{"id":250663,"date":"2025-11-25T11:12:44","date_gmt":"2025-11-25T10:12:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ike-fachowa-wumena-rozpsawa\/"},"modified":"2025-11-25T14:18:49","modified_gmt":"2025-11-25T13:18:49","slug":"ike-fachowa-wumena-rozpsawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/ike-fachowa-wumena-rozpsawa\/","title":{"rendered":"\u201eMjazy tradiciju a p\u015bichodom\u201c: fachowa konferenca w\u00f3 imaterielnem kulturnem derbstwje w Dolnej \u0141u\u017eycy"},"content":{"rendered":"<p>Fachowa konferenca \u201eMjazy tradiciju a p\u015bichodom: imaterielne kulturne derbstwo w Dolnej \u0141u\u017eycy\u201c dnja 23. oktobra 2025 w M\u011bs\u0107a\u0144skem muzeumje Ch\u00f3\u015bebuz jo dal\u0161ny raz p\u00f3d\u0161marnu\u0142a wuznam Serbskego instituta za zachowanje a digitalizaciju serbskego derbstwa. W zgromadnem \u017a\u011ble z projektom Derbstwo \u0141u\u017eyce (UNESCO 5) jo institut pokaza\u0142, kak m\u00f3\u017eo region sw\u00f3je kulturne tradicije za p\u015bichodne generacije zachowa\u015b. P\u015bi tom su stojali digitalne formaty ako teke direktna wum\u011bna fachnikow a zajmowaneje zjawnos\u0107i w fokusu.<\/p>\n<h3>Serbski institut: Motor digitalizacije kulturnego derbstwa<\/h3>\n<p>W srjej\u017ai\u0161\u0107u zar\u011bdowanja jo stoja\u0142a w\u00f3t <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/mitarbeiter\/stephanie-bierholdt\/\">Stephanie Bierholdtec<\/a> a <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/mitarbeiter\/marek-slodicka\/\">Mareka Slodi\u010dki<\/a> p\u015bedstajona <a href=\"https:\/\/www2.sorabicon.de\/dsb\/zywe-kulturne-derbstwo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zb\u011brka \u201e\u017dywe kulturne derbstwo w Dolnej \u0141u\u017eycy\u201c (beta-wersija)<\/a> na portalu w\u011bdy SORABICON. Na webstronje natwarja se wob\u0161yrny p\u015begl\u011bd serbskich kulturnych praktikow a staja se digitalnje k dispoziciji. Wobstawnje ros\u0107eca datowa banka wop\u015bimjejo pr\u011bdne dokumentacije, rozp\u0161awy casowych znankow, fota a casnika\u0155ske artikle k tradicijam a imaterielnemu kulturnemu derbstwoju ako su to ja\u0144ske rejtowanje, b\u0142o\u015ba\u0144ske rybaka\u0155stwo abo trad\u011browane dw\u00f3rowe mjenja. W\u00f3tpow\u011bdne informacije m\u00f3gu se w styrich r\u011bcach (nimski, dolnoserbski, g\u00f3rnoserbski, p\u00f3lski) w\u00f3two\u0142a\u015b, w\u00f3ni p\u015bistupniju tradicije regiona za \u0161yroki publikum. P\u015bez prezentaciju a diskusiju p\u015bistupow k digitalnej dokumentaciji pokazujo Serbski institut, kak zm\u00f3\u017enja se p\u015bez zasaj\u017aenje nowych technologijow nic jano zachowanje kulturnego derbstwa, ale a\u017e nastawaju zrownju nowe formy wob\u017a\u011blenja a p\u00f3sr\u011bdnjenja.<\/p>\n<h3>\u201eNamr\u011bwstwo \u0141u\u017eyce\u201c \u2013 Zwisk mjazy tradiciju a inowaciju<\/h3>\n<p>P\u00f3dla digitalnych p\u015bistupow Serbskego instituta su stojali teke wop\u015bimje\u015ba projekta Derbstwo \u0141u\u017eyce (UNESCO 5) w srjej\u017ai\u0161\u0107u fachoweje wum\u011bny. Zagronitej za projekt Susann Troppa a Ellen Beuster stej rozk\u0142ad\u0142ej, kak kooperaciski projekt k tomu p\u015binosujo, \u0142u\u017eyske m\u011bstna UNESCO z imaterielnym kulturnym derbstwom Serbow na w\u0161aki part zw\u011bza\u015b. W\u00f3ni su prezent\u011browali w\u0161ake formaty, na p\u015b. wideoklipy w\u00f3 regionalnych sw\u011b\u017aenjach a na\u0142o\u017ekach, k\u00f3tare\u017e njestoje jano nimski, ale teke g\u00f3rno- a dolnoserbski k dispoziciji. To\u015b te klipy su dal\u0161ny wa\u017eny instrument za to, aby m\u00f3gali kulturu \u0141u\u017eyce zachowa\u015b a ju \u0161yrokemu publikumoju p\u015bistupni\u015b. Naspomnili su se teke rozd\u017a\u011blne w projek\u015be wuwite kub\u0142a\u0144ske a p\u00f3sr\u011bdnja\u0144ske formaty ako memogra\u015ba, basle\u0144ki, awdiodrogowanja abo g\u00f3da\u0144ka we wob\u0142uku augmented reality, ako prezent\u011bruju derbstwo \u0141u\u017eyce. W\u00f3ni p\u00f3sr\u011bdnjaju rozd\u017a\u011blnym celowym a starstwowym kupkam na la\u017eki, interaktiwny a nowocasny part kompleksnu w\u011bdu.<\/p>\n<h3>Wum\u011bna a roz\u0161yrjenje ako kluc k wusp\u011bchoju<\/h3>\n<p>Zar\u011bdowanje jo pokaza\u0142o, kak wa\u017enej stej wum\u011bna a zgromadne \u017a\u011b\u0142o w\u011bdomnostnikow, kulturnikow a ciwilneje towari\u0161nos\u0107i za to, aby se tradicije \u017eywe zd\u017aar\u017eali a p\u015biducej generaciji dalej dali. W\u00f3tw\u00f3rjony dialog a ple\u015benje interdisciplinarnych se\u015bow tw\u00f3ritej nowe perspektiwy a m\u00f3\u017enos\u0107i za zd\u017aar\u017eanje a p\u00f3sr\u011bdnjenje \u0142u\u017eyskego kulturnego derbstwa.<\/p>\n<p>Serbski institut a projekt Derbstwo \u0141u\u017eyce p\u015bep\u0161osyjotej w\u0161yknych, se aktiwnje na dokumentaciji \u0142u\u017eyskego kulturnego derbstwa wob\u017a\u011bli\u015b. Tak m\u00f3gu se w\u00f3t derbstwa \u0141u\u017eyce p\u015bedstajone formaty za kub\u0142anje a p\u00f3sr\u011bdnjenje w\u011bdy dermo wu\u017eywa\u015b za kulturne kub\u0142anje, socialne medije abo p\u015bi lokalnych zar\u011bdowanjach. Zajmce m\u00f3gu se dla materialijow direktnje na projektowy team Derbstwa \u0141u\u017eyce (UNESCO 5) wobro\u015bi\u015b a je tak dosta\u015b. Dal\u0161ne informacije a p\u015bistup k formatam su na webstronach <a href=\"https:\/\/www.lausitz-kultur.eu\/de\/netzwerk\/unesco-5\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">erbe-lausitz.eu<\/a> k dispoziciji.<\/p>\n<p>M\u00f3\u017eo\u015bo datowu banku k imaterielnemu kulturnemu derbstwoju w Dolnej \u0141u\u017eycy teke aktiwnje p\u00f3dp\u011bra\u015b. Jolic ma\u015bo nara\u017aenja abo co\u015bo ako casowy znank p\u015binosowa\u015b, ga p\u015bizjaw\u015bo se p\u0161osym direktnje pla zagronitych projekta \u201e<a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/projekte-kulturwissenschaften\/praktiken-immateriellen-kulturerbes-in-der-niederlausitz\/\">Praktiki imaterielnego kulturnego derbstwa w Dolnej \u0141u\u017eycy<\/a>\u201c. Wa\u0161o aktiwne sobu\u017a\u011b\u0142o jo drogotne, aby se bogate kulturne derbstwo \u0141u\u017eyce za p\u015biduce generacije zachowa\u0142o a dalej dawa\u0142o.<\/p>\n<p>Rozp\u0161awa: Susann Troppa (UNESCO 5) a Stephanie Bierholdtec (SI)<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ike-fachaustausch\/\">direktny link na bok zar\u011bdowanja<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><em>Zar\u011bdowanje jo \u017a\u011b\u0142 projekta\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/projekte-kulturwissenschaften\/praktiki-imaterielnego-kulturnego-derbstwa-w-dolnej-luzycy-projekt-tsesich-sredkow\/\"><em>Praktiki imaterielnego kulturnego derbstwa w Dolnej \u0141u\u017eycy<\/em><\/a><em>\u00a0ce\u0142kownego p\u015bedewze\u015ba\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/projekte-zentrale-vorhaben\/digitalny-portal-k-serbskim-a-luzyskim-recnym-a-kulturnym-krajinam\/\"><em>D<\/em><em>igitalny portal k serbskim a \u0142u\u017eyskim r\u011bcnym a kulturnym krajinam<\/em><\/a><em> a se sp\u011bchujo p\u015bez Za\u0142o\u017ebu za serbski lud z pjenjez Zw\u011bzkowego minista\u0155stwa za nut\u015bikowne nastupnos\u0107i na zak\u0142a\u017ae zw\u00f3lenja Nimskego zw\u011bzkowego parlamenta. &#8211; Derbstwo \u0141u\u017eyce (UNESCO 5) se sp\u011bchujo z pjenjez Zw\u011bzkowego minista\u0155stwo za g\u00f3spoda\u0155stwo a energiju na zak\u0142a\u017ae zw\u00f3lenja Nimskego zw\u011bzkowego parlamenta.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Casnikarski artikel w\u00f3zjawjony w Nowem casniku 44\/30.10.2025, bok 2, awtorka Katalin Porackojc:<\/em><\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<h3><span style=\"color: #333333\">Kulturelne derbstwo digitaliz\u011browa\u015b.\u00a0<\/span><span style=\"color: #333333\">Z tym jo se SI na fachowej konferency zab\u011bra\u0142<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #333333\">Do M\u011bs\u0107a\u0144skego muzeja stej zaj\u017aony p\u011btk (23. oktobra) w\u00f3tpo\u0142dnja Serbski institut (SI) a projekt Derbstwo \u0141u\u017eyce \u201eUNESCO5\u201c p\u015bep\u0161osy\u0142ej na fachowu konferencu k imaterielnemu kulturnemu derbstwoju w Dolnej \u0141u\u017eycy p\u00f3d titlom \u201eMjazy tradiciju a p\u015bichodom\u201c.\u00a0Zam\u011br konference jo by\u0142 wum\u011bna mjazy fachowcami a zajmcami, 20 jo se wob\u017a\u011bli\u0142o, w\u00f3 zachowanju kulturelneje tradicije w regionje \u2013 teke w digitalnem forma\u015be.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #333333\">Na online-portalu w\u011bdy Serbskego instituta SORABICON (www2.sorabicon.de) jo se w\u00f3zjawi\u0142 nowy modul p\u00f3d titlom \u201e<a style=\"color: #333333\" href=\"https:\/\/www2.sorabicon.de\/dsb\/zywe-kulturne-derbstwo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u017dywe kulturne derbstwo w Dolnej \u0141u\u017eycy<\/a>\u201c, k\u00f3tary\u017e stej sobu\u017a\u011b\u0142a\u015berja SI, Stephanie Bierholdtec a Marek Slodi\u010dka, na to\u015b tom zar\u011bdowanju p\u015bedstaji\u0142ej. To jo akle beta-wersija, ale weto se namakaju na njom ju\u017eo pr\u011bdne dokumentacije, rozp\u0161awy, fota a medijowe artikle k \u017eednym\u00a0 kulturelnym praktikam, na p\u015bik\u0142ad w\u00f3 twarjenju b\u0142o\u015ba\u0144skich co\u0142now abo dw\u00f3rowych mjenjach.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #333333\">Zagronitej za projekt UNESCO5, Susann Troppa a Ellen Beuster, stej p\u015bibytnym p\u00f3tom rozk\u0142ad\u0142ej, kak se \u0141u\u017eyske UNESCO-m\u011bstnos\u0107i zw\u011bzuju ze serbskim\u00a0 imaterielnym derbstwom we w\u0161akich formatach, na p\u015bik\u0142ad we wideoklipach, k\u00f3tare\u017e p\u015bedstajiju sw\u011b\u017aenje a na\u0142ogi w g\u00f3rnoserbskej, dolnoserbskej a nimskej<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #333333\">r\u011bcy. \u017de\u0144skej stej z tym jadnomu abo drugemu g\u00f3s\u0107oju zar\u011bdowanja aha-moment p\u015bip\u00f3ra\u0142ej. Mimo togo jo na tom wjacorje w\u00f3t filmarja Clemensa Jurka nawjer\u015bony film \u201eErbe der Lausitz\/Derbstwo \u0141u\u017eyce\u201c sw\u00f3ju premjeru sw\u011b\u015bi\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #333333\">Zar\u011bdowanje jo pokaza\u0142o, kak wa\u017enej interdisciplinarna wum\u011bna a gromadu\u017a\u011b\u0142o stej, aby se tradicije wuchowali a dalej dawali. Dla togo p\u015bep\u0161osyjotej Serbski institut a projekt \u201eErbe der Lausitz \/ Derbstwo \u0141u\u017eyce\u201c Was, se aktiwnje wob\u017a\u011bli\u015b na dokumentaciji \u0141u\u017eyskego kulturnego derbstwa. Wobro\u015b\u0107o se na zagronitych <a style=\"color: #333333\" href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/projekte-kulturwissenschaften\/praktiken-immateriellen-kulturerbes-in-der-niederlausitz\/\">projekta p\u015bi SI<\/a> abo na UNESCO5 p\u00f3d <a style=\"color: #333333\" href=\"http:\/\/www.lausitz-kultur.eu\/de\/netzwerk\/unesco-5.\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.lausitz-kultur.eu\/de\/netzwerk\/unesco-5.\u00a0<\/a><\/span><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fachowa konferenca \u201eMjazy tradiciju a p\u015bichodom: imaterielne kulturne derbstwo w Dolnej \u0141u\u017eycy\u201c dnja 23. oktobra 2025 w M\u011bs\u0107a\u0144skem muzeumje Ch\u00f3\u015bebuz jo dal\u0161ny raz p\u00f3d\u0161marnu\u0142a wuznam Serbskego instituta za zachowanje a digitalizaciju serbskego derbstwa. W zgromadnem \u017a\u011ble z projektom Derbstwo \u0141u\u017eyce (UNESCO 5) jo institut pokaza\u0142, kak m\u00f3\u017eo region sw\u00f3je kulturne tradicije za p\u015bichodne generacije zachowa\u015b. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":250665,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-250663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newsmeldung-ns"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=250663"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":250702,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250663\/revisions\/250702"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/media\/250665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=250663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=250663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=250663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}