helper
Serbski Institut Serbski Institut Mobil
Navigation
R0003965-casopisowyregal.100063-1.jpg
In Umsetzung der UN-Behindertenrechtskonvention (UN-BRK) wurde in die Webseite des Sorbischen Instituts eine Vorlesefunktion für Deutsch implementiert. Leider ist eine entsprechende Technologie für die beiden sorbischen Schriftsprachen nicht verfügbar. Das Sorbische Institut ist sich dieser Problematik bewusst und sondiert zurzeit mit Partnern die Entwicklung einer entsprechenden Software. Außerdem bereiten sorbische Ausdrücke in deutschem Text der deutschen Vorlesefunktion erkennbar Schwierigkeiten. Wir bitten dafür um Verständnis, da wir nicht allein aus diesem Grund auf die sorbischen Ausdrücke verzichten möchten.

Die oben genannte Maßnahme wurde finanziert aus Steuermitteln auf der Grundlage des von den Abgeordneten des Sächsischen Landtags beschlossenen Haushalts.

Starše zapiski: 2009


10. 12. 2009: Nowostka "Politische Dimension der Ethnizität"

Zhromadnje staj politologowka Małgorzata Mieczkowska ze Szczecinskeje uniwersity (Pólska) a direktor Serbskeho instituta, prof. dr. Dietrich Šołta-Scholze wudawarjej a sobuawtoraj konferencneho zběrnika, kotryž nasta jako wuslědk bilateralneje konferency wot 27. do 29. oktobra 2008 k temje „Politiske dimensije etniskosće“. Přinoški w němskej a pólskej rěči zaběraja so mj. dr. z runoprawnosću Serbow w Sakskej, ze Sewjernymi Frizami w němskej politice po 1945 abo z ruskej narodnostnej politiku napřećo Tataram při Wolze. Prěni króć wopisuja so z politologiskeje perspektiwy protestne demonstracije Serbow 2008 w Budyšinje a Berlinje, kotrež pominachu sej zawěsćenje dosahaceho spěchowanja kulturnych institucijow. Přinoški maja być nastork k dalšim studijam, kotrež bychu zwisk mjez etniskosću a politiku do srjedźišća přirunaowacych přepytowanjow stajeli, přejetaj sej wudawarjej.

Małgorzata Mieczkowska / Dietrich Scholze (Hg.)
Polityczne wymiary etniczności (Politische Dimensionen der Ethnizität)
Kraków 2009
272 Seiten, Festeinband
ISBN 978-83-929094-1-5

7. 12. 2009: Nowostka
"Trachten als kulturelles Phänomen der Gegenwart"

wudałoj Ines Keller a Leonore Scholze-Irrlitz, Spisy Serbskeho instituta 49, Fota, Brošura, 24,90 €, ISBN 978-3-7420-2137-3

1. 12. 2009: Analyza serbskeho šulstwa

1. 12. 2009: Analyza serbskeho šulstwa
Aktualnu analyzu serbskeho šulstwa je nětko wědomostna sobudźěłaćerka Serbskeho instituta a předsydka Serbskeho šulskeho towarstwa Ludmila Budarjowa wudźěłała. Přepytowanje wuńdźe jako 12-stronska přiłoha k zešiwku 4/2009 časopisa „Serbska šula“. Tutón zešiwk wobsahuje nimo přiłohi hišće rozprawu Serbskeho šulskeho towarstwa na stronach 124-132, w kotrymž su specifiske problemy serbskeho šulstwa wujasnjene. Přiłoha wobsahuje mjez druhim wobšěrne statistiske daty k aktualnym čisłam porodow, dźěći w pěstowarnjach a šulach, rěčnym konstelacijam abo hodźinskim planam kaž tež k statusu serbskeje rěče a k pedagogiskemu dorostej.

Serbske šulske towarstwo Budyšin/ Serbski institut Budyšin (wud.)
Ludmila Budarjowa
Aktualna analyza serbskeho šulstwa
Přiłoha Serbskeje šule, Budyšin 62 (2009) 4, 12 stronow


25. 11. 2009: 50. zwjazk Spisow Serbskeho instituta wušoł

"The Göda Manuscript 1701" rěka titl 50. zwjazka rjada „Spisy Serbskeho instituta“, kiž je kónc nowembra w Ludowym nakładnistwje Domowina wušoł. Jendźelski rěčespytnik Gerald Stone je rukopis z lěta 1701 w Hodźiju zaso namakał, po tym, zo bě so po 2. swětowej wójnje zhubił. Rukopis wobsahuje liturgiske teksty w serbskej rěči na zakładźe němskich cyrkwinskich knihow z lěta 1697. Stone wopisuje w swojim jendźelskorěčnym zawodźe historiski pozadk nastaća rukopisa, přepytuje jeho rěč a wobjednawa prašenje awtora knihi. Sćěhuje cyły tekst, při čimž stejitej němska a serbska wersija sebi napřećo. Skónčnje wobsahuje kniha tež zjeće wuslědkow w němskej rěči.
Prěni zwjazk „Spisow Serbskeho instituta“ bu 1992 w Ludowym nakładnistwje Domowina w Budyšinje wudaty. Wot toho časa wuchadźeja přerěznje tři zwjazki za lěto. Wobsahuja slědźerske wuslědki Serbskeho instituta z kulturnych a socialnych stawiznow, kulturneho slědźenja, ludowědy a rěčespyta.

Gerald Stone
The Göda Manuscript 1701
A Source for the History of the Sorbian Language
Spisy Serbskeho instituta 50
404 stronow, brošura
ISBN 978-3-7420-2125-0

23. 11. 2009: Nowostka – Z labyrinta serbšćiny

Što je hrabnjenčko, kak prajimy serbsce na Abwrackprämie a kajki je rozdźěl mjez werbomaj nadpadnyć a napadnyć? Tutym a dalšim prašenjam wěnuja so awtorki-rěčespytnicy w předležacej publikaciji, kotraž je nastała na zakładźe přinoškow w serbskim rozhłosu. Na žortne a zrozumliwe wašnje zaběraja so ze zjawami serbskeje rěče: pytaja za wotpowědnikami za němske słowa, skedźbnjeja na po woznamje a formje podobne słowa a regionalne rozdźěle w serbšćinje, rozłožuja rěčne wobroty, pochad słowow a wšelake zjawy na polu gramatiki. Nastała je praktiska přiručka, kotraž při łoskoćiwych prašenjach wšěm so za serbšćinu zajimowacym z wuskosćow pomha.

Jana Šołćina / Anja Pohončowa / Sonja Wölkowa, Z labyrinta serbšćiny. Bjesady wo rěči, Domowina-Verlag, Bautzen 2009, 192 s.

16. 11. 2009: Z hosćom w instituće – Nadine Blumer (Swobodna uniwersita Berlin / Toronto)

Z přednoškom k temje „Dwělować wo identiće připućowarjow: Sinti a Roma definuja němskosć přez Berlinski pomnik za holocaust“ bě póndźelu, 16. nowembra kanadska sociologowka Nadine Blumer we wotrjedźe Empiriske kulturne slědźenje/ludowěda z hosćom. Wona slědźi tuchwilu w Němskej za swoju disertaciju, w kotrejž analyzuje politiku wopomnjeća holocausta w Berlinje kaž tež měnjenja Sinti a Roma k tutej temje.

10. nowembra 2009: Přednošk „Serbski management“, Rogow

Ze swojim přednoškom „Serbski management. Krabat abo tworjenje dožiwjenskeho swěta“ wustupi ludowědnica dr. Susanne Hozyna 10. nowembra před Domowinskej skupinu. Přednošk zaběra so z wužiwanjom powěsćoweje postawy jako wikowanskeje znamki a turistiskeje atrakcije za wabjenje. Zarjadowanje wotměje so w hosćencu „Dorfkrug“ a započnje so w 19.00 hodź.


07. 11. 2009: Historiske dźeniki so Serbskemu institutej přepodadźa

7. nowembra 2009 dósta Serbski kulturny archiw Budyšin hódnotny přirost. Wnuk Bogumiła Šwjele (1873–1948), fyzikar dr. Dieter Schwela z Essena, přepoda wědomostnikam dźeniki delnjoserbskeho fararja a rěčespytnika. „Dźeniki su za nas wažny puzzlowy dźěl k přeslědźenju žiwjenja a skutkowanja Šwjele“, praji archiwarka dr. Annett Brězanec. Jeje nadawk budźe, tute wosebite dokumenty delnjoserbskeho žiwjenja prěnjeje połojcy 20. lětstotka archiwěrować a do kataloga zapřijeć, serbske pasaže do němčiny přełožić, přispomnjenja a předsłowo napisać. Tak přihotuje dźeniki za wozjewjenje. „Šwjela pisa wo politiskich runje tak kaž wo swójbnych podawkach, wo swojim dźěle jako farar a wo swojim boju za Serbstwo. Wón powěda wo wjesnych zwadach, wopisuje wšědne žiwjenje a pisa wo swojich sonach a přećach abo wo swojej zrudobje, zo njeje zamóhł swoje dźěći a žonu za to serbske dobyć“, tak Brězanec. Bogumił Šwjela słuša k wodźacym delnjoserbskim postawam. Bě žiwy jako farar w Choćebuzu, we Wochozach a Dešnje, bě sobuzałožer Domowiny, napisa wučbnicu delnjoserbšćiny a přepytowaše delnjołužiske ležownostne mjena. Tute přepytowanje bu hakle po jeho smjerći wozjewjene, dokelž njebě jeho wudaće słowjanskeho pochada ležownostnych mjenow dla witane. Bě jedyn z poslednich fararjow, kiž tehdy hišće delnjoserbsce prědowachu. Jako jemu to konsistorij 1942 zakaza, wopušći Łužicu a přećahny k swojej dźowce do Durinskeje. Wjetši dźěl jeho zawostajenstwa namaka so w Serbskim kulturnym archiwje a je hódnoty fundus za rěčespytnikow, ludowědnikow a stawiznarjow.

2./3. 11.2009: Wědomostna přirada

2. a 3. nowembra wotmě so lětne zeńdźenje Wědomostneje přirady Serbskeho instituta. Čłonojo přirady maja slědźerske projekty a wuslědki instituta z jeho sobudźěłaćerjemi diskutować, dawaja nastorki za dalše dźěło a poradźuja kuratorij při jeho rozsudach. Přirada wobsteji z dźewjeć profesorow a profesorkow, kotřiž wuwučuja na přikład na uniwersitach we Wienje, Poznanju, Bratislavje, Saarbrückenje, Drježdźanach abo w Kielu. Po tradiciji wotměwa so prěni wječor zeńdźenja zjawny přednošk. Lětsa rěčeše kulturna antropologowka dr. Cordula Ratjczakowa k temje „Serbšćina z wida němskorěčnych w dwurěčnym Budyšinje“.


1. 11. 2009: Nowa doktorandka

Stawiznarka Stefanie Krawcojc je nowa doktorandka Serbskeho instituta. W swojej disertaciji zaběra so z delnjoserbskej spisowaćelku Minu Witkojc (1893–1975) a jeje politiskej biografiju. Mina Witkojc bě angažowana redaktorka a zasadźowaše so intensiwnje za serbstwo. 1933 zakaza jej nacionalnosocialistiske knježerstwo pisać a publikować, 1941/42 sćěhowaše wupokazanje z Łužicy. „Zajimuju so wosebje za zwisk mjez kolektiwnej biografiju a priwatnym žiwjenjoběhom Miny Witkojc. Jeje žiwjenje bě za žonu woneho časa jara njetypiske“, tak Stefanie Krawcojc.

1. 11. 2009: Nowostka – Ilustrowana zběrka rěčnych wobrotow

Što chowa so za rěčnymi wobrotami kaž stara sowa, hłupy Hans abo holči pop? Wotmołwu na to dawataj Anatolij Iwčenko a Sonja Wölkowa w knize »Wo wćipnych Jěwach a nócnych hawronach. Rěčne wobroty za dźěći a staršich«. Přidatny powabk knihi su krasne a žortne ilustracije Lipšćanskeho grafikarja Thomasa M. Müllera. Mjezynarodnje znaty wuměłc je mjez druhim w Parisu, New Yorku a Tokiju wustajał.

Sonja Wölkowa / Anatolij Iwčenko, Wo wćipnych Jěwach a nócnych hawronach, Domowina-Verlag Bautzen 2009, 158 S.

19. 10. 2009: Nowostka "Fiktive Welten auf Postkarten"

Z dobyćerstwom wobrazowych pohladnicow kónc 19. lětstotka wozjewichu so tež mnohe pohladnicy z łužiskimi – a specielnje ze serbskimi – motiwami. Tutu nowu formu korespondency ludźo zahorjeni přiwzachu, wosebje rozkćěw pućowanja a turistiki pomhachu pisanym kartkam k wulkemu wuspěchej. Wot nětka bě wulka moda, w ćahu, w piwowych zahrodkach abo w přibrjóžnych korbach swojim lubym doma pohladnicy pisać. Wuměłstwowa wědomostnica dr. Marija Měrćinowa ze Serbskeho instituta w Budyšinje je so wěnowała přeslědźenju tutoho masoweho fenomena w zwisku ze serbstwom. W swojej publikaciji „Fiktiwne swěty na pohladnicach. Serbja a masowa kultura“ wopisuje hódnotu serbskich motiwow na pohladnicach. Awtorka přepytowaše předstajenje Serbow we wobłuku tutoho medija z wida Serbow samych kaž tež z wida Njeserbow: Na jednym boku buchu wobrazy Serbow z pomocu pohladnicow tak šěroko rozšěrjene, kaž to dotal njebě ani předstajomne; na druhim boku wšak spytachu tež Serbja sami, pohladnicy wužić, zo bychu swoju identitu zwuraznili a serbske narodne hibanje podpěrowali. Kniha skići wobšěrny zawod do stawiznow serbskeje pohladnicy w poměrje k powšitkownemu wuwiću, podrobne analyzy pohladnicow ze serbskimi motiwami a wobšěrny wotrězk z ilustracijemi.

Maria Mirtschin
Fiktive Welten auf Postkarten
Sorben in der Massenkultur
Sorbisches Institut Bautzen 2009
Kleine Reihe 19
ISBN 978-3-9808608-9-2


12. 10. 2009 – Lětopis 2009/2 wušoł

W Ludowym nakładnistwje Domowina w Budyšinje je nětko zešiwk 2/2009 Časopisa za serbsku rěč, stawizny a kulturu Łužiskich Serbow „Lětopis“ wušoł. Wobsahuje přinoški w němskej, serbskej a jendźelskej rěči k najwšelakorišim polam slědźenja. Tak zaběra so politologowka Małgorzata Mieczkowska ze Šćećina z temu „Protestne demostracije Serbow – forma politiskeje komunikacije“, literarna wědomostnica Katharina Elina přepytuje poćah znateju němskeju romanow k serbstwu, kulturna antropologowka Cordula Ratajczakowa předstaji swoje přepytowanje k akceptancy serbšćiny w dwurěčnym Budyšinje. Nimo toho wobjednawaja so temy kaž wosebity zwukowy charakter Slepjanskeje narěče, Serbja w zymnej wójnje abo łužiske městnostne mjena. Tež recenzije wědomostneje literatury su wažny dźěl časopisa, kiž wudawa Serbski institut dwójce za lěto.

Serbski institut (wudawar)
Lětopis 56
Zešiwk 2 / 2009
Časopis za rěč, stawizny a kulturu Łužiskich Serbow
Ludowe nakładnistwo Domowina Budyšin
ISSN 0943-2787
płaćizna 15,00 €


10. 10. – 10. 12. 2009: Hóstna wědomostnica dr. Walerija B. Kolosowa

Dr. Walerija B. Kolosowa z Instituta za rěčespyt na Uniwersiće w Sankt Petersburgu slědźi tuchwilu na Serbskem instituće w Budyšinje. Jeje tema je leksika a symboliski wobsah serbskeje ludoweje botaniki. Při tym přepytuje na zakładźe ludowych pomjenowanjow za jednotliwe rostliny zwisk mjez funkciju a mjenom rostlinow. Jeje žórła su při tym folklorne teksty, kaž ludowe prajidma a spěwy. Wosebje wažne je při tutym slědźenju tež material wo serbskej ludowej medicinje. Ze swojim dźěłom wukonja dr. Walerija Kolosowa wažny přinošk k přirunowacemu ludowemu slědźenju.

9. 10. 2009: Přednošk „Ludej na hubu pohladane“, Radšow

Na přeprošenje Kulturneho kruha „ Neißemündung“ přednošowaše wědomostnica dr. Susanne Hozyna dnja 9. oktobra 2009 w Europskim zetkawanskim centrumje w Radšowje blisko Eisenhüttenstadta k wosebitosćam Delnjołužiskich narěčow.

27. do 30. septembra 2009: 37. kongres Němskeje towaršnosće za ludowědu (DGV) k temje „Mobility. Europa w pohibu jako wužadanje kulturno-analytiskeho slědźenja“ Freiburg / Breisgau

Sobudźěłaćerjo wotrjada Empiriske kulturne slědźenje/ludowěda priwatna docentka dr. Elka Černokožewa (wotrjadnica), dr. Ines Kellerowa (zastupjerka Skupiny ludowědnych krajnych zarjadow we hłownym wuběrku DGV) a Henrike Krohn (projektowa sobudźěłaćerka) wobdźělichu so wot 27. do 30. septembra na 37. kongresu towaršnosće za ludowědu w Freiburgu. Nimo plenarnych přednoškow poskićichu tam wosom sekcijow a dźewjeć panelow, w kotrychž předstajichu nowše wuslědki z najwšelakorišich wobłukow kulturnowědomostno-ludowědneho slědźenja. Při tym zapřijachu přepytowanja wo socialnych mobilitach runje tak kaž na přikład nowe wuslědki w stawiznach předmjeta. Přichodny kongres za dwě lěće wuhotuje prěni króć uniwersita Tübingen.

25. 9. 2009: Konferenca „Nebendeutsch “, Uniwersita Bremen

Rěčespytnica dr. Jana Šołćina a slawist a nawoda wotrjada za Delnjoserbske slědźenja dr. Hauke Bartels wobdźělitaj so na konferency „Nebendeutsch “ na uniwersiće Bremen. Dr. Hauke Bartels rěči k temje „Delnjoserbšćina – Wo stawiznach a přichodźe wohroženeje mjeńšinoweje rěče“, dr. Jana Šołćina wo „Hornjoserbšćinje mjez słowjanskim pochadom a němskimi wliwami. „Neben Deutsch. Die autochthonen Minderheiten- und Regionalsprachen Deutschlands“ wud. Christel Stolz), w kotrejž staj wobaj wědomostnicy jako awtoraj zastupjenaj.

14. 9. 2009: Zarjadowanje „Etniske mjeńšiny a migranća: spěchowanje tolerancy a respekta“, kubłanske srjedźišćo Sakskeho statneho ministerstwa za socialne w Mišnje

Direktor Serbskeho instituta Dietrich Šołta, wotrjadnica za Empiriske kulturne slědźenje / ludowědu, priwatna docentka dr. Elka Černokožewa a wědomostnej sobudźěłaćerce dr. Cordula Ratajczakowa a dr. Ines Kellerowa wobdźělichu so póndźelu, 14. septembra, na workshopu. Předmjet zarjadowanja bě integraciske dźěło w Sakskej, při čimž rozprawjachu zastupjerjo starych (kaž su to Serbja abo Sinti a Roma) a nowych mjeńšinow (kaž Vietnamjenjo abo Turkojo) wo swojich nazhonjenjach. Zakład za diskusiju štyrjoch dźěłarničkow běštej impulzowej referataj, kotrejž přednjeseštaj Karl Bey (referatowy nawoda w Sakskim statnym ministerstwu za socialne) a priwatna docentka dr. Elka Černokožewa. Dwě dźěłarničce běštej pod nawodom serbskich zastupjerjow: skupina „Wjacerěčnosć / wjacekulturnosć a identita“ pod nawodom Elki Černokožeweje a „Rozmnožaca róla medijow“ pod nawodom Bjarnata Cyža.

10. 9. 2009: Serbski institut startuje prěnju fazu naprašowanja

W Prožymje započina so prěnje pisomne naprašowanje k serbskemu žiwjenju w stawiznach wjeski. Wot 14. septembra 2009 rozpósćele Serbski institut Budyšin wšěm wólbokmanym Prožymskim wobydlerjam naprašniki. Z wuslědkow a dalšich slědźenjow we wjesce zestajeja wědomostnicy wokoło dr. habil Elki Černokožeweje, wotrjadnicy za empiriske kulturne slědźenje a ludowědu, analyzu serbskeje identity a kultury tuteje Delnjoserbskeje gmejny. 1991 bě tehdy samostatna gmejna deklarowała, zo słuša k serbskemu sydlenskemu rumej. Na kóncu ma nastać reprezentatiwny wobraz měnjenjow Prožymskich wobydlerjow k tutej tematice.
„Prožymscy su naši najwažniši partnerojo, hdyž so prašamy za serbskosću tuteje wjeski“, podšmórnje dr. habil Elka Černokožewa. Wona pozbudźa wobydlerjow, swoje měnjenje wuprajić. Z dowolnosću Braniborskeho ministerstwa za nutřkowne naležnosé dóstanu wšitcy 284 wólbykmani list, zo bychu wědomostnicy reprezentatiwne wuprajenja dóstali. Wuhódnoćenje datow podleži prawidłam škita datow, wšitke daty w naprašnikach so anonymnje wuhódnoća, to rěka, zo so wotmołwy bjez mjenow a adresow analyzuja.
Naprašowanje so spěchuje wot Vattenfall Europe Mining AG a słuži jako zakład za posudk we wobłuku planowanja brunicoweje jamy Wjelcej-juh k dźělnemu polu II. Je předwidźane, wšitkich Prožymskich kónc januara 2010 wo wuslědkach naprašowanja informować.


10. 9. 2009: Přednošk „Serbske drasty w zańdźenosći a přitomnosći“, Zły Komorow

Prěni přednošk w rjedźe „Stopy serbskeho w Złym Komorowje“ měješe Budyska ludowědnica dr. Ines Kellerowa k temje „Serbske drasty w zańdźenosći a přitomnosći“. Dalše referaty změja tohorunja wědomostni sobudźěłaćerjow Serbskeho instituta, tak porěči dr. Susanne Hozyna štwórtk 15. 10. 2009 k temje „Domownja. Stare zapřijeće w nowym zrozumjenju“ we 18.00 hodź. w kofejowni Lisa wo Złym Komorowje.
Wuměłstwowa wědomostnica dr. Marija Měrćinowa porěči štwórtk, 29. 10. 2009 we 18.00 hodź. na Lubinskej radnicowej žurli k temje „Fiktiwne swěty na dopisnicach. Serbja w masowej kulturje“ .


4. 9. 2009: Rozmołwa wo „Akterach serbskeje ciwilneje towaršnosće“, dom Klingewalde

Dnja 4. septembra wobdźělichu so sobudźěłaćerjo instituta w Klingewalde (Zhorjelc) na rozmołwje wo „Akterach serbskeje ciwilneje towaršnosće“, kotruž bě VIII. Collegium Pontes iniciěrował. Fabian Jacobs, Katharina Elina a Helmut Schirmer předstajichu slědźerske wuslědki w zwisku ze serbskim angažementom w Hornjej, srjedźnej a Delnjej Łužicy. Dr. habil. Elka Tschernokoshewa, wotrjadnica za Empiriske kulturne slědźenje / ludowědu poda zawod do tematiki z přednoškom wo hybridnym žiwjenju we Łužicy. Dr. Susanna Hozyna rozmołwu moderěrowaše. Po tym referowaše rěčespytnica dr. Jana Šołćina wo serbskim šulstwje.
Collegium Pontes (CP) załoži so 2001 k spěchowanju diskursa wo kulturnych, duchownych a socialnych zaměrach Europy w Europskeje unije. Jedna so wo wědomostny koleg a zdobom uniwersitnu syć. Profesorojo a wědomostny dorost zetkawaja so lětnje k intensiwnej slědźerskej fazy w Zhorjelcu a přihotuja po tym w manuskriptowej fazy swoje wuslědki za publikacije.

31. 8. – 5. 9. 2009: Konferenca wo Słowjanskim rěčnym atlasu

W Minsku wotmě so wot 31. 8. do 5. 9. 2009 konferenca Mjezynarodneje komisije za Słowjanski rěčny atlas, w kotrymž předstajeja so dialekty wšitkich słowjanskich rěčow. Mjeztym předleži 12 zwjazkow tutoho wuznamneho dźěła dialektneje geografije. Na konferency wobdźěli so 46 wědomostnikow z 13 krajow. Sorabistisku dialektologiju zastupowaše na njej dr. habil. Sonja Wölkowa, wotrjadnica za rěčespyt w Serbskim instituće. Na lětušim zeńdźenju w Běłoruskej diskutowachu so wosebje nowe puće spřistupnjenja dźěła w interneće kaž tež móžnosće wužiwanja kompjuteroweje kartografije.

24. a 25. 8. 09: Konferenca VIII. Collegium Pontes Görlitz-Zgorzelec-Zhořelec k temje: „Přidatna hódnota přez mjeńšinu?“, Dom Klingewalde, Zhorjelc

Wutoru, 25. awgusta 2009, měješe rěčespytnica dr. Jana Šołćina na konferency „Přidatna hódnota přez mjeńšinu“ VIII. Collegium Pontes Görlitz-Zgorzelec-Zhořelec přednošk na temu „Hodźi so Lissabonski proces přez imersiju wjetšinow polěpšić?“ Collegium Pontes so zaběra w tutym lěće z prašenjom, kotry wužitk wjetšiny z eksistency mjeńšinow maja.



24. 8. 09: Na wopyće w instituće

Póndźelu, 24. awgusta 2009, wopyta něhdźe 20 studentow regionalneje geografije z Uniwersity Passau Serbski institut. Pod nawodom Branki Butiny běchu na wjacednjowskej ekskursiji po kraju podłu němsko-pólskeje hranicy a zajimowachu so tež za němsko-serbski sydlenski rum. Dr. Ines Kellerowa a dr. Susanna Hozyna z wotrjada za empiriske kulturne slědźenje a ludowědu zawjedźestej wopytowarjow do tuteje tematiki.

24. 8. 2009: Zjawny přednošk instituta

Póndźelu, 24. awgusta 2009, přednošowaše PD dr. Sönke Friedreich z Instituta za sakske stawizny a ludowědu w Drježdźanach na temu „Powědać wo dowolu. K stawiznam nazhonjenjow wo pućowanju w NDR“. Předstaji projekt, kotryž so zaběra z dopomnjenkami na pućowanja kaž na přikład pućowanske dźeniki, fotoalby a pućowanske powědki. Na namołwu Drježdźanskeho instituta přizjewi so přez 100 probandow, kiž powědachu wo swojich dowolach w Rumunskej, Madźarskej, Čěskej abo na Rujanach abo dodachu materjal, kotryž dr. Friedreich tuchwilu ze swojimi sobudźěłaćerjemi wuhódnoća.

9.–13. 8. 2009: Rěčny camp w Jarješku

Rěčny centrum Witaj w Choćebuzu je wot 9. do 13. awgusta 2009 prěni raz tak mjenowany rěčny camp w Jarješku organizował, zo bychu so šulerjo 8. do 11. lětnika intensiwnišo z delnjoserbskej rěču zaběrali. Nimo wšelakich wulětow a rozmołwow słyšachu šulerjo přednoški w delnjoserbskej rěči. Mjez přednošowarjemi bě tež dr. Anja Pohončowa z rěčespytneho wotrjada Budyskeho Serbskeho instituta. Wona pokazowaše móžnosće tworjenja nowych słowow, na přikład z wobłuka modernych medijow, a tole ze šulerjemi zwučowaše.

5. 8.–4. 9. 2009: Hóstna wědomostnica

Tuchwilu slědźi dr. Małgorzata Milewska-Stawiany z Uniwersity w Gdańsku na Serbskim instituće w Budyšinje. Rěčespytnica so zaběra z deminutiwami w serbšćinje a chce swoje slědźerske wuslědki w habilitaciji předstajić. Serbsku rěč nawukny wona w Budyšinje, hdźež je so na ferialnym kursu Serbskeho instituta wobdźěliła.


Interview (Serbske Nowiny, 4. 9. 2009)

9. 7. 2009 – Lětopis 2009/1
w digitalnej bibliotece na předań

Nastawki wědomostneho časopisa za rěč, stawizny a kulturu Łužiskich Serbow LĚTOPIS su wot dźenšnišeho w interneće na předań. Jednotliwe PDF-dataje hodźa so na stronach online-biblioteki za centralnu a wuchodnu Europu pod adresu www.ceeol.com kupić. Ludowe nakładnistwo Domowina, w kotrymž LĚTOPIS wuńdźe, poskića z tym k prěnjemu razej digitalne wobsahi. W přichodnych tydźenjach maja dalše wudaća LĚTOPISA, kiž wudawa Serbski institut, sćěhować.

www.ceeol.com
Serbske nowiny (10. 7. 2009)

5. 5. 2009 – Spisy Serbskeho instituta, zwjazk 48 wušoł

"Stätten und Stationen religiösen Wirkens. Studien zur Kirchengeschichte der zweisprachigen Oberlausitz" rěka 336-stronska kniha, wudata wot Lars-Arne Dannenberga a Dietricha Scholze-Šołty jako 48. zwjazk Spisow Serbskeho instituta.
Wobsah:

  • Vorwort
  • Einführung
  • Glaube und Herrschaft
  • Aufbruch und Beharrung
  • Wandel und Widerstand

12. 3. 2009 – Lětopis 2009/1 wušoł

Dypkownje k Lipšćanskim knižnym wikam (12.–15. 3. 2009) wuńdźe nowe čisło institutneho časopisa.


4. 3. 2009 – Mały rjad Serbskeho instituta, zwjazk 12 wušoł

Počesćenja serbskeho basnika Kita Lorenca wuńdźechu zhromadźene w 12. zwjazku Małeho rjada Serbskeho instituta.
Redakcija: Franc Šěn
Předsłowo: Christian Prunitsch

Wobsah:
  • Spožčenje „Złoteho kluča Smedereva“ (Serbiska),
    5. 11. 2008
  • Spožčenje čestneje promocije přez fakultu Rěčne, literarne a kulturne wědomosće Techniskeje uniwersity Drježdźany, 18. 12. 2008
  • Spožčenje Lessingoweho myta Swobodneho stata Sakskeje w Kamjencu, 17. 1. 2009


Wot 4. 2. 2009 – Biblia 1728 online přistupna

Serbska centralna biblioteka při Serbskim instituće w Budyšinje dźěła hižo lěta zaměrnje na digitalizowanju swojich jónkrótnych historiskich medijowych wobstatkow.
Wosebje drohotne knihi so we wobłuku zhromadneho dźěła ze Sakskej krajnej knihownju/Statnej- a uniwersitnej biblioteku w Drježdźanach za Europsku Digitalnu biblioteku »Europeana« digitalizuja a online spřistupnja.

Runje zdigitalizowana kniha:

  • Biblia, To je Zyłe Szwjate Pißmo Stareho a Noweho Sakona (1728)

13. 3. 2009 - Wupisanje městna (podlěšene hač do 12. junija 2009)

žórło: Serbske Nowiny, dnja 13. 3. 2009

25. 11. 2009: Přednošk „Skerje so rozbije atom hač předsudk“, hród Wojerecy

Srjedu, 25. 11. 2009 wotměje so we wobłuku zarjadowanjow Wojerowskeho wuměłskeho zwjazka přednošk a po tym diskusija k temje: „Skerje so rozbije atom hač předsudk – stereotypy wo Serbach“. Bywša doktorandka Serbskeho insituta Katharina Elina předstaji slědźerske wuslědki swojeje disertacije. Započatk je w 19 hodź.

15. 10.–17. 10. 2009 Mjezynarodna konferenca k 100. posmjertninam Jakuba Barta-Ćišinskeho

Jakub Bart-Ćišinski (1856–1909) – wobnowjer serbskeje literatury
Dnja 16. oktobra 2009 budźe 100 lět, zo je zemrěł klasikar serbskeje literatury, Jakub Bart-Ćišinski. Přičina to za sorabistiku, jeho žiwjenje a dźěło z načasneho hladanja znowa pohódnoćić. Ćišinski je kruty poćahowy dypk při předstajenju a wujasnjenju serbskeje kultury z časa moderny. Wobmjezowany fundus sekundarneje literatury, w kotrymž su aktualne přepytownja a interpretacije rědke, njemóže při tym spokojić. Jeho literarne tworjenje je w cyłku přistupne.
  • zamołwity: Serbski institut
  • termin a městno: 15.10. – 17.10.2009 w Budyšinje

24. 8. 2009 / 14.00 hodź. – Zjawny přednošk

Zjawny přednošk w Serbskim instituće na Dwórnišćowej 6 (PD dr. Sönke Friedreich, ISGV Drježdźany):
„Vom Urlaub erzählen. Zur Erfahrungsgeschichte des Reisens in der DDR“

18. 6. 2009 / 19.30 hodź. – Knižna premjera zwjazka 48 Spisow Serbskeho instituta

Knižna premjera zwjazka 48 Spisow Serbskeho instituta „Stätten und Stationen religiösen Wirkens“ w Smolerjec kniharni

2. 6. 2009 - INSTITUTNY DŹEŃ 2009

W dwulětnym rytmusu poskićuje Serbski institut na wěstym dnju w nalěću hornjołužiskej zjawnosći koncentrowany dohlad do swojich slědźenjow. Na rozdźěl wot druhich zarjadowanjow wotběži tradicionelny „Institutny dźeń“ cyle w (hornjo)serbskej rěči a wobroći so specielnje na serbsku inteligencu. (Termin je zwjetša swjatkowna póndźela, kotraž je w sakskich šulach swobodny dźeń.)
Sobudźěłaćerjo dźerža 4–5 přednoškow k wšelakim temam, po tym sćěhuje krótka diskusija. Popołdnju je institut za zajimcow wotewrjeny („Dźeń wotewrjenych duri“).
Wopytowarjam zarjadowanja w Serbskim domje steji nimo toho runje wućišćana „Dźěłowa rozprawa lěta 2008“ k dispoziciji.

  • Termin a městno: 2. junija 2009, 9 – 13 hodź., w Budyskim Serbskim domje


Přeprošenje z programom
Něhdźe 50 wopytowarjow sćěhowaše na institutnym dnju přednoški, mjez nimi tež Stanisław Brězan, referatny nawoda w Sakskim statnym ministerstwje za wědomosć a wuměłstwo w Drježdźanach.

15. 5. – 17. 5. 2009 Mjezynarodna konferenca: Dialogiske zetkawanja: Mjeńšiny - wjetšiny interferentnje myslene

  • Zamołwita: PD Dr. Elka Tschernokoshewa
  • Termin a městno: 15. 5. – 17. 5. 2009 w Budyšinje
  • Kooperacija: Konferenca wotměje so w zwisku z wustajeńcu „Moderni z tradicije. Widy na kultury Romow/Cyganow“ w Serbskim muzeju Budyšin.
PD Dr. Elka Tschernokoshewa (Sorbisches Institut Bautzen), Michael Harig (Landrat des Landkreises Bautzen), Michael Böhmer (Finanzbürgermeister der Stadt Bautzen)

20. 4. 2009 / 14.00 hodź. – Zjawny přednošk w Serbskim instituće

Tema: "Wildbeuter in der Oberlausitz"
Referent: Dr. Jürgen Vollbrecht, Muzej Budyšin

16. 4. 2009 / 19.30 hodź. – Prezentacija knihi w Smolerjec kniharni

Lenka Scholze: "Das grammatische System der obersorbischen Umgangssprache im Sprachkontakt" (Spisy Serbskeho instituta 45)
Awtorka Leńka Šołćic porěči k temje: "Kajš mó cół dźejn pójdamo, kójže dźejn" - Serbska wobchadna rěč w katolskich Serbach.

Janek Wowčer wo Institutnym dnju 2. 6. 2009 (Předźenak, 26. 6. 2009)

predzenak2009-06-26.pdf

Sorabistce na mjezynarodnym slawistiskim kongresu w Moskwje (Serbske Nowiny, 20. 5. 2009)

sn2009-05-20-.pdf

Interview z Ludmilu Budarjowej (Katolski Posoł, 12. 4. 2009)

kp2009-04-12witaj.pdf

Zarjadowanja & nowosće

» přehlad zarjadowanjow
» medijowe zdźělenki
» wokolnik - přizjewjenje
» Twitterujemy pod @serbskiinstitut
Prošu hlejće tež na našu netiketu.

W čitarni biblioteki a archiwa: šćěpjenje, negatiwny test abo wuststrowjenje

Za wužiwanje dźěłoweho městna w čitarni biblioteki a archiwa prosymy, tučasnje płaćiwe postajenja wobkedźbować. Wo našim hygienowym koncepće a wuměnjenjach wužiwanja wobhońće so pod rubriku biblioteka & archiw .

Swoboda kiwa! Serbja a mjeńšinowe prašenje po 1918

Nowa pućowaca wustajeńca Serbskeho instituta - dalše informacije

„Sorbisch? Na klar.“

Kampanja Sakskeho statneho ministerstwa za wědomosć, kulturu a turizm za image serbšćiny.

Marie Skłodowska-Curie Actions

SORBISCHES INSTITUT - SERBSKI INSTITUT
Bahnhofstraße/Dwórnišćowa 6
D-02625 Bautzen/Budyšin
Diese Website verwendet Cookies. In diesen werden jedoch keine personenbezogenen Inhalte gespeichert. Durch die weitere Nutzung der Webseite stimmen Sie der Verwendung von Cookies zu Weitere Informationen
VERSTANDEN