{"id":235282,"date":"2025-03-14T11:41:41","date_gmt":"2025-03-14T10:41:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/tri-nowe-prinoski-w-letopisu-wozjewjene-nowe-dopoznaca-wo-nastacu-mukoweje-statistiki\/"},"modified":"2025-03-14T11:45:44","modified_gmt":"2025-03-14T10:45:44","slug":"tri-nowe-prinoski-w-letopisu-wozjewjene-nowe-dopoznaca-wo-nastacu-mukoweje-statistiki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/tri-nowe-prinoski-w-letopisu-wozjewjene-nowe-dopoznaca-wo-nastacu-mukoweje-statistiki\/","title":{"rendered":"T\u0159i nowe p\u0159ino\u0161ki w L\u011btopisu wozjewjene. Nowe dop\u00f3zna\u0107a wo nasta\u0107u Mukoweje Statistiki"},"content":{"rendered":"<p><em>L\u011btopis \u2013 \u010casopis za sorabistiku a p\u0159irunowace mje\u0144\u0161inowe sl\u011bd\u017aenje<\/em><\/p>\n<p>Serbski institut wozjewi t\u0159i nowe p\u0159ino\u0161ki w swojim <a href=\"https:\/\/xn--ltopis-b5a.de\/letopis\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">sorabistiskim online-\u010dasopisu L\u011btopis<\/a> (l\u011btnik 72\/2025):<\/p>\n<ul>\n<li>Lubina Malinkowa: Mukas Fragebogen. Zur Genese der &#8220;Statistika \u0142u\u017eiskich Serbow&#8221; [Mukowy napra\u0161nik. K genezy &#8220;Statistiki \u0142u\u017eiskich Serbow&#8221;] (22 str.)<br \/>\n\u2022 Robert Lorenc: Ort \u2013Grenze \u2013Netzwerk. Zu einigen Implikationen der Digitalisierung im sorbischen musealen Feld [M\u011bstno \u2013 hranica \u2013 sy\u0107. Wo n\u011bkotrych implikacijach digitalizacije we serbskim muzealnym wob\u0142uku] (19 str.)<br \/>\n\u2022 Ines Kellerowa: Tagungsbericht: Konferenz \u201eKulturelle Diversit\u00e4t in der Forschungs- und Beratungspraxis zu immateriellen Kulturerbeformen\u201c. Sorbisches Institut, Cottbus\/Ch\u00f3\u015bebuz, 24.\u201326. Oktober 2024 (3 str.)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Stawiznarka dr. <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/mitarbeiter\/dr-lubina-mahling\/\">Lubina Malinkowa<\/a> zab\u011bra so z nasta\u0107om knihi &#8220;Statistika \u0141u\u017eiskich Serbow&#8221; Arno\u0161ta Muki., wudata mjez 1884 a 1886, kotra\u017e li\u010di ha\u010d do d\u017aensni\u0161eho k standardnym d\u017a\u011b\u0142am sorabistiki. Hi\u017eo do\u0142ho b\u011b so z toho wuchad\u017aa\u0142o, zo b\u011b Muka fararjam a wu\u010derjam w jednotliwych wosadach napra\u0161nik p\u0159ip\u00f3s\u0142a\u0142, kotre\u017e m\u011bjachu wupjelni\u0107 a jemu tak p\u0159id\u017a\u011b\u0142a\u0107. Tola tut\u00f3n napra\u0161nik, ki\u017e twori \u017ero a fundament Mukoweje Statistiki, njeb\u011b ha\u010d dotal znaty.<\/p>\n<p>W archiwje Bartskeje wosady namaka awtorka n\u011btko p\u0159ez p\u0159ipad wotpow\u011bdny, do\u0142ho pytany napra\u0161nik. Tut\u00f3n pak njeje Muka sam fararjam p\u0159ip\u00f3s\u0142a\u0142 ale Jarom\u011br Hendrich Imi\u0161, wod\u017aacy duchowny ewangelskich Serbow. K tomu wotkry Lubina Malinkowa te\u017e dw\u011b wotmo\u0142wy Bartskeho fararja Korly Hermana Rjedy. W nich podate li\u010dby Serbow pak so zd\u017a\u011bla ch\u011btro wot Mukowych poda\u0107ow wotchileja. Dal\u0161e p\u0159irunowace sl\u011bd\u017aenja, wosebje hladajo na li\u010dby, ki\u017e Muka w Statistice poda, su tu\u017e tr\u011bbne. Bartske namakanki pak pokazaja, zo njeje Mukowa Statistika d\u017a\u011b\u0142o jednotliwca, als zhromadny skutk wjet\u0161eje skupiny anga\u017eowanych Serbow. . <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.59195\/lp.2025.72-22\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/doi.org\/10.59195\/lp.2025.72-22<\/a><\/p>\n<p>Etnologa dr. <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/mitarbeiter\/dr-robert-lorenz\/\">Robert Lorenc<\/a> zab\u011bra so w swojim p\u0159ino\u0161ku z digitalizaciju, kotra\u017e bywa jako praktiski d\u017a\u011b\u0142owy nadawk, ale te\u017e jako teoretiski sl\u011bd\u017aerski wob\u0142uk w sorabistice d\u017ae\u0144 a wuznamni\u0161a. To p\u0142a\u0107i te\u017e za muzeologiju. W nastawku p\u0159epytuje Lorenc tematiku na p\u0159ik\u0142ad\u017ae t\u0159och historiskich pu\u0107nikow: 1. wulka sakska wustaje\u0144ca 1896 w Drje\u017ed\u017aanach ze sylnym serbskim pod\u017a\u011blom, wo kotry\u017e so Arno\u0161t Muka rozsudnje sobu stara\u0161e, 2. priwatny muzej Pawo\u0142a Krawca a 3. kulturnohistoriska publikacija &#8220;Sorbische Volkskunst&#8221; (Serbske ludowe wum\u011b\u0142stwo) z l\u011bta 1968 wot Pawo\u0142a Neda).\u00a0P\u0159i tym staja sl\u011bdowace pra\u0161enja: Hd\u017ae steji zab\u011bra z w\u011bcnokulturnymi serbskimi muzealnymi zb\u011brkami w sorabistiskej muzeologiji? Kotre desideraty wobsteja? Kotre potenciale a rizika p\u0159injese digitalizacija w tutym wob\u0142uku w p\u0159ichod\u017ae?<\/p>\n<p>Awtor rysuje p\u0159i tym dialektiske polo: na jednej stronje zros\u0107ena suwerenita p\u0159i rozestajenju ze sw\u00f3jskim w\u011bcnokulturnym herbstwom, na druhej stronje wu\u017eadanja nazwu\u010dowanych mechanizmow dla, kotre\u017e mje\u0144\u0161inowe nazhonjenja p\u0159injesu, a p\u0159epytowanje tutych. Naposledk zw\u011bs\u0107i awtor, zo dyrbja so p\u0159i wobd\u017a\u011b\u0142anju tutoho napjateho pola sorabistiskeje digitalizacije w\u0161itke relewantne skupiny akterow zap\u0159ije\u0107 a digitalizaciju jako \u0161ansu zrozumi\u0107. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.59195\/lp.2025.72-46\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/doi.org\/10.59195\/lp.2025.72-46<\/a><\/p>\n<p>W t\u0159e\u0107im wozjewjenym p\u0159ino\u0161ku rozprawja kulturna w\u011bdomostnica dr. <a href=\"https:\/\/www.serbski-institut.de\/mitarbeiter\/dr-ines-keller\/\">Ines Kellerowa<\/a> wo konferency &#8220;Kulturna diwersita w sl\u011bd\u017aenskej a porad\u017aowanskej praksy k imaterielnemu kulturnemu herbstwu&#8221;, kotra\u017e wotm\u011bwa\u0161e so wot 24. do 26. oktobra w Cho\u0107ebuskim M\u011b\u0161\u0107anskim domje. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.59195\/lp.2025.72-34\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/doi.org\/10.59195\/lp.2025.72-34<\/a><\/p>\n<p>Wo \u010dasopisu:<\/p>\n<p>Interdisciplinarny periodikum sorabistiskich a duchownow\u011bdnych sl\u011bd\u017aenjow Serbskeho instituta z pod titulom &#8220;\u010casopis za sorabistiku a p\u0159irunowace mje\u0144\u0161inowe sl\u011bd\u017aenje&#8221; wuchad\u017aa wot l\u011bta 2023 online, za w\u0161\u011bch swobodnje p\u0159istupny. P\u0159ino\u0161ki wozjewjeja so jednotliwje (open access). Hi\u0161\u0107e zestaja so j\u00f3nu wob l\u011bto zb\u011brnik w \u0107i\u0161\u0107anej formje. Publikaciske r\u011b\u010de su n\u011bm\u010dina, jend\u017ael\u0161\u0107ina a s\u0142owjanske r\u011b\u010de, p\u0159edew\u0161\u011bm hornjo- a delnjoserb\u0161\u0107ina, p\u00f3l\u0161\u0107ina, \u010d\u011b\u0161\u0107ina a ru\u0161\u0107ina. Zo by\u0161tej so serbskej r\u011b\u010di jako w\u011bdomostnej r\u011b\u010di sp\u011bchowa\u0142oj, jewja so w L\u011btopisu te\u017e delnjo- a hornjoserbske p\u0159e\u0142o\u017eki. <a href=\"http:\/\/www.l\u011btopis.de\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.l\u011btopis.de<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u011btopis \u2013 \u010casopis za sorabistiku a p\u0159irunowace mje\u0144\u0161inowe sl\u011bd\u017aenje Serbski institut wozjewi t\u0159i nowe p\u0159ino\u0161ki w swojim sorabistiskim online-\u010dasopisu L\u011btopis (l\u011btnik 72\/2025): Lubina Malinkowa: Mukas Fragebogen. Zur Genese der &#8220;Statistika \u0142u\u017eiskich Serbow&#8221; [Mukowy napra\u0161nik. K genezy &#8220;Statistiki \u0142u\u017eiskich Serbow&#8221;] (22 str.) \u2022 Robert Lorenc: Ort \u2013Grenze \u2013Netzwerk. Zu einigen Implikationen der Digitalisierung im sorbischen musealen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":13546,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-235282","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newsmeldung-os"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235282","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=235282"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235282\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235283,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235282\/revisions\/235283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=235282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=235282"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=235282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}