{"id":250555,"date":"2025-11-16T12:01:21","date_gmt":"2025-11-16T11:01:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/?p=250555"},"modified":"2025-11-16T12:01:21","modified_gmt":"2025-11-16T11:01:21","slug":"nowe-recne-rumy-naporas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/nowe-recne-rumy-naporas\/","title":{"rendered":"Nowe r\u011bcne rumy nap\u00f3ra\u015b \u2013 na droze k rewitalizaciji dolnoserbskeje r\u011bcy"},"content":{"rendered":"<p>P\u00f3d titelom \u201e<a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/publikation\/sorabistische-arbeitspapiere-heft-9\/\">Sprachr\u00e4ume als Dimensionen des Sprachgebrauchs. Entwurf eines theoretischen Konzepts zur Analyse niedersorbischer Sprachr\u00e4ume<\/a>\u201c wuj\u017ao ten ju\u017eo \u017aewjety ze\u0161ywk r\u011bdu <em>Sorabistiske \u017a\u011b\u0142owe papjery<\/em>\u00a0Serbskego instituta.<\/p>\n<p>Ta now\u0161a papjera zab\u011bra se z p\u0161a\u0161anim, kak m\u00f3gali nasta\u015b se g\u00f3\u017aece rumy za na\u0142o\u017eowanje dolnoserbskeje r\u011bcy na indiwidualnej a towari\u0161nostnej rowninje, a kak m\u00f3gali je wug\u00f3towa\u015b abo roz\u0161yri\u015b. We rozestajenju z tym p\u0161a\u0161anim wi\u017aitej awtora <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/mitarbeiter\/julija-berink\/\">Julija B\u011brinkowa<\/a> a <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/mitarbeiter\/dr-lutz-laschewski\/\">dr. Lutz Laschewski<\/a> rozsudnu zm\u011bnu paradigmow we rewitalizaciji serbskeje r\u011bcy.<\/p>\n<p>Aby sebje na\u017a\u011b\u0142ali to rozm\u011b\u015be, kak funkcion\u011bruju r\u011bcne rumy we w\u00f3sebnej situaciji dolnoserbskeje r\u011bcy, rozk\u0142adujotej B\u011brinkowa a Laschewski nejpjerwjej kradu, co r\u011bcne rumy su. Praktiska relewanca takich rumow jo we fachowych krejzach do dalokeje m\u011bry p\u015bip\u00f3znata a w\u00f3ni p\u0142a\u015be ako esencielne za rewitalizaciju wobgrozonych r\u011bcow. Njegl\u011bdajucy na ten konsens, w\u00f3stanjo to zap\u015bimje\u015be \u201er\u011bcny rum\u201d we w\u011bdomnostnej ka\u017e teke politiskej diskusiji njew\u00f3t\u0161e.<\/p>\n<p>\u201eR\u011bcne rumy maju centralnu wa\u017enos\u0107 za p\u015bichod dolnoserbskeje r\u011bcy \u2013 w\u00f3sebnje gl\u011bdajucy na m\u0142odych lu\u017ai ako tu rozsu\u017aecu cilowu grupu\u201c, rozk\u0142adujo Julija B\u011brinkowa, w\u011bdomnostna sobu\u017a\u011b\u0142a\u015be\u0155ka Serbskego instituta we <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/forschung\/regionalentwicklung-und-minderheitenschutz\/\">w\u00f3t\u017a\u011blenju za regionalne wuwi\u015be a mje\u0144\u0161ynowy \u0161\u0107it<\/a>. \u201eTeke we akciskem planje k m\u00f3cowanju g\u00f3rnoserbskeje r\u011bcy we ZARI-projek\u015be jo nap\u00f3ranje derje wobzwarnowanych r\u011bcnych rumow wuzwignjone ako klucowa nap\u0161awa. We \u017a\u011b\u0142owej papjerje comej to zap\u015bimje\u015be wuwi\u015b tak, aby se maka\u0142o z teoriju a se da\u0142o teke praktiski na\u0142o\u017ey\u015b. A na to natwarjecy comej wuzna\u015b, kak konkretne r\u011bcne rumy za dolnoserbsku r\u011bc by se m\u00f3gali stw\u00f3ri\u015b.\u201d<\/p>\n<p>K tomu analyz\u011brujotej B\u011brinkowa a Laschewski w\u0161ake koncepty ze w\u0161akich w\u011bdomnostnych disciplinow a teke to, kak daloko daju se w\u00f3ni na dolnoserbski kontekst p\u015benjas\u0107. B\u011brinkowa a La\u0161ewski stej wuwi\u0142ej teoretiski koncept \u201esocialnych r\u011bcnych akciskich rumow\u201c, k\u00f3tary\u017e integr\u011brujo w\u0161ake teoretiske p\u015bistupy. R\u011bcne rumy njejsu z teje perspektiwy statiske, ale twarje a formuju se aktiwnje w\u00f3t pow\u011bdarjow a pow\u011bda\u0155kow. Wu\u0161ej togo njestoje fyziske rumy sami we centrumje, ale tejerownos\u0107i w\u0161ake druge socialne a digitalne rumy, \u017ao\u017e r\u011bcne zgroma\u017ae\u0144stwo serbsku r\u011bc na\u0142o\u017eujo.<\/p>\n<p><em>We r\u011b\u017ae <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/veroeffentlichung\/sorabistische-arbeitspapiere\/\">Sorabistiske \u017a\u011b\u0142owe papjery<\/a> wuchadaju w njep\u0161awid\u0142ownych interwalach \u017a\u011b\u0142a a rozp\u0161awy, ako su nastali w\u011bt\u0161y \u017a\u011b\u0142 w projektach Serbskego instituta. Jadna se w\u00f3 poziciske abo konceptowe papjery, dokumentacije (na p\u015b. nejl\u011bp\u0161ych praktikow) a w\u00f3 p\u00f3dobne teksty z b\u011b\u017enego \u017a\u011b\u0142a. &#8211; <\/em><em>W\u00f3tn\u011bnta stoje w\u0161ykne don\u011bnta wudane ze\u0161ywki p\u00f3d Open Access wum\u011bnjenjami a ze sw\u00f3jskeju DOI na nowem publikaciskem serwerje Serbskego instituta Qucosa k dispoziciji.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00f3d titelom \u201eSprachr\u00e4ume als Dimensionen des Sprachgebrauchs. Entwurf eines theoretischen Konzepts zur Analyse niedersorbischer Sprachr\u00e4ume\u201c wuj\u017ao ten ju\u017eo \u017aewjety ze\u0161ywk r\u011bdu Sorabistiske \u017a\u011b\u0142owe papjery\u00a0Serbskego instituta. Ta now\u0161a papjera zab\u011bra se z p\u0161a\u0161anim, kak m\u00f3gali nasta\u015b se g\u00f3\u017aece rumy za na\u0142o\u017eowanje dolnoserbskeje r\u011bcy na indiwidualnej a towari\u0161nostnej rowninje, a kak m\u00f3gali je wug\u00f3towa\u015b abo roz\u0161yri\u015b. We [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":250111,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-250555","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newsmeldung-ns"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250555","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=250555"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250555\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":250564,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250555\/revisions\/250564"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/media\/250111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=250555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=250555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=250555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}