{"id":39969,"date":"2024-11-22T16:20:58","date_gmt":"2024-11-22T15:20:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ultima-raka-reportaza-linguista-wo-wosebnem-fanklubje\/"},"modified":"2024-11-22T16:21:12","modified_gmt":"2024-11-22T15:21:12","slug":"ultima-raka-reportaza-linguista-wo-wosebnem-fanklubje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/ultima-raka-reportaza-linguista-wo-wosebnem-fanklubje\/","title":{"rendered":"Ultima Raka \u2013 Reporta\u017ea linguista w\u00f3 w\u00f3sebnem fanklubje"},"content":{"rendered":"

Grupa fanow FC Energije Ch\u00f3\u015bebuz z mjenim Ultima Raka<\/em> jo ze sw\u00f3jimi nalipkami kradu prezentna we zjawnem rumje Dolneje \u0141u\u017eyce \u2013 teke ze serbskeju r\u011bcu. Reporta\u017ea w\u00f3t \u0160ymana Bluma.<\/em><\/p>\n

Ultima Raka<\/em> (krotko: UR) jo klub anga\u017e\u011browanych fanow FC Energije. Chto\u017e se na droze kradu rozgl\u011bdujo, ten wugl\u011bdajo jich cerwjeno-b\u011b\u0142e grafitije, wobm\u00f3lowane trafo-ka\u0161\u0107e, py\u0161nje wug\u00f3towane wopony ze styropora, w\u00f3sebnje pak jich nalipki. Ako smej z kolegu ducy by\u0142ej, aby zjawnu widobnos\u0107 serbskeje r\u011bcy we Dolnej \u0141u\u017eycy<\/a> dokument\u011browa\u0142ej (glej pokazk do\u0142ojce), smej te nalipki mjazy drugim we Kalawje, Drjowku, Lubinje, Picnju, Grodku, W\u011bto\u0161owje, a p\u015bisamem we w\u0161ych \u017a\u011b\u0142ach M\u011bsta Ch\u00f3\u015bebuza nadej\u0161\u0142ej. Raz z kopicami, raz jano samotne eksemplary. Na wjele flakach drje su druge kluby ako Ultras Energie<\/em> abo Collettivo Bianco Rosso<\/em> w\u011bcej prezentne, pla UR-nalipkow pak dajo jadnu w\u00f3sebnos\u0107: P\u00f3 \u017a\u011b\u0142ach wu\u017eywaju serbsku r\u011bc, p\u015bedew\u0161ym m\u011b Cho\u015bebuz (hy\u0161\u0107i mimo pismika \u00f3). Z UR-flyera z l\u011bta 2003 zg\u00f3nijomy: “Ultima Raka ist aus dem Sorbischen entnommen. Raka hei\u00dft Krebs (Wappentier der Stadt) und soll deutlich unsere tiefe Verbundenheit mit dem FC Energie Cottbus und unserer Heimatstadt ausdr\u00fccken.”<\/p>\n

To jo m\u011b narskego wucyni\u0142o. Ja som k\u015b\u011b\u0142 w\u011bcej w\u00f3t togo kluba w\u011b\u017ae\u015b a som se z dw\u011bma c\u0142onkoma zmaka\u0142, Flori a Chrischi. Flori jo woko\u0142o l\u011bta 2010 p\u015bistupi\u0142, Chrischi jo jaden w\u00f3t tych pr\u011bdnych c\u0142onkow \u2013 a ma serbske pr\u011bdowniki. Jogo stary nan a stara mama stej w B\u00f3rkowach bydli\u0142ej a stara mama jo hy\u0161\u0107i serbski pow\u011bda\u0142a. W\u00f3n sam jo serbsku r\u011bc w \u0161uli wuknu\u0142, ale njewu\u017eywa ju we w\u0161ednem dnju. Flori jo don\u011bnta mjenjej kontaktow z tym serbskim m\u011b\u0142, znajo pak n\u011bkotare s\u0142owa a grona.<\/p>\n

Kak jo Ultima Raka nasta\u0142a a w\u00f3t \u017ao p\u015bi\u017ao to m\u011b?<\/strong><\/p>\n

Ako ten klub jo wordowa\u0142 za\u0142o\u017eony w l\u011b\u015be 2002, su jadnab 25 abo 30 c\u0142onkow k njomu s\u0142u\u0161ali. N\u011bkotare su se w\u00f3t\u0161\u0107\u011bpili w\u00f3t drugich fanowych klubow, mjazy drugim w\u00f3t tencas domin\u011brujuceje ultra-grupy Inferno Cottbus<\/em> (ako jo se 2017 rozpu\u0161\u0107i\u0142a dla grozeceje \u0161trofy). M\u011bnjenja k tomu, kak deja\u0142o ze scenu dalej hy\u015b, su tencas p\u015beli\u0161 w\u0161ake byli. Pla UR su k\u015b\u011bli sw\u00f3je m\u00f3cy za kreatiwnu fanowu kulturu na\u0142o\u017ey\u015b a se politiskich abo ideologiskich p\u0161a\u0161anjow wobija\u015b. Chrischi p\u015bispomnjejo, a\u017e UR-c\u0142onki maju a\u017e do \u017ainsaj\u0161nego w\u0161ake politiske pozicije, ale: “Wir tragen das nicht ins Stadion.”<\/p>\n

Mjazy za\u0142o\u017earjami su byli teke (n\u011bgaj\u0161ne) wukniki Dolnoserbskego gymnaziuma, ako su to m\u011b Ultima Raka – w\u00f3t UR p\u015bestajone ako “ekstremny rak” abo “ekstremne raki” \u2013 sobu wuzw\u00f3lili. Formu Raka (m\u011bsto korektneje formy Rak) matej Flori a Chrischi \u017ainsa za “stilistisku sr\u011bdnos\u0107”. Ta sama ga klincy r\u011bdnjej ako Ultima Rak abo Ultimo Rak. Apropos Ultima: Ten adjektiw p\u015bi\u017ao z italskeje r\u011bcy a poka\u017eo na zachopje\u0144ki ultra-gibanja we Italskej w 50tych a 60tych l\u011btach.<\/p>\n

Kaku rolu grajo to serbske pla Ultima Raka?<\/strong><\/p>\n

“Das Sorbische geh\u00f6rt zur Region wie der Fu\u00dfball”, m\u011bnitej Flori a Chrischi. Dla togo su te “raki” ju\u017eo j\u011bsno wjelicki stadionowy bana\u0155 z wopismom Cho\u015bebuz a ze serbskimi barwami nap\u00f3rali. Teke na jich woponje z ch\u00f3\u015bebuskim rakom stoj “ULTIMA RAKA – CHO\u015aEBUZ 2002”. To serbske jo ju\u017eo tencas n\u011bco w\u00f3sebne by\u0142o, “ein Alleinstellungsmerkmal”.<\/p>\n

Wjele fanow su se jim p\u015bizamknuli. Ka\u017e se pow\u011bda, s\u0142u\u0161aju teke \u017ainsa wukniki Dolnoserbskego gymnaziuma k aktiwnym c\u0142onkam. Gjarstka serbskor\u011bcnych elementow jo a\u017e do \u017ainsaj\u0161nego p\u015betra\u0142a a w b\u011bgu casa su samo n\u011bkotare nowe nastali. Ako Energija jo 2003 z pr\u011bdneje zw\u011bzkoweje ligi w\u00f3stupi\u0142a, su UR-c\u0142onki transparent z tekstom “AUF WIEDERSEHEN AUF SORBISCH: na zasejwi\u017aenje” nam\u00f3lowali a jen w stadionje rozwili. Teke druge serbske \u0161pruchy su tam pokazali. Mimo togo namakaju se serbske s\u0142owa na fanowych \u0161alach abo t-shirtach. Flori jo na p\u015bik\u0142ad t-shirt wug\u00f3towa\u0142, ako poka\u017eo typiskego UR-raka groma\u017ae ze s\u0142owom “M\u0141O\u0179INA”. Nimski w\u00f3tpow\u011bdnik Jugend jo se jomu w\u00f3studny zda\u0142.<\/p>\n

Z tych p\u015bik\u0142adow jo wuzna\u015b, a\u017e serbska r\u011bc drje njes\u0142u\u017ey pla UR ku komunikaciji, ale ma symbolisku g\u00f3dnos\u0107 a p\u00f3d\u0161marnjo regionalnu identitu.<\/p>\n

K comu te nalipki?<\/strong><\/p>\n

Pisnu serbsku r\u011bc wi\u017ai\u0161 we \u0141u\u017eycy zw\u011bt\u0161ego na oficielnych dw\u00f3jor\u011bcnych toflach abo p\u015bi zjawnych twarjenjach (na p\u015bik\u0142ad na amtach abo \u0161ulach). Take wopisma mark\u011bruju teritorium serbskego sedle\u0144skego ruma we Bramborskej a Sakskej. Te UR-nalipki maju bejnje hynak\u0161y charakter: Ako wa\u017eny \u017a\u011b\u0142 fanoweje kultury njejsu w\u00f3ni wordowali nalipane na zak\u0142a\u017ae kaznjow a wustajenjow (“w\u00f3t wjercha”), ale we ramiku priwatnych iniciatiwow (“w\u00f3t sp\u00f3dka”) a cesto mimo dow\u00f3lnos\u0107i. Weto dajo jadnu paralelu: W\u00f3ni mark\u011bruju w\u011bsty teritorium, ga w\u00f3ny region, \u017ao\u017e fany Energije su aktiwne. P\u00f3 informacijach w\u00f3t UR dosega ta “Energie-Zone” k po\u0142nocy p\u015bisamem a\u017e do Barlinja, k zajt\u0161u a\u017e do Bar\u0161\u0107a a k p\u00f3lskej granicy, k po\u0142dnju mrokujo ze Sakskeju (\u017ao\u017e zachopijo se “Dynamo-Land”) a k wjacoru wop\u015bimjejo wokrejsa Elbe-Elster a Teltow-Fl\u00e4ming. W\u00f3sebnje we granicnych stronach konkur\u011bruju “Ch\u00f3\u015bebuzarje” z p\u015biwisarjami drugich mustwow. Dla togo worduju fanowe nalipki cesto p\u015be\u0161marnjone, zalipnjone abo w\u00f3ttergane. Take cynjenje p\u015birownajotej Flori a Chrischi z grafiti-scenu: “Man will seinen Namen sehen.”<\/p>\n

Kak p\u00f3j\u017ao dalej?<\/strong><\/p>\n

Co\u017e nastupa serbsku r\u011bc, njedajo konkretne plany pla UR. Tuchylu k\u015b\u011b se nejpjerwjej na aktualnu sezonu we t\u015be\u015bej lize koncentr\u011browa\u015b. P\u015bi tej g\u00f3\u017abje su nowy fanowy \u0161al, nowy t-shirt a nowe nalipki na p\u015beda\u0144 p\u015bi\u0161li – tenraz pak mimo serbskego s\u0142owa. Cho\u015bebuz jo se zam\u011bni\u0142 z Cottbus, ten “Alleinstellungsmerkmal” felujo. Sna\u017a bu\u017ao w p\u015bicho\u017ae zasej w\u011bcej serbskich elementow? Ga tencas som jim ju\u017eo pomoc ze serbskeju r\u011bcu p\u015bilubi\u0142.<\/p>\n

To g\u00f3rjejce wobspomnjete dokumentariske \u017a\u011b\u0142o wugba Serbski institut we ramiku projekta Serbske elementy r\u011bcneje krajiny Dolna \u0141u\u017eyca<\/a>. Ten samy jo \u017a\u011b\u0142 nadr\u011bdowanego projekta Digitalny portal k serbskim a \u0142u\u017eyskim r\u011bcnym a kulturnym krajinam<\/a> a wordujo sp\u011bchowany w\u00f3t Za\u0142o\u017eby za serbski lud ze sr\u011bdnos\u0107ami Zw\u011bzkowego minista\u0155stwa za nut\u015bikowne nastupnos\u0107i a za domownju na zak\u0142a\u017ae wobzamknjenja Nimskego zw\u011bzkowego parlamenta.<\/em><\/p>\n

Awtora: \u0160yman Blum<\/a>, Madlen Doma\u0161cyna<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Grupa fanow FC Energije Ch\u00f3\u015bebuz z mjenim Ultima Raka jo ze sw\u00f3jimi nalipkami kradu prezentna we zjawnem rumje Dolneje \u0141u\u017eyce \u2013 teke ze serbskeju r\u011bcu. Reporta\u017ea w\u00f3t \u0160ymana Bluma. Ultima Raka (krotko: UR) jo klub anga\u017e\u011browanych fanow FC Energije. Chto\u017e se na droze kradu rozgl\u011bdujo, ten wugl\u011bdajo jich cerwjeno-b\u011b\u0142e grafitije, wobm\u00f3lowane trafo-ka\u0161\u0107e, py\u0161nje wug\u00f3towane wopony […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":39963,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-39969","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newsmeldung-ns"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39969"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39970,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39969\/revisions\/39970"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/ns\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}