201c wuchada ju\u017eo w\u00f3symy ze\u0161ywk r\u011bda \u201eSorabistiske \u017a\u011b\u0142owe papjery\u201c Serbskego instituta.\u00a0 Awtorka dr. Jenny Hagemannowa, kulturna antropologowka p\u015bi Serbskem institu\u015be, p\u015biwobro\u015bijo se w sw\u00f3jom \u017a\u011ble analyzam statkowanja \u2013 centralnemu planowa\u0144skemu instrumentoju. Analyze statkowanja zm\u00f3\u017eniju p\u00f3su\u017aowanje a wje\u017aenje pozitiwnych a negatiwnych wucynkow, ga\u017e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":250107,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-249476","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newsmeldung-ns"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/249476","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=249476"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/249476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":249505,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/249476\/revisions\/249505"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/media\/250107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=249476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=249476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=249476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}