helper
Serbski Institut Serbski Institut Mobil
Navigation
R0003965-casopisowyregal.100063-1.jpg
In Umsetzung der UN-Behindertenrechtskonvention (UN-BRK) wurde in die Webseite des Sorbischen Instituts eine Vorlesefunktion für Deutsch implementiert. Leider ist eine entsprechende Technologie für die beiden sorbischen Schriftsprachen nicht verfügbar. Das Sorbische Institut ist sich dieser Problematik bewusst und sondiert zurzeit mit Partnern die Entwicklung einer entsprechenden Software. Außerdem bereiten sorbische Ausdrücke in deutschem Text der deutschen Vorlesefunktion erkennbar Schwierigkeiten. Wir bitten dafür um Verständnis, da wir nicht allein aus diesem Grund auf die sorbischen Ausdrücke verzichten möchten.

Die oben genannte Maßnahme wurde finanziert aus Steuermitteln auf der Grundlage des von den Abgeordneten des Sächsischen Landtags beschlossenen Haushalts.

Starše zapiski: 2018



6.12.2018 – Institut wozjewi prěni wokolnik

Serbski institut přihotuje tuchwilu swój prěni wokolnik. Nimo dotalnych prawidłownych medijowych wozjewjenjow informuje potom tež wjacerěčny wokolnik wo slědźenjach a projektach w domje, wo wubranych zarjadowanjach a publikacijach kaž tež wo zajimawostkach z biblioteki a archiwa. W přichodźe wuchadźa wokolnik dwójce, trójce wob lěto. Archiw wokolnikow spřistupnja so na našej webstronje. Zajimcy, kotřiž chcedźa wokolnik abonować, njech so na našej internetowej stronje přizjewja . Wotzjewjenje je přeco móžne. Prěnje wudaće wuńdźe hišće w decembrje.
cc
download mw


29.11.2018 – Přeprošenje na zjawny přednošk prof. dr. Žanny Nekraševič-Karotkajoweje, Běłoruska statna uniwersita / Passauska uniwersita

"Historische Identitätsfigurationen in den lateinischen Epen des 16. Jahrhunderts: Johannes Mylius – Ioannes Radvanus – Caspar Peucer – Ioannes Bocatius"

Unter dem Einfluss von Renaissance und Humanismus erlebte die lateinische Epik im 15. und 16. Jahrhundert in ganz Europa eine beachtliche Blütezeit, die auch Lausitzer Schriftsteller und Gelehrte stark beeinflusste. In der allgemeinen Literaturwissenschaft stehen diese frühneuzeitlichen Werke jedoch bisweilen noch immer im Schatten der antiken Meisterstücke Vergils und anderer Klassiker.
In ihrem Vortrag widmet sich die Philologin Žanna Nekraševič-Karotkaja der lateinischen Renaissanceliteratur Ostmitteleuropas, deren literarische Originalität und historische Bedeutung sie anhand ausgewählter Beispiele veranschaulicht.
In den Mittelpunkt rücken dabei auch zwei Autoren mit engen biografischen Bezügen in die sorbische Lausitz: der Universalgelehrte Caspar Peucer (1525–1602) aus Bautzen sowie dessen Schüler, der „gekrönte Dichter“ Johannes Bocatius (1569–1621) aus Vetschau. Ihnen gegenüber stellt die Referentin die beiden humanistischen Autoren Johannes Mylius (1533–1584) und Ioannes Radvanus († 1592) aus Litauen.

(Přednošk budźe w němskej rěči.)

Městnosć: Sydarnja Serbskeho instituta, Budyšin
.
download mw


29.10.2018 – Personalny přirost w kulturnowědomostnym wotrjedźe SI & 66. zwjazk Spisow Serbskeho instituta

Kulturnowědomostny wotrjad Serbskeho instituta ma wot 1. oktobra 2018 dweju noweju sobudźěłaćerjow. Archeologowka Katharina Schmeiduch wěnuje so w swojej disertaciji hlinjanym šćerkawam Łužiskeje kultury w Němskej a Pólskej. Tute klinčace instrumenty namakaja so přewažnje w rowach bronzoweje a lodoweje doby. Wona zesylni team w Choćebuzu.
Etnologa dr. Robert Lorenc dźěła tohorunja wot 1. oktobra 2018 w Budyšinje. Jeho disertacija je runje w Spisach Serbskeho instituta wušła. Kniha z titulom "Schlesische Metamorphosen. Ethnografie Görlitzer Identitäten nach 1990 " zaběra so ze “šleskim wozrodźenjom” w Zhorjelcu a podłu Nysy w 1990tych lětach. Interviewy z tehdyšimi akterami a akterkami a wobkedźbowanja na ludowych swjedźenjach, domizniskich wječorkach a při kopańcy konfrontuja so z historiskim materialom wo stawiznach Zhorjelca a wuchodneje Łužicy. Tak znazornja tekst, kak móže diskurs wo identiće towaršnostnu akceptancu a politisku móc zdobyć. Lorenc pokazuje zdobom, kak wobkedźbuje tutón diskurs na konkretne městnosće wjazane předstawy, kak tute přiwozmje a z tym regionalnu specifiku dóstanje. Předstajenje knihi wotměje so 8.11.2018 w 19.30 hodź. w Smolerjec kniharni w Budyšinje. W swojim nowym slědźerskim projekće wěnuje so Lorenc konstrukciji serbskeje identity w měsće a na wsy pod aktualnymi towaršnostnymi wužadanjemi.
.
download mw


23.10.2018 – Rěčne kućiki na nowym rěčnym portalu přistupne

Rěčespytny wotrjad Serbskeho instituta je nowy internetny portal www.hornjoserbsce.de online stajił. Wón ma podobnje kaž delnjoserbska strona dolnoserbski.de zhromadźić wšelake informaciske resursy wo hornjoserbšćinje. Jako prěni modul poskićeja so zjawnosći rěčnokulturne přinoški z rubriki „Rěčny kućik“, kotraž wusyła so wot lěta 2002 w serbskim rozhłosu MDR. Wot nowembra 2004 wozjewja mdr Serbski rozhłós tute přinoški w chronologiskim rjedźe na internetnej stronje MDR. Na nowym portalu hodźa so přinoški nětko po wšelakich kriterijach přepytać: po nadpismach, tematiskich skupinach kaž tež po jednotliwych słowach abo gramatiskich hesłach. Tak namaka wužiwar lóšo wotmołwu na konkretne rěčne prašenje – njech su to wotpowědniki za nowe abo stare němske słowa, informacije wo rěčnych wobrotach, wo pochadźe słowow abo wo prawej gramatiskej formje. Poskitk wudospołnjeja serbsce a němsce podate informacije wo stawiznach rěčneho poradnistwa w hornjoserbšćinje kaž tež wo zaměrje tu wozjewjenych přinoškow. Přinoški same spřistupnjeja so jenož w originalnej hornjoserbskej rěči.
Nimo prěnjeho modula namakaja zajimcy zběrku wotkazow na druhe internetne strony z hornjoserbskimi rěčnymi resursami, nadźěłanymi w Serbskim instituće abo z jeho wobdźělenjom, kaž su to digitalny frazeologiski słownik abo znata strona soblex.de .
.
download mw


24.10.2018 Zjawny přednošk dr. Fabiana Kaulfürsta

"Die Tondateien zum Deutsch-niedersorbischen Wörterbuch als Grundlage für die Auseinandersetzung mit der niedersorbischen Orthoepie"

19 hodź., Bašta Serbskeho ludoweho ansambla, Budyšin

Přednošk budźe w němskej rěči.
..
Download přeprošenja


8.10.2018 – Přiroda a mjeńšina: I. dźěłarnička projekta „Serbska Łužica – Sony a rumy narodneje mjeńšiny wot 1918 hač do dźensnišeho“

11. a 12.10.2018 wotměje so w Serbskim instituće w Budyšinje prěnja dźěłarnička projekta „Serbska Łužica – sony a rumy narodneje mjeńšiny wot 1918 hač do dźensnišeho”. Projekt, kotryž spěchuje so přez Sakske statne ministerstwo za wědomosć a kulturu w ramiku programa humanistiskich wědomosćow 2018–2020 z ćežišćom „1918 – šifra za přewrót a nowy spočatk“, staja sej zaměr, historisce a socialnowědomostnje wobswětlić dimensiju přirodneho ruma narodneje mjeńšiny jako kategorije.
W srjedźišću dźěłarnički steja teoretiske a metodiske prašenja, kotrež so při analyzy diskursa wo „Serbskej Łužicy“ wudaja. Metodiske dźěło, wusměrjene so na prašenje, kak daloko móža metody politiskeje ekologije a zapřijeće mjeńšiny za wuslědźenje mjeńšiny płódne być, wudospołnjeja přednoški wo serbskej ekologiskej literaturje, wo towaršnostnych přirodnych poměrach w dźensnišej Łužicy a ekskursija. Na přeprošenje projektoweju wobdźěłarjow dr. Jany Piňosoveje a Marcela Langera diskutuja na dźěłarničce zastupjerjo a zastupjerki historiskeho mjeńšinoweho slědźenja, wobswětowych stawiznow, socialneje geografije kaž tež literarnych wědomosćow.

dalše informacije
download mw


4.09.2018 – Zběrka historiskich knihow k stawiznam „Krabata“ Jana ze Šadowica Serbskej centralnej bibliotece přepodata

Wot 16.8.2018 sem wobohaći zběrka wjacorych historiskich knihow Serbsku centralnu biblioteku. Darićelka Ingrid Kalensee z Mannheima wotkry sej přez swoju zaběru z powědku wo Krabaće Hornju Łužicu, kotruž po zjednoćenju Němskeje husto wopytowaše. Wjele slědźeše wona za Johannom Schadowitzom, historiskej předłohu za literarisku postawu. Wuslědki swojich přepytowanjow wozjewi wona 2015 pod titulom „Krabat und Schadowitz“. W tutym zwisku nawjaza kontakt z genealogom Hansom-Jürgenom Schröterom z Kulowa. Runje tak kaž knjeni Kalensee přeslědźuje wón biografiju a pozadki Janka Šajatovića a bě na koncipowanju wustajeńcy „KRABAT. Muž. Mytos. Marka“ w Serbskim muzeju w Budyšinje (2017-2018) wobdźěleny. Přez jeho posrědkowanje dóńdźe knižna zběrka z Mannheima do Serbskeje centralneje biblioteki. Tež w Serbskim instituće tworješe tematika w minjenych lětach slědźerske ćežišćo. Wuslědki su so w knize dr. Susanny Hozyneje “Erzählen über Krabat. Märchen, Mythos und Magie” 2013 publikowali.

Nětko přepodata zběrka wobsteji z antikwariskich spisow, předewšěm wo stawiznach Sakskeje a Wettinskeho knježerstwa, kaž tež z knihow wo łužiskej tematice. Najstarša kniha je ze 16. lětstotka, dalše knihi pochadźeja z 18. a 19. lětstotka. Zběrka přiwza so do biblioteki pod pomjenowanjom „Krabat – zběrka Kalensee“.

Zběrka wopřija na přikład sćěhowace twórby:
  • ‎Des Codici Augusti oder neuvermehrtes Coporis Juris saxonii, 1563
  • Curiöse Spekulationes bei schlaflosen Nächten, 1707
  • Gloriosa Electorum Ducum Saxoniae Busta, oder derer Durchlauchtigsten und hochgebohrnen Churfürsten und Herzöge zu Sachsen Leichen-Grüffte, 1728
  • Historische Handbibliothek für Erb-Beamte fürstlich-sächsische Provinz
  • Kern der Geschichte des churfürstlichen Hauses zu Sachsen, 1753
  • Staatsrecht und Statistik des Churfürstenthums Sachsen und der dabey befindlichen Lande, 1787
  • Der sächsische Patriot, 1770
  • Statistik der Militärgrenze des österreichischen Kaiserthums – Festschrift zur 800 jährigen Jubelfeier des Hauses Wettin, 1817
  • Versuch einer Geschichte von Krain und der übrigen südlichen Slaven Österreichs, von Anton Linhart …, 1788, 1796 (Reprint)
download mw


15.08.2018 – Kongres slawistow w Běłohrodźe ze serbskim podźělom

Wot 20. do 27. awgusta 2018 wotměje so w Běłohrodźe, stolicy Serbiskeje, XVI. mjezynarodny kongres slawistow, na kotrymž so třo rěčespytnicy z Budyskeho Serbskeho instituta wobdźěla. Dr. Jana Šołćina, čłonka Komisije za słowjanske spisowne rěče při Mjezynarodnym komiteju slawistow (MKS), změje přednošk wo serbskej rěčnej politice a problemach implementacije teoretiskich koncepcijow. Dr. Anja Pohončowa wobdźěli so jako čłonka Komisije za slawistisku rěčespytnu bibliografiju při MKS z přednoškom wo zawjazanju Serbskeje bibliografije do druhich digitalnych informaciskich systemow a priwatny docent dr. Thomas Menzel porěči wo kompleksnosći flektiwiskich strukturow w hornjo- a delnjoserbšćinje. Wšě přednoški budu w serbskej rěči.

W lěće 1955 załoži so w Běłohrodźe Mjezynarodny komitej slawistow, kotrehož hłowny zaměr je tež dźensa spěchowanje mjezynarodnych kooperacijow slawistow. Jeho centralny nadawk wobsteji w organizowanju kongresow slawistow w pjećlětnym turnusu a přewodźowanju dźěła wědomostnych komisijow. Prawidłowne zeńdźenja a konferency tutych komisijow kaž tež kongresy słuža wědomostnej wuměnje na mjezynarodnej runinje a nawjazanju kontaktow z druhimi kolegami we wukraju.

Dalše informacije
xx
download mw


02.08.2018 - Mały rjad „Nationale Minderheit, Volksgruppe, Volk, Sprachminderheit, ethnische Minderheit oder was? Versuch einer juristischen Begriffsklärung“ wušoł

W aktualnej prawniskej rěči Němskeje a w statach abo regionach z němčinu jako hamtskej rěču wužiwaja so rozdźělne pomjenowanja za skupiny, kotrež su škitane přez Ramikowe dojednanje Europskeje rady za škit narodnych mjeńšin, na přikład narodna mjeńšina, et­niska mjeńšina, rěčna mjeńšina, ludowa skupina, lud, narodnosć. Z juristiskeho wida dyrbimy so prašeć, hač maja tute pomjenowanja być rozdźělne wurazy za »narodnu mjeńšinu« resp. hač maja pomjenować dźěle nadrjadowaneje skupiny narodnych mjeńšinow, abo hač prócuje so tu wo wěste wotmjezowanje. Poslednje by rěkało, zo wo­znamjenja wužiwanje hinašeho pomjenowanja hač »narodna mjeńšina«, zo nima so před­pis, kotrehož předmjet je wuraznje »narodna mjeńšina«, nałožować za skupiny z hinašim pomjenowanjom.
Awtor analyzuje wšelake w prawnistwje a w nałožowanju prawa na narodnej a mjezy­narodnej runinje wužiwane zapřijeća. Při tym wobkedźbuje nimo němskeho zwjazkoweho prawa tohorunja krajne předpisy a uzus přisłušnikow narodnych mjeńšinow a jich zwjaz­kow kaž tež wědomostnych awtorow wšelakich fachowych disciplinow. Po hód­no­će­nju tutych wobstejnosćow poda awtor doporučenja za jednotnu terminologiju.

Dr. Detlev Rein, awtor předležaceje brošury, je wupokazany fachowc na polu mjeń­šinoweho prawa. Mjez lětami 2000 a 2013 bě nawoda Referata za mjeńšinowe prawa a mjeń­šinowu politiku při Zwjazkowym ministerstwje za nutřkowne naležnosće.
download mw


12.07.2018 - Kónc tydźenja zahaji so 21. mjezynarodny lětni kurs za serbsku rěč a kulturu w Budyšinje

Serbski institut přewjedźe wot 13.7. do 28.7. 2018 w Budyšinje lětni kurs za serbsku rěč a kulturu. Přizjewiło je so 47 zajimcow z 13 krajow. Najwjetši zajim budźi poskitk wočiwidnje w Čěskej, zwotkalž pochadźa – mjez druhim na iniciatiwu tamnišeho Towarstwa přećelow Serbow – 15 wobdźělnikow. Najdlěši puć do Łužicy drje změja třo Američenjo a Japančan. Kurs, kotryž poskićuje so kóžde druhe lěto, wobsahuje nimo wšědneje wučby w pjeć skupinach a konwersacije tež wobšěrny ramikowy program z přednoškami, kulturelnymi zarjadowanjemi a ekskursijemi. Poslednje powjedu lětsa do Slepjanskeho regiona a do katolskich Serbow.

Motiwy kursantow za wobdźělenje su wšelake: Někotři zaběraja so profesionelnje ze (słowjanskimi) rěčemi, druzy su sej swoje swójbne korjenje zaso wuwědomili abo su sej serbsku přećelku namakali.

Za zarjadowarja je kurs šansa zdobyć wědomostny dorost za sorabistiske slědźenje. Bjez někotrych něhdyšich wobdźělnikow kursa móžeš sej wšědny dźeń we Łužicy lědma hišće předstajić. Woni njejsu jenož kompetentni sobudźěłaćerjo w serbskich institucijach, ale wuwučuja tež zwonka Łužicy na uniwersitach po wšěm swěće. Tak šěrja na mjezynarodnej runinje zajim za Serbow a sorabistiku.

Hinak hač w předchadźacych kursach móžachu lětsa třom zajimcam stipendij spožčić, kotryž kryje cyłkowne kóšty kursa. Financielna podpěra je dar něhdyšeho kursanta z USA, kotryž je sam potomnik serbskich wupućowarjow. Jako stipendiatow wuzwolichu studentce z Ukrainy a Čěskeje, kaž tež doktoranda ze Serbiskeje.

Dalše informacije hlej

https://www.serbski-institut.de/os/kurs/

https://www.serbski-institut.de/os/stawizny/

Kontakt: dr. Fabiana Kaulfürsta | fabian.kaulfuerst@serbski-institut.de
xx
download mw

Žórło: SKA

26.6.2018 – Fantaziju pozbudźaca web-app na zakładźe ludowědnych fotografijow z wobrazoweho archiwa Serbskeho instituta

Připołdnica je znata postawa ze serbskich powěsćow, kotraž přinjese w připołdnišej hodźinje smjerć, jeli njemóžeš jej cyłu hodźinu wo dźěle powědać. Pod titlom „Wirtuelna připołdnica“ prezentujetaj dr. Sophia Manns-Süßbrich a Martin Czygan z Lipska internetowu stronu, kotraž nasta při kulturnym hackathonje „Coding Da Vinci Ost“. Zakład tworja historiske fotografije wo wobdźěłanju, tkanju a předźenju lenu z wobrazoweje zběrki Serbskeho kulturneho archiwa při Serbskim instituće. Dwaj měsacaj mějachu zajimcy chwile, so wot datowych poskitkow wšelakich kulturnych institucijow inspirować dać a z tutymi datami – zwjetša wobrazami – program za wužiwanje w syći wuwić. We web-app „Wirtuelna připołdnica“ pokazuja so tři připadnje wubrane fotografije z někak 100 wobrazow wobsahowaceje zběrki. Wone słuža jako „čerwjena nitka“ za stawizničku, kotruž móže sej potom kóždy sam wumyslić. Štóž chce, móže swoje powědančko w němskej, hornjo- abo delnjoserbskej rěči hnydom w aplikaciji zapisać a druhich sobu čitać dać.
Za ideju a wuwiće wotpowědneho programa dósta projektowa skupina dnja 16. junija 2018 myto w kategoriji „out of competition“. Wšitke wuslědki kulturneho hackathona – daty kaž tež jich prezentacije a žórłowy kode – budu pod swobodnymi licencami zjawnje w interneće přistupne.xx
xx
download mw


27.–29.06.2018 Mjezynarodna konferenca „Zetkanje z wjelkom: dynamika a přichod“

Serbski institut Budyšin, Katedra za europsku etnologiju/ludowědu při Würzburgskeje uniwersiće a Institut za socialnu antropologiju a empiriske kulturne wědomosće uniwersity w Zürichu přeprošuja wot 27. do 29. junija 2018 na wědomostnu konferencu pod temu „Zetkanje z wjelkom: dynamika a přichod“ do Budyšina.

Wot 1990tych lět so nawrót wjelkow do srjedźneje a centralneje Europy přiběrajcy wobkedźbuje. Łužica jako žro němskeje wjelčeje populacije skića móžnosć, so w specifiskej atmosferje ze wšelakorymi perspektiwami na temu konferency a ze slědźenjemi z najwšelakorišich europskich kontekstow zaběrać. Cil tuteje konferency je wuměna nazhonjenjow na mjezynarodnej a interdisciplinarnej runinje kaž tež zeznawanje wuwića a dynamiki w mjezsobnym zetkanju wjelkow a čłowjekow (kaž tež mnoho druhich žiwochow) w europskich krajach. Přeprošeni su tohodla wědomostnicy z Albanskeje, Pólskeje, Finskeje, Norwegskeje, Wulkobritaniskeje, Němskeje a z Šwicy.

Zajimcy su wutrobnje přeprošeni. Prosymy wo přizjewjenje hač do 17. junija 2018 pola dr. Susanny Hozyneje.

Konferenca přewjedźe so we wobłuku dweju tučasnje běžaceju kulturnowědomostneju projektow w Němskej a Šwicy:
- „Nawrót wjelkow. Kulturne antropologiske studije k procesej wjelčeho managmenta w Zwjazkowej republice Němska“ , spěchowane wot Němskeho wědomostneho zjednoćenstwa při Würzburgskej uniwersiće., nawod: prof. dr. Michaela Fenske, sobudźěłaćerce: Irina Arnold a Marlis Heyer
- „Wjelki: Wěda a praksa. Etnografija k nawrótej wjelkow do Šwicarskeje“ , spěchowane wot šwicarskeho narodneho fonda při uniwersiće w Zürichu, nawod: prof. dr. Bernhard Tschofen, sobudźěłaćerjej: Elisa Frank a Nikolaus Heinzer

kontakt:
Prof. Dr. Michaela Fenske
Lehrstuhl für Europäische Ethnologie/Volkskunde
Am Hubland, 97074 Würzburg

dalše informacije a program
download mw


04.06.2018 – Dr. Friedrich Pollack nawjeduje wotnětka Wotrjad kulturne wědomosće

Serbski institut z. t. ma wot 1. junija 2018 sem noweho direktora. Kuratorij instituta je dr. Hauke Bartelsa jako noweho direktora na dobu pjeć lět powołał (medijowe wozjewjenje z 18.05.2018). Dale je so tež wjednistwo Wotrjada kulturne wědomosće znowa wobsadźiło: Tohorunja za dobu pjeć lět je dr. Friedrich Pollack dnja 1. junija 2018 tute zastojnstwo přewzał.

Friedrich Pollack je w Kamjencu wotrostł a studowaše w Lipsku stawizny srjedźo- a nowowěka, sociologiju a komunikaciske wědomosće. Po swojim doktoraće w Serbskim instituće kaž tež stipendija Załožby dr. Gregoriusa Mättiga (Budyšin) dźěłaše přechodnje jako wědomostny sobudźěłaćer na Drježdźanskej TU, prjedy hač so znowa w Serbskim instituće přistaji. Swoju promociju k temje „Serbscy prědarjo. Kolektiwna biografija serbskeho ewangelskeho duchownstwa Hornjeje Łužicy w zažnym nowowěku“ bě 2017 wuspěšnje na Lipšćanskej uniwersiće zakitował. Dźěło ma so 2018 w Ludowym nakładnistwje Domowina publikować. Jeho dźěłowe wobłuki su serbske kulturne a socialne stawizny předmoderny, cyrkwinske stawizny, wědomostne a wědowe stawizny kaž tež slědźenja wo identiće a alteriće w němsko-serbskim konteksće.

“Za rozšěrjene wjednistwo instituta bě trjeba, nimo direktorata tež tute centralne personalne prašenje rozrisać. Po swojim přestruktuěrowanju móže so Serbski institut nětko zaso intensiwnišo na swoje slědźenja koncentrować, a kulturne wědomosće k tomu na bytostne wašnje přinošuja. Zhromadnje chcemy institut jako centralnu wědomostnu instituciju Serbow dale wutwarić.” (Dr. Hauke Bartels)
cc
download mw


18.05.2018 – Wjednistwo instituta zrjadowane

Kuratorij je pomjenował dr. Hauke Bartelsa za regularneho direktora Serbskeho instituta
download mw

09.05.2018 – H. Kotte knihu z wobalkowym wobrazom SKA wudał

Za knihu Hennera Kotty "Der Opfermord von Belmsdorf: und zwei weitere authentische Kriminalfälle aus der Oberlausitz" z Bild & Heimat-nakładnistwa su wobraz Serbskeho kulturneho archiwa wužiwali. Wona je w měrcu 2018 wušła. Wjace k wobsahej a awtorej namakaće tu .


31.05.2018 – Zjawny přednošk prof. Dieter Halwachs

"Urbane Mehrsprachigkeit im Kontext: Herausforderung und Bereicherung" 14 hodź. w sydarni Serbskeho instituta. Přednošk budźe w němskej rěči.
download přeprošenja


16.04.2018 – Lětni kurs serbšćiny ma lěpše kondicije

Za zajimcow ze słowjanskeho wukraja

Zajimcy za Lětni kurs serbskeje rěče a kultury z Čěskeje, Pólskeje a druhich słowjanskich krajow móža so wjeselić: Po internym pruwowanju Załožby za serbski lud je Serbskemu institutej zaso móžno, jim přijomnišu płaćiznu poskićeć. Kurs ma bytostny wuznam za zdobywanje sorabistiskeho dorosta. Serbski institut tuž móžnosć rady wužiwa a naruna dźěl kóštow wukrajnych hosći intensiwneho kubłanskeho poskitka ze swojeho budgeta. Kurs, kotryž wotměje so lětsa wot 13. do 28. julija, płaći z wuwučowanjom, nóclěhom, zastaranjom a ekskursijemi normalnje 600 eurow (za studentow 450 eurow). Wot kursantow ze słowjanskich krajow kaza sej zarjadowar nětko jenož 300 eurow, wot tamnišich studentow 200 eurow.

Trjebaće-li dalše informacije, wobroćće so na dr. Fabiana Kaulfürsta.

dalše informacije
přizjewjenski formular
download mw


12.04.2018 – Serbski institut na „datowych wikach“

Kulturny hackathon Coding da Vinci sobotu 14.04.2018 w Uniwersitnej bibliotece Lipsk

Spěšne wuwiće našeho swěta – wosebje na polu nowych medijow – wobradźi nam pospochi nowe zjawy a wurazy. Kaž „kulturny hackaton“. Słowo hackathon je zestajeny z słowow „hack“ a „marathon“ a woznamjeni zarjadowanje mjez stworićelemi software a hardware. Při kulturnym hackathon pod mjenom „Coding da Vinci“ zetkaja so kulturne institucije z technisce a wuměłsce kreatiwnymi ludźimi. Te jedne poskića swobodne přistupne daty kaž zwukowe, filmowe abo wobrazowe digitalizaty z wotpowědnymi wopisowanjemi (metadatami). Te tamne dadźa so inspirěrować a spytaja, zhromadnje w skupinach abo tež sam wužitne, wuměłske abo zabawne software z toho wuwiwać. Tajki kulturny hackathon wotměła so sobotu, dnja 14. apryla w Uniwersitnej bibliotece Lipsk. Na tutym dnju předstaja so institucije ze swojimi datami. Po tym su 9 tydźenjow časa, produkt wuwiwać. Mjez institucijemi, kiž daty poskića, je tež Serbski institut. Prěni datowy pakćik wobjima daty ze Statistiki Serbow wot Arnošta Muki z lěta 1884 z wotpowědnymi geografiskimi datami, z kotrychž by digitalna karta nastać móhła. Druhi pakćik wobsteji z historiskich fotografijow k temje len wobdźěłać, tkać a přasć – snano předłoha za digitalne wužiwanje w muzejach?

dalše informacije
download mw


22. 3. 2018 – Sympozij Spominanje na Kita Lorenca

Počesćenje Kita Lorenca składnostnje jeho 80. posmjertnych narodnin zarjaduja wjacore serbske institucije a dalši wobdźělnicy štwórtk, dnja 22. měrca 2018. W 14 hodź. zahaji so w Serbskim muzeju w Budyšinje sympozij Serbskeho instituta a Instituta za slawistiku Drieždźanskeje Techniskeje uniwerzity k temje “Kito Lorenc, basnik a literarny wědomostnik”. Tam předstaji mjez druhim slawist Walter Koschmal z Regensburga swoju monografiju wo Lorencowym tworjenju, kotraž w měrcu w Ludowym nakładnistwje Domowina wuńdźe.

W 19.30 hodź. přizamknje so dwurěčny literarno-hudźbny wječor “A we nas jako truna ...” w Dźiwadle na hrodźe. Program wuhotuja wuměłcy Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła, Serbskeho ludoweho ansambla a Sakskeje akademije wuměłstwa.

We foyeru dopominaja wustajeńca, knižne blido a słuchanska stacija na wurjadneho basnika.

Wšitcy zajimcy su wutrobnje witani. Zastup je darmotny.
xx
download program


21.03.2018 – Mały rjad „Kito Lorenc. Personalna bibliografija“ wušoł

Składnostnje sympozija k spominanju na Kita Lorenca dnja 22. měrca 2018 w Budyšinje je wušoł w nowo-wuhotowanym Małym rjedźe Serbskeho instituta zešiwk „Kito Lorenc. Personalna bibliografija“. Je to pomocny srědk za wšěch, kiž chcedźa so intensiwnišo z dźěłom a tworjenjom spisowaćela zaběrać. Bibliografija wobsahuje na tysac zapiskow z dźěłami a přełožkami awtora. Pjeć stow zapiskow pokazuja na wozjewjenja wo nim, kaž nastawki a recensije. Nimo registra mjenow skići bibliografija tež zapis něhdźe tysac basni Kita Lorenca. Bibliografiju zestajał je dr. Franc Šěn, bywši sobudźěłaćer Serbskeho instituta.
download mw


19.-21. 4. 2018 – Konferenca Slědźerski design 4.0

Generěrowanje datow a transfer wědy w interdisciplinarnej perspektiwje
program

15. 3. 2018 – Zjawny přednošk prof. dr. Fenske

Z pčołkami, wjelkami a druhimi slědźić
Kulturnowědomostne přepytowanja poćahow mjez čłowjekom a zwěrinu w přitomnosći

Pčołki, wjelki, wosy, bobry, ale tež štomy a hriby – zwěrjata a žiwochi su wšudźe. Woni nas stajnje přewodźuja a wowliwuja nas, naše jednanja a diskursy. Tutomu faktej spyta tež kulturnowědomostne slědźenje z ćežišćom „Multispecies Ethnography“ wotpowědować. Jako zastupjerce Europskeje etnologije předstajitej Michaela Fenske a Marlies Heyer zakładne mysle tutoho ćežišća, w kotrymž dźe wo zhromadne skutkowanje čłowjekow a nječłowjeskich žiwjenskich stworjenjow kaž zwěrjatow, rostlinow a mikrobow.

Prof. dr. Michaela Fenske ma profesuru za Europsku etnologiju/ludowědu na uniwersiće Juliusa a Maximiliana we Würzburgu. Jako Heisenbergska stipendiatka je so wona z temu pčołki we wulkoměstach rozestajiła. Wona nawjeduje DFG-projekt „Kulturanthropologische Studien zur Rückkehr der Wölfe und zum Prozess des Wolfsmanagements in der Bundesrepublik Deutschland“. Marlies Heyer je europsku etnologiju w Berlinje, Poznanju a Waršawje studowała a slědźi w ramiku DFG-projekta wo kulturje powědanja w zwisku z nawrótom wjelkow do Łužicy.

(Přednošk budźe w němskej rěči.)
xx
download přeprošenja


03. 3. 2018 - Dźeń wotewrjenych durjow w Serbskim kulturnym archiwje a Serbskej centralnej bibliotece

Archiwy w cyłej Němskej poskića dnja 3. měrca 2018 dohlad do swojeje dźěławosće a wobstatkow. Tež Serbski kulturny archiw a Serbska centralna biblioteka přeprošujetej na tutym dnju wot 15 do 17 hodź. do rumnosćow w Serbskim instituće na Dwórnišćowej 6 w Budyšinje. Na tutym dnju su naše durje wosebje za wšěch zwědawych wotewrjene, kiž so „jenož tak“ za dźěławosć archiwa a tule wosebity zjaw serbskeje kultury zajimuja.
Wopytowarjow wočakuja wjedźenje w serbskej a němskej rěči kaž tež předstajenje historiskeho filma wo brigadowanju a twarje Serbskeho domu a tam zaměstnjejnych serbskich institucijow. Tutón němy film wot Kurta Heine nasta w lětach 1947-1959 a je po wjele lětach dźakowano digitalizacije zaso we wuběrnej kwaliće přistupny.
Wyše toho chcemy naš poskitk digitalnych předležacych historiskich žórłow předstajić kaž tež wustajeńcu fotografijow z 1950ych lět z Hornjeje, srjedźneje a Delnjeje Łužicy.
Zo móhli tule składnosć połnje wužić, postaramy so tež wo zabawu za dźěći a mały přikusk.

Naš program:

15:00 hodź. wjedźenje w serbskej rěči
15:45 hodź. předstajenje filma „Naš serbski dom“, 1947-1959, Kurt Heine
16:30 hodź. wjedźenje w němskej rěči

Přewodne poskitki: prezentacija digitalnje předležacych historiskich žórłow a móžnosćow pytanja, wustajeńca fotografijow z 1950ych lět z Łužiskich wjeskow, zabawa za dźěći, přikusk

download progam‎
download mw

19. 1. 2018 – Wědomostna konferenca k tysaclětnej róčnicy Budyskeho měra, Budyšin 30.-31. januara 2018

30. januara 1018 wobzamknychu wupósłancy němskeho kejžora Heinricha II. a pólskeho wójwody Bólesława I. na Budyskim hrodźe měrowe zrěčenje, kotrež zakónči dołholětny wojerski konflikt wobeju knježerjow. Składnostnje tysaclětneje róčnicy tutoho podawka přeprošuje Serbski institut a Leibnizowy institut za stawizny a kulturu wuchodneje Europy (GWZO) 30. a 31. januara 2018 na mjezynarodnu konferencu, wěnowanu tutomu wuznamnemu měznikej němsko-pólskich stawiznow, do Budyšina.

W srjedźišću dwudnjowskeje konferency steja historiske wobstejnosće Budyskeho měra. 15 wědomostnicow a wědomostnikow z Němskeje, Pólskeje a Čěskeje budźe ze stawizniskeje a archeologiskeje perspektiwy politiske, towaršnostne a kulturne wuwiće we Łužicy, Pólskej a Čěskej kaž tež w němsko-romskim mócnarstwje w zažnym 11. lětstotku rozjimować. Budyski měr z lěta 1018 steji dźensa symbolisce za přeměnjate stawizny poćahow mjez Němskej a Pólskej. Zdobom znazornja wón hižo tysaclětnu mostowu funkciju dwurěčneje Łužicy w němsko-pólskich poćahach.

Zastup je darmotny. Z organizatoriskich přičin pak prosymy wo dočasne přizjewjenje přez mejlku hač do 24. januara 2018 pod friedrich.pollack@serbski-institut.de.

Konferenca je dźěl Budyskeho dialogoweho projekta “1000 lět Budyski měr” a spěchuje so w ramiku programa “Sharing Heritage. Europske kulturne herbske lěto 2018” přez społnomócnjenu Zwjazkoweho knježerstwa za kulturu a medije.

program (ně)
xxx
download mw

17. 1. 2018 – Lětni kurs 2018: přizjewjenja wotnětka móžne

Wot 13. do 28. julija 2018 organizuje Serbski institut w Budyšinje k 21. razej mjezynarodny lětni kurs za serbsku rěč a kulturu. Nimo wšědneje wučby hornjo- a delnjoserbšćiny poskićuja so tež přednoški wo kraju a ludźoch. Tež ekskursije do wokoliny steja na programje. Zarjadowarjo wočakuja zaso wobdźělnikow z cyłeho swěta. Poskitk měri so hłownje na wysokošulskich wučerjow a studentow slawistiki, wšitcy druzy zajimcy pak su lubje witani. Kurs płaći z přenocowanjom a połnym zastaranjom 600 €, za studentow 450 €.
download mw

Zarjadowanja & nowiny

Biblioteka za wupožčenje wotewrjena / čitarnja a archiw štwórtk wotewrjenej

Čitarnja Serbskeje centralneje biblioteki a Serbski kulturny archiw stej kóždy štwórtk wot 10.00 hač 16.00 hodź. wotewrjenej.
Přizjewjenje (telefonisce abo přez mailku) je trěbne, dokelž smě jenož jedyn wužiwar/ jedna wužiwarka w čitarni dźěłać.
Nošenje škitneje maski před hubu a nosom je winowatosć.

Skazanu literaturu móžeće nadal wot pó.-srj. 10.00 do 14.00 hodź. a štw. hač do 16.00 hodź. wotewzać. K tomu směće jenož jednotliwje zastupić. Hdyž před abo w bibliotece přebywaće, wobkedźbujće prošu dodźerženje hygieniskich naprawow.

Digitalny serwis SCB a SKA je pod rubriku biblioteka & archiw přistupny.

Twitterujemy pod @serbskiinstitut

K našemu hesłu „Wot depeše k tweetej“ za dźensniši Dźeń archiwow so derje hodźi, zo zahajimy naš kanal na twitteru:
Wotnětka budźemy tule přidatnje k informacijam na našej web-stronje a we wokolniku rozprawjeć.

Prošu hlejće tež na našu Netiquette.

Swět so měri do Budyšina, zo by serbsce wuknył

Wobdźělnicy z wosom krajow a štyrjoch kontinentow přińdu na lětni ferialny kurs - Mjezynarodny kurs serbšćiny Serbskeho instituta / Wšitke městna wobsadźene – tak spěšnje, kaž hišće ženje

„Sorbisch? Na klar.“

Sakske statne ministerstwo za wědomosć, kulturu a turizm je w februaru 2020 kampanju za image serbšćiny zahajiło.

Wotwodźowanje hódnotow z imaterielneho kulturneho herbstwa w němsko-słowjanskim konteksće

Zaměr je wědomostne zwěsćenje wobstatka serbskeho (imaterielneho) kulturneho herbstwa w Delnjej Łužicy a jeho digitalne spřistupnjenje.

Takle móže strukturna změna we Łužicy wot serbsko-němskeje wjacerěčnosće profitować

Dr. Fabian Jacob s je w spisach Zwjazkoweje centrale za politiske kubłanje artikl wozjewił. Spisy APuZ (Z politiki a načasnych stawiznow) so w februarskim čisle 2020 Łužicy wěnuja.

Zhromadnje z koawtorom Mětom Nowakom (referentom krajneho zamołwiteho za naležnosće Serbow w braniborskim ministerstwje za wědomosć, slědźenje a kulturu) Jacobs pokazuje, kotru přidatnu hódnotu móže serbsko-němska wjacerěčnosć strukturnej změnje we Łužicy skićić.

Marie Skłodowska-Curie Actions

SORBISCHES INSTITUT - SERBSKI INSTITUT
Bahnhofstraße/Dwórnišćowa 6
D-02625 Bautzen/Budyšin
Diese Website verwendet Cookies. In diesen werden jedoch keine personenbezogenen Inhalte gespeichert. Durch die weitere Nutzung der Webseite stimmen Sie der Verwendung von Cookies zu Weitere Informationen
VERSTANDEN