{"id":12812,"date":"2023-10-19T12:54:00","date_gmt":"2023-10-19T10:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/hostny-wedomostnik-rozestaja-so-z-kopancu-w-serbach-pod-sociologiskim-widom\/"},"modified":"2023-10-19T12:54:00","modified_gmt":"2023-10-19T10:54:00","slug":"hostny-wedomostnik-rozestaja-so-z-kopancu-w-serbach-pod-sociologiskim-widom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/hostny-wedomostnik-rozestaja-so-z-kopancu-w-serbach-pod-sociologiskim-widom\/","title":{"rendered":"H\u00f3stny w\u011bdomostnik rozestaja so z kopa\u0144cu w Serbach pod sociologiskim widom"},"content":{"rendered":"

Dr. Kristian Naglo je w\u011bdomostny sobud\u017a\u011b\u0142a\u0107er w projek\u0107e “Empower \u2013 Community Lab<\/a> na Katolskej wysokej \u0161uli w Mainzu<\/a>. Sl\u011bd\u017ai wosebje we wob\u0142ukach kulturneje, sportoweje a r\u011b\u010dneje sociologije, p\u0159i tym tworja interkulturalita, “sw\u011bt kopa\u0144cy” a wjacer\u011b\u010dnos\u0107 \u0107e\u017ei\u0161\u0107a. W m\u011brcu a awgus\u0107e\/septembrje sl\u011bd\u017ae\u0161e we wob\u0142uku h\u00f3stneho stipendija<\/a> w Serbskim institu\u0107e w Budy\u0161inje. W rozmo\u0142wje z Janom Boguszom<\/a>, w\u011bdomostnym sobud\u017a\u011b\u0142a\u0107erjom a aktiwnym koparjom, p\u0159erad\u017ai mjez druhim, \u0161to jeho dok\u0142adnje na kopa\u0144cy fascinuje, \u010dehodla so z tutym sportom w\u011bdomostnje rozestaja a \u0161to b\u011bchu p\u0159i\u010diny za to, kopa\u0144cu na p\u0159ik\u0142ad\u017ae Serbow ze sociologiskeje perspektiwy p\u0159epytowa\u0107.<\/p>\n

Knje\u017ee Naglo, zwotkel pochad\u017aa Wa\u0161a fascinacija za kopa\u0144cu?<\/em><\/strong><\/p>\n

Sym we wjesnej Porynsko-Pfalcy, we Wirgesu we Westerwald\u017ae, pola Koblenca wotrost\u0142 a sym hi\u017eo za \u010das d\u017a\u011b\u0107atstwa kopa\u0144cu hra\u0142. W starobje pje\u0107 l\u011bt staj mje star\u0161ej potom w towarstwje p\u0159izjewi\u0142oj. We Wirgesu hraje\u0161e so p\u0159eco hi\u017eo pom\u011brnje wysokoklasna amaterska a m\u0142od\u017ainska kopa\u0144ca (Eintracht Glas-Chemie Wirges). Wuznam kopa\u0144cy je za mnje hi\u0161\u0107e p\u0159iby\u0142, te\u017e, dokel\u017e b\u011bch pom\u011brnje talentowany.<\/p>\n

Z A-m\u0142od\u017ainskim mustwom 1. FC Kaiserslautern s\u0107e so w sezonje 1990\/1991 z n\u011bmskim wicemi\u0161trom sta\u0142. B\u011b to zaw\u011bs\u0107e wjer\u0161k Wa\u0161eje koparskeje karjery?<\/strong><\/em><\/p>\n

W A-m\u0142od\u017ainje sym do Kaiserslauterna zm\u011bni\u0142. B\u011bchmy k\u00f3n\u010dnu hru poslednjeho ryzy zapadon\u011bmskeho mi\u0161terstwa p\u0159e\u0107iwo mustwu U19 VFB Stuttgart docp\u011bli, kotre\u017e bu tehdy p\u0159ez Ralfa Rangnika trenowane. To b\u011b wr\u00f3\u0107o zhladujo wulkotne do\u017eiwjenje. Ale te\u017e hry p\u0159e\u0107iwo druhim top-mustwam na turn\u011brach b\u011bchu wosebite. Wosebje Bayern Mnichow b\u011b jara sylny w mojim l\u011btniku (1973), z Hamannom, Babbelom atd. Profijojo 1. FC Kaiserslauterna su so tehdy te\u017e hi\u0161\u0107e z n\u011bmskim mi\u0161trom stali, to b\u011b nalada w m\u011bs\u0107e w\u011bzo wurjadna.<\/p>\n

Hdy s\u0107e zapo\u010da\u0142 so na w\u011bdomostnej runinje z kopa\u0144cu rozestaje\u0107?<\/strong><\/em><\/p>\n

To b\u011b\u0161e w mojim \u010dasu na Lancasterskej uniwersi\u0107e 2012 \/ 13, hd\u017ae\u017e sym w p\u0159edmje\u0107e “German Studies” wuwu\u010dowa\u0142 a w\u011bzo te\u017e kopa\u0144cu hra\u0142. Ze swojim kolegu Tonyjom Waine, kotry\u017e b\u011b w p\u00f3zdnich 1960tych l\u011btach nazhonjenja w zapadon\u011bmskej amaterskej kopa\u0144cy nazb\u011bra\u0142, b\u011bchmoj so prawid\u0142ownje wo n\u011bmskej a jend\u017aelskej kopa\u0144cy profijow a amaterow rozmo\u0142wja\u0142oj, te\u017e wo pra\u0161enju, ha\u010d jasnje wotmjezowane koparske kultury w d\u017aensni\u0161im globalizowanym sw\u011b\u0107e scy\u0142a hi\u0161\u0107e eksistuja, a hdy\u017e haj, \u0161to tute wu\u010dinja. Smy so potom rozsud\u017ai\u0142oj, knihu wuda\u0107, kotra\u017e so hrubje z p\u0159irunanjom N\u011bmskeje a Jend\u017aelskeje zab\u011bra. Wot toho \u010dasa sl\u011bd\u017au p\u0159edew\u0161\u011bm te\u017e wo amaterskej kopa\u0144cy z wida w\u0161\u011bdno sociologiskeho dnja, dokel\u017e mje to, jako zajimowaneho sociologu, we wosebitej m\u011brje zajimuje. Wosebje towarstwa organizowaneje, nje-profesionelneje kopa\u0144cy mam za jara dobre p\u0159ik\u0142ady, pra\u0161enja w\u0161\u011bdneho dnja tematizowa\u0107. N\u011b\u0161to pozd\u017ai\u0161o smy potom ze swojim jend\u017aelskim kolegu Dilwynom Porterom sl\u011bd\u017aersku sy\u0107 “Small Worlds of Football” za\u0142o\u017eili, w kotrej\u017e so mjezynarodnje p\u0159irunujo p\u0159edew\u0161\u011bm z nje-elitarnej kopa\u0144cu z rozd\u017a\u011blnych perspektiwow zab\u011bramy.<\/p>\n

\u0160to \u010dini kopa\u0144cu, po Wa\u0161im m\u011bnjenju, tajku wosebitu a \u010dehodla je wuno\u0161ne, sej jej ze sociologiskeje perspektiwy bli\u017ei\u0107?<\/strong><\/em><\/p>\n

Kopa\u0144ca \u2013 abo pow\u0161itkownje sport \u2013 je centralny wob\u0142uk towar\u0161nos\u0107e, kotry\u017e so p\u0159ez intensiwny mjezy\u010d\u0142owjeski kontakt a w\u0161elake formy komunikacije wuznamjenja. Wy\u0161e toho je to we wysokej m\u011brje ritualizowana praksa, kotra\u017e symboliku, socialny porjad a z tym wuznam produkuje. Kopa\u0144ca d\u017a\u011bli wobd\u017a\u011blenych do sw\u00f3jby a p\u0159e\u0107iwneje sw\u00f3jby, do kmjenow a ski\u0107a tak sylne poskitki identity. Sym to w mojich mnohich stacijach jako kopar a trenar p\u0159eco zaso do\u017eiwi\u0142. Na to m\u00f3\u017ee sociologija z wjele pra\u0161enjemi nawjaza\u0107, ka\u017e na p\u0159ik\u0142ad na ideju optim\u011browanja, kotra\u017e kopa\u0144cu w towarstwach charakterizuje. Na jednym boku d\u017ae p\u0159eco wo pra\u0161enje, kak zaw\u011bs\u0107i\u0107 sw\u00f3jsku eksistencu a runo\u010dasnje wo to, kak m\u00f3\u017ee\u0161 so p\u0159eco dale pol\u011bp\u0161i\u0107, njewotwisnje wot toho, ha\u010d r\u011b\u010dimy wo profijowej abo amaterskej kopa\u0144cy. Tutu zak\u0142adnu ideju nade\u0144d\u017aemy te\u017e w \u0161uli. Zwjazanje koparskeho towarstwa a \u0161ule je tu\u017e logiska konsekwenca a te\u017e jedna z mojich sl\u011bd\u017aerskich temow.<\/p>\n

Wosebje tu w Europje je kopa\u0144ca bjez dw\u011bla najpopularni\u0161a sportowa dru\u017eina. Kak wujasni\u0107e sej tut\u00f3n zjaw?<\/strong><\/em><\/p>\n

Hry, w kotrych\u017e so bul z nohu \u0107\u011bri, sahaja historisce jara daloko wr\u00f3\u0107o. Jako bu moderna kopa\u0144ca w 19. l\u011btstotku w tak mjenowanych Public Schools, (t.r. \u0161ule za wy\u0161u wor\u0161tu, na kotrych\u017e b\u011bchu jeno\u017e h\u00f3lcy) w Jend\u017aelskej institucionalizowana, b\u011b wona w d\u017a\u011b\u0142a\u0107erstwje hi\u017eo popularna a m\u00f3\u017ee\u0161e na tutych p\u0159edchadnikow nawjaza\u0107. Pozd\u017ai\u0161e kodifikowanje (na p\u0159. ha\u010d je hra\u0107e z ruku dowolene abo je teptanje p\u0159e\u0107iwo hwizd\u017aelam p\u0159e\u0107iwnika foul?) w druhej po\u0142ojcy 19. l\u011btstotka wosebje p\u0159ez \u010d\u0142onow hornjeje wor\u0161ty w \u0161ulach a uniwersitach dowjed\u017ae k stabilnym institucijam a wub\u011bd\u017aowanskim strukturam. 1888 zawjed\u017ae so hi\u017eo pr\u011bnja profiliga w Jend\u017aelskej, z \u010dim\u017e wuwi so kopa\u0144ca potom dosk\u00f3n\u010dnje k p\u0159ihladowarskemu sportej d\u017a\u011b\u0142a\u0107erstwa. Kopa\u0144ca njeb\u011b sport, kotry\u017e m\u011bje\u0161e dominowace ‘h\u00f3dnoty’ britiskeho empira do kolonijow transportowa\u0107, ka\u017e na p\u0159ik\u0142ad rugby abo cricket. Skerje bu kopa\u0144ca p\u0159edew\u0161\u011bm p\u0159ez pu\u0107owacych wikowarjow a studowacych ka\u017e te\u017e wu\u010derjow po sw\u011b\u0107e roz\u0161\u011brjena, potajkim b\u011b sp\u011b\u0161nje globalizowana. FIFA n\u011bhd\u017ae bu 1904 za\u0142o\u017eena. Pr\u011bnja sw\u011btowa w\u00f3jna je dale k roz\u0161\u011brjenju p\u0159ino\u0161owa\u0142a, dokel\u017e b\u011b wjele wojakow za \u010das w\u00f3jny z hru do kontakta p\u0159i\u0161\u0142o. W za\u017enych dwacetych l\u011btach zw\u011bs\u0107imy potom wjele nowoza\u0142o\u017eenjow towarstwow. Dobry p\u0159ik\u0142ad je tu s\u0142awny ‘Christmas Truce’ (Hodowny m\u011br) 1914, hd\u017ae\u017e so mjez t\u0159\u011blcowymi hrjebjemi kopa\u0144ca hraje\u0161e.<\/p>\n

P\u0159ichodny krok b\u011b wuwi\u0107e hry po II. sw\u011btowej w\u00f3jnje z masowym roz\u0161\u011brjenjom telewizora, pozd\u017ai\u0161o potom barbneje telewizije. Kopa\u0144ca je, tak m\u00f3hli argumentowa\u0107, ka\u017e idealna za tut\u00f3n medium, w\u0161ako traje hra 90 mje\u0144\u0161in, \u0161to\u017e wotpow\u011bduje do\u0142hos\u0107i p\u0159er\u011bzneho hrajneho filma.<\/p>\n

\u010cehodla je pak kopa\u0144ca scy\u0142a tak atraktiwna za telko lud\u017ai a \u010dehodla zam\u00f3 wona ze swojim roz\u0161\u011brjenjom w N\u011bmskej na p\u0159ik\u0142ad jara sp\u011b\u0161nje na\u010dolnu poziciju \u0107\u011b\u0142ozwu\u010dowanja do pra\u0161enja staji\u0107, je druhe pra\u0161enje. Ja wosobinsce tend\u011bruju k tezy, zo tuta relatiwna jednoros\u0107 hry lud\u017ai nar\u011b\u010di: w principje trjeba\u0161 jeno\u017e bul. Fascinowaca je za mnje nimo toho falowaca kontrola, kotra\u017e steji w zwisku z bjezwuwza\u0107nym wu\u017eiwanjom bula p\u0159ez noze a kotra\u017e z tym stajnje w\u011bsty chaotiski element ze sobu nosy. Tute naj\u0107e\u0161e wa\u0161nje buloweje kontrole a cirkulacije w kombinaciji z \u0107\u011blnym po\u0142nym kontaktom (dwuboje!) a pom\u011brnje lochko nawuknjomnymi prawid\u0142ami \u010dini hru po mojim m\u011bnjenju za mnohich p\u0159ihladowarjow jara atraktiwnu, w n\u011bkotrych padach atraktiwni\u0161u ha\u010d druhe sportowe dru\u017einy.<\/p>\n

Tuchwilu sl\u011bd\u017ai\u0107e we wob\u0142uku stipendija, tak mjenowaneho “research Fellowshipa” p\u0159i Serbskim institu\u0107e w Budy\u0161inje. \u0160to su dok\u0142adne p\u0159edewza\u0107a Wa\u0161eho projekta?<\/strong><\/em><\/p>\n

Pr\u011bni kontakt m\u011bjach z knjezom dr. Friedrichom Pollackom<\/a>, kotry\u017e je mje wo m\u00f3\u017enos\u0107i stipendija p\u0159i institu\u0107e informowa\u0161e, pokiw sym d\u017aakownje p\u0159iwza\u0142. Na m\u011bstnje su mi w\u0161elake wosoby w rozmo\u0142wach hi\u017eo h\u0142ub\u0161i dohlad a l\u011bp\u0161e zrozumjenje za serbske \u017eiwjenje zm\u00f3\u017enili [redakcija je na tutym m\u011bstnje mjena \u0161m\u00f3rny\u0142a].<\/p>\n

Tematika mje\u0144\u0161in, kotra\u017e zwisuje p\u0159eco te\u017e z “r\u011b\u010dnym pra\u0161enjom” w zwisku, mje hi\u017eo dl\u011bje zajimuje. W swojej promociji sym so na p\u0159ik\u0142ad p\u0159irunujo z r\u00f3lemi r\u011b\u010de we wjacer\u011b\u010dnych towar\u0161nos\u0107ach w Europje zab\u011bra\u0142, a to w Ju\u017enym Tirolu, Baskiskej a Luxemburgskej.<\/p>\n

W serbskim konteks\u0107e mje p\u0159edew\u0161\u011bm zajimuje, kak lud\u017ao w socialnych sw\u011btach kopa\u0144cy (na p\u0159ik\u0142ad w towarstwach), potajkim w swojim swobodnym \u010dasu, jich w\u0161\u011bdny d\u017ae\u0144 tematizuja a wopisuja, a z kotrych wob\u0142ukow p\u0159i\u0144d\u017ae jich w\u011bda, na p\u0159ik\u0142ad z “kopa\u0144cy”, “serbskeje kultury”, “m\u0142od\u017ainskeje- abo subkultury” atd.<\/p>\n

Na kotre temy koncentruje\u0107e so p\u0159i tym konkretnje w swojim p\u0159epytowanju?<\/strong><\/em><\/p>\n

Wod\u017aace pra\u0161enja p\u0159epytowanja su na p\u0159ik\u0142ad: Hd\u017ae a kak trjechi w\u011bda z rozd\u017a\u011blnych socialnych wob\u0142ukow w towarstwowym sw\u011b\u0107e na so, konkuruje, twori konflikty abo ambiwalency? Hd\u017ae so wudospo\u0142nja? \u0160to woznamjenja socialne wobd\u017a\u011blenje w towarstwje? Kotru funkciju ma serbska r\u011b\u010d? Kak zwisuje to ze socialnymi interakcijemi, presti\u017eom a pozicion\u011browanjom w lokalnej zhromadnos\u0107i? Komunikatiwne stilizowanje je nimo toho zajimawe: Eksistuje serbski stil, serbske wa\u0161nje n\u011b\u0161to \u010dini\u0107? Na \u010do so dopominamy, \u0161to so akcentuje, \u0161to je potajkim wa\u017ene a \u0161to je skerje w pozadku?<\/p>\n

W kopa\u0144cy d\u017ae te\u017e p\u0159eco wo prawid\u0142a kolektiwneje p\u0159is\u0142u\u0161nos\u0107e a narodnych identitow, wo zam\u011bstnjenje sebje samoho a druheho. Dobry p\u0159ik\u0142ad je serbska koparska wubranka mu\u017ei a \u017eonow. Mu\u017eojo budu kl\u011btu w Europead\u017ae serbske barby zastupowa\u0107. Te\u017e tu staji so pra\u0161enje: Na kotrym zak\u0142ad\u017ae so wuzwoli, \u0161t\u00f3 sm\u011b sobu hra\u0107? To njeje wo\u010diwidnje jeno\u017e sportowe pra\u0161enje.<\/p>\n

P\u0159i pra\u0161enju kolektiwnych p\u0159is\u0142u\u0161nos\u0107ow zajimuje mje te\u017e fenomen “stara”, kotry\u017e m\u00f3hli derje na serbski kontekst p\u0159enjes\u0107. \u0160t\u00f3 potajkim je serbski star, \u0161to jeho wu\u010dini?<\/p>\n

\u0160to \u010dini tute pra\u0161enje tak wosebite?<\/strong><\/em><\/p>\n

Stary m\u00f3\u017ea ze w\u0161\u011bch m\u00f3\u017enych towar\u0161nostnych wob\u0142ukow pochad\u017ae\u0107: ze sporta, z hud\u017aby, literatury, filma a telewizije, (lokalneje) politiki atd. L\u011bp\u0161ina na zap\u0159ije\u0107u stara je, zo wone pra\u0161enje do p\u0159itomnos\u0107e p\u0159injese a sej steji\u0161\u0107o wu\u017eada. Je-li so n\u011bcht\u00f3 jako star identifikuje, dyrbi\u0161 so k tomu wotpow\u011bdnje zad\u017aer\u017ee\u0107, na p\u0159ik\u0142ad wotpokazujo abo p\u0159ip\u00f3znawajo. Stary jako symbole produkuja a \u0161piheluja socialne pom\u011bry, woni su jako \u010dasospecifiscy indikatorojo diskusije h\u00f3dni. Kak inscenuje so serb\u0161\u0107ina w “starowych tekstach”, kak so wo tym pow\u011bda? \u0160\u011broke zap\u0159ije\u0107e stara m\u00f3\u017ee w\u011bzo te\u017e bajki wobsahowa\u0107. Zap\u0159ije\u0107 hod\u017aa so do staroweho zap\u0159ije\u0107a, p\u0159edew\u0161\u011bm te\u017e popowa perspektiwy. Kotre pop-, m\u0142od\u017ainsko- abo subkulturelne fenomeny maja w serbskim konteks\u0107e wuznam? Kak hod\u017aa so tu\u010dasne konstelacije wopisa\u0107? Sw\u011bt starow m\u00f3\u017ee w tutym zmysle pomha\u0107, sw\u011bty w\u0161\u011bdneho dnja rozklu\u010dowa\u0107.<\/p>\n

Wutrobny d\u017aak za zajimawe dohlady do Wa\u0161eho sl\u011bd\u017aenja!<\/em><\/p>\n

Pokiw<\/strong>: Doba za powabjenja za sl\u011bd\u017aerski stipendij<\/a> w l\u011b\u0107e 2024 w Serskim institu\u0107e k\u00f3n\u010di 15. nowembra<\/strong> 2023!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dr. Kristian Naglo je w\u011bdomostny sobud\u017a\u011b\u0142a\u0107er w projek\u0107e “Empower \u2013 Community Lab na Katolskej wysokej \u0161uli w Mainzu. Sl\u011bd\u017ai wosebje we wob\u0142ukach kulturneje, sportoweje a r\u011b\u010dneje sociologije, p\u0159i tym tworja interkulturalita, “sw\u011bt kopa\u0144cy” a wjacer\u011b\u010dnos\u0107 \u0107e\u017ei\u0161\u0107a. W m\u011brcu a awgus\u0107e\/septembrje sl\u011bd\u017ae\u0161e we wob\u0142uku h\u00f3stneho stipendija w Serbskim institu\u0107e w Budy\u0161inje. W rozmo\u0142wje z Janom Boguszom, […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":12801,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-12812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newsmeldung-os"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12812"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12812\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}