{"id":14965,"date":"2024-04-10T08:31:13","date_gmt":"2024-04-10T06:31:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/?p=14965"},"modified":"2024-04-11T10:48:53","modified_gmt":"2024-04-11T08:48:53","slug":"zadna-serbska-kniha-namakana-a-digitalizowana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/zadna-serbska-kniha-namakana-a-digitalizowana\/","title":{"rendered":"\u017dadna serbska kniha namakana a digitalizowana"},"content":{"rendered":"<p>D\u017aak pokiwej z Litawskeje je so hornjoserbska pruska agenda z l\u011bta 1899 namaka\u0142a. Mjeztym bu \u017eadna ewangelska kniha z kem\u0161acym porjadom, modlitwami a liturgiskimi formularami digitalizowana a je n\u011btko zjawnje p\u0159istupna <a href=\"http:\/\/digital.slub-dresden.de\/id1877605794\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">w portalu sachsen.digital<\/a>.<\/p>\n<p>W awgus\u0107e 2023 d\u00f3\u0144d\u017ae napra\u0161owanje z Litawskeje do Serbskeho instituta. Dr. habil. Darius Petk\u016bnas z uniwersity w Klaip\u0117da pyta\u0161e za hornjoserbskej pruskej agendu z k\u00f3nca 19. l\u011btstotka. Njeb\u011b ju ani w katalogu abo bibliografiji Serbskeje centralneje biblioteki ani w \u017eanej druhej bibliotece namaka\u0142. Zo kniha pak eksistowa\u0161e, w\u011bd\u017ae\u0161e z nastawka Slepjanskeho fararja Mateja Handrika, ki\u017e b\u011b 1902 w \u010casopisu Ma\u0107icy Serbskeje wo tutej agend\u017ae rozprawja\u0142 \u2013 a ju jako &#8220;knihu fundamentalneje wa\u017enos\u0107e&#8221; wopisa\u0142.<\/p>\n<p>Dr. Petk\u016bnas sl\u011bd\u017ai hi\u017eo wjacore l\u011bta wo pruskich agendach a chcy\u0161e hornjoserbsku do wob\u0161\u011brneho bibliografiskeho kataloga zap\u0159ije\u0107, kotry\u017e b\u011b nad\u017a\u011b\u0142a\u0142. Mjez druhim naspomni w nim te\u017e delnjoserbsku prusku agendu z l\u011bta 1898, ki\u017e b\u011b bjeze w\u0161eho namaka\u0142.<\/p>\n<p>W aktualnych datowych bankach Serbskeje centralneje biblioteki \u2013 katalog a bibliografija \u2013 njeb\u011b hornjoserbska pruska agenda z k\u00f3nca 19. l\u011btstotka zapisana. Napra\u0161owanje na Slepjanskej farje b\u011b tohorunja njewusp\u011b\u0161ne, dokel\u017e je so Slepjanski cyrkwinski archiw we w\u00f3jnje zni\u010di\u0142. W mjezy\u010dasu b\u011b so w Serbskim institu\u0107e w jednym eksemplaru Serbskeje bibliografije Jakuba Wjacs\u0142awka rukopisny pokiw namaka\u0142. Z njeho wuchad\u017ae\u0161e, zo b\u011b so kniha w 1970tych l\u011btach wotfotografowa\u0142a, wotpow\u011bdny mikrofilm so potom te\u017e sp\u011b\u0161nje namaka. Tehdy\u0161i wotfotografowany eksemplar agendy pochad\u017ae\u0161e z Wulkich Zd\u017aarow. Na napra\u0161owanje Serbskeho instituta namaka so na tamni\u0161ej farje kniha. Wosadna rada p\u0159izwoli te\u017e digitalizaciji. We wob\u0142uku krajneho digitalizaciskeho programa bu historiski \u0107i\u0161\u0107 w Drje\u017ed\u017aanach wot Sakskeje krajneje a uniwersitneje biblioteki SLUB digitalizowany. Wot k\u00f3nca m\u011brca je n\u011btko historiska agenda online p\u0159istupna <a href=\"http:\/\/digital.slub-dresden.de\/id1877605794\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">w portalu sachsen.digital<\/a>. Kniha pak je so do Wulkich Zd\u017aarow wr\u00f3\u0107i\u0142a.<\/p>\n<p>Hornjoserbska pruska agenda b\u011b so 1899 w Budy\u0161inje wot Smolerja \u0107i\u0161\u0107a\u0142a. Tekst b\u011b komisija pruskich duchownych pod nawodom Wojerowskeho superintendenta Korle Rudolfa Kuringa p\u0159ihotowa\u0142a. Komisiji p\u0159is\u0142u\u0161achu farar Matej Handrik ze Slepeho, farar Jurij Br\u00f3sk z K\u0159i\u0161owa a farar Korla Awgust \u0160o\u0142ta z Parcowa, h\u0142owne d\u017a\u011b\u0142o na teks\u0107e pak wukonje\u0161e archidiakon J\u00e1n Emanuel Dobruck\u00fd z Wojerec. Kniha b\u011b tr\u011bbna, dokel\u017e je so 1895 po cy\u0142ej Pruskej nowa agenda zawjed\u0142a. \u010cis\u0107 agendy p\u0142a\u0107e\u0161e tehdy 1400 hriwnow, \u0161to\u017e by d\u017aensa n\u011bhd\u017ae 11 500 Eurow wu\u010dini\u0142o, a bu wot wy\u0161eje cyrkwineje rady w Berlinje zap\u0142a\u0107eny. Serbski nak\u0142ad njeb\u011b p\u0159ewulki, w\u0161ako m\u011brje\u0161e so jeno na horstku wosadow w pruskej Hornjej \u0141u\u017eicy mjez Wojerecami, Mu\u017eakowom a Hbjelskom.<br \/>\nKelko eksemplarow knihi d\u017aensa hi\u0161\u0107e eksistuje, njeje znate. D\u017aakowano digitalizaciji je kniha n\u011btkle zjawnje p\u0159istupna. Dr. Petk\u016bnas chce pokiw na \u017eadny eksemplar do swojeje knihi wo pruskich agendach sobu zap\u0159ije\u0107.<\/p>\n<ul>\n<li>permalink ke knize na sachsen.digital: <a href=\"http:\/\/digital.slub-dresden.de\/id1877605794\">http:\/\/digital.slub-dresden.de\/id1877605794<\/a><\/li>\n<li>p\u0159ino\u0161k rozh\u0142osoweho s\u0107elaka MDR Kultur, z interviewom ze stawiznarku dr. <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/mitarbeiter\/dr-lubina-mahling\/\">Lubinu Malinkowej<\/a> (10.04.2024): <a href=\"https:\/\/www.mdr.de\/nachrichten\/sachsen\/bautzen\/bautzen-hoyerswerda-kamenz\/fund-seltenes-historisches-sorbisches-buch-kultur-news-100.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wie das Sorbische Institut ein seltenes Kirchenbuch entdeckte<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u017aak pokiwej z Litawskeje je so hornjoserbska pruska agenda z l\u011bta 1899 namaka\u0142a. Mjeztym bu \u017eadna ewangelska kniha z kem\u0161acym porjadom, modlitwami a liturgiskimi formularami digitalizowana a je n\u011btko zjawnje p\u0159istupna w portalu sachsen.digital. W awgus\u0107e 2023 d\u00f3\u0144d\u017ae napra\u0161owanje z Litawskeje do Serbskeho instituta. Dr. habil. Darius Petk\u016bnas z uniwersity w Klaip\u0117da pyta\u0161e za hornjoserbskej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":14963,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-14965","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newsmeldung-os"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14965"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14965\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14996,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14965\/revisions\/14996"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}