{"id":247920,"date":"2025-05-19T10:09:24","date_gmt":"2025-05-19T08:09:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/?p=247920"},"modified":"2025-07-09T12:32:18","modified_gmt":"2025-07-09T10:32:18","slug":"ziwjenje-serbskich-mlodostnych-po-1945","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/ziwjenje-serbskich-mlodostnych-po-1945\/","title":{"rendered":"\u017diwjenske sw\u011bty serbskich m\u0142odostnych w n\u011bmsko-\u010d\u011bskim hrani\u010dnym regionje po 1945 su tema noweho DFG-projekta"},"content":{"rendered":"

\u017diwjenje m\u0142odostnych bjezposr\u011bdnje po Druhej sw\u011btowej w\u00f3jnje s\u0142u\u0161a k ma\u0142o p\u0159epytowanym temam wuchodosrjed\u017anych europskich stawiznow. Nowy, wot N\u011bmskeho sl\u011bd\u017aerskeho zhromad\u017aenstwa DFG (Deutsche Forschungsgemeinschaft) sp\u011bchowany projekt Serbskeho instituta w\u011bnuje so n\u011btko tutomu wob\u0142ukej \u2013 na konkretnym p\u0159ik\u0142ad\u017ae serbskich m\u0142odostnych, kot\u0159i\u017e buchu mjez 1945 a 1950 k wukub\u0142anju do \u010c\u011bskos\u0142owakskeje p\u00f3s\u0142ani.<\/strong><\/p>\n

W srjed\u017ai\u0161\u0107u steja p\u0159i tym pra\u0161enja za socialnymi a kulturelnymi wum\u011bnjenjemi, pod kotrymi\u017e b\u011bchu m\u0142odostni \u017eiwi a wuknjechu. Ale te\u017e indiwiduelne m\u00f3\u017enos\u0107e skutkowanja w dobje h\u0142uboko sahacych politiskich a towar\u0161nostnych zm\u011bnow su zajimawe. Projekt dr. Jany Pi\u0148osoveje<\/a>, stawiznarki Serbskeho instituta, wobsw\u011btluje organizowane pu\u0107e wukub\u0142anja runje tak te\u017e nazhonjenja, wo\u010dakowanja a w\u0161\u011bdne wu\u017eadanja m\u0142odych lud\u017ai samych. “Nowe perspektiwy na pow\u00f3jnske stawizny we wuchodosrjed\u017anej Europje su jedyn z cilow projekta. Mje zajimuje wid m\u0142odych \u010d\u0142owjekow, kot\u0159i\u017e pohibowachu so na wob\u011bmaj bokomaj hranicy w \u010c\u011bskos\u0142owakskej a we \u0141u\u017eicy. Jich \u017eiwjenske pu\u0107e le\u017eachu dotal w s\u0107inje wulkeho stawiznopisa”, tak nawodnica projekta.<\/p>\n

W t\u0159il\u011btnym sl\u011bd\u017aerskim projek\u0107e planuje dr. Jana Pi\u0148osov\u00e1<\/a> d\u017a\u011b\u0142arni\u010dce z kooperaciskimi partnerami z N\u011bmskeje (Leibnizowy institut za stawizny a kulturu wuchodneje Europy GWZO<\/a>, Collegium Carolinum<\/a>) a z \u010c\u011bskeje (Karlowa uniwersita Praha<\/a>, Masarykowa uniwersita Brno<\/a>). Sl\u011bd\u017aerski projekt ma so z monografiju zak\u00f3n\u010di\u0107. Projekt nawjazuje na wobstejace d\u017a\u011b\u0142a a nazhonjenja Serbskeho instituta \u2013 wosebje na projekt wu\u010dbneje \u0161\u0107e\u017eki Warno\u0107icy, kotry\u017e b\u011b institut w zhromadnym a mjezu p\u0159ekro\u010dacym skutkowanju z ciwilnej towar\u0161nos\u0107u a ze \u0161ulerjemi realizowa\u0142 a z tym runo\u010dasnje nowe pu\u0107e historiskeho kub\u0142anskeho d\u017a\u011b\u0142a wotewr\u011b\u0142.<\/p>\n

“Wot 1990tych l\u011bt zabjeru nazhonjenja z tuteje hranicy p\u0159esahowaceje \u0161ulskeje a internatoweje doby krute m\u011bstno w dopomnjenskej kulturje Serbow \u2013 p\u0159i \u010dim\u017e je tut\u00f3n wotr\u011bzk ha\u010d do d\u017aensni\u0161eho jeno\u017e njedospo\u0142nje dokumentowany a w\u011bdomostnje nimale njewobd\u017a\u011b\u0142any”, zw\u011bs\u0107i Jana Pi\u0148osov\u00e1. Tak w\u011bnowa\u0161e so 1993 wustaje\u0144ca w Budyskim Serbskim muzeju a w muzeju w \u010c\u011bskej Lipje tutej temje. K\u00f3nc 1990tych l\u011bt publikowachu serbske nowiny dw\u011b seriji z dopomnjenkami, spisowa\u0107el Jurij Koch p\u0159ed\u017a\u011b\u0142a swoje do\u017eiwjenja we Warno\u0107icach literarnje (hlej deleka).<\/p>\n

Wudospo\u0142njace informacije<\/h3>\n

Bjezposr\u011bdnje po k\u00f3ncu Druheje sw\u011btoweje w\u00f3jny wutwori so \u010d\u011bsko-serbska kub\u0142anska iniciatiwa w \u010c\u011bskos\u0142owakskej, kotreje\u017e wuprajeny zam\u011br tworjenje narodneje elity b\u011b\u0161e. No\u0161erjo tuteje iniciatiwy b\u011bchu \u010d\u011bske \u0161ulske towarstwo (\u00dast\u0159edn\u00ed matice \u0161kolsk\u00e1), \u0141u\u017eiske p\u0159e\u0107elske towarstwo (Spole\u010dnost p\u0159\u00e1tel Lu\u017eice), \u0141u\u017eiskoserbski narodny wub\u011brk (gremij eksilnych Serbow w Praze) ka\u017e te\u017e serbske skupiny w \u010c\u011bskos\u0142owakskej \u2013 rozsudnje podp\u011browane p\u0159ez znowaza\u0142o\u017eenu Domowinu w Budy\u0161inje.<\/p>\n

K\u00f3nc l\u011bta 1945 zahajichu wu\u010dbny program z \u0161ulemi a internatami w \u010d\u011bskej namjeznej k\u00f3n\u010dinje, konkretnje we Warno\u0107icach, w \u010c\u011bskej Lipje a w Liberecu. Wjace ha\u010d dw\u011bs\u0107\u011b serbskich m\u0142odostnych m\u011bje\u0161e p\u0159istup k wy\u0161emu \u0161ulskemu kub\u0142anju. Wr\u00f3\u0107o hladajo ma wjele wobked\u017abowarjow tak mjenowane “Warno\u010danske \u010dasy” za centralny moment we wutworjenju serbskeje elity.<\/p>\n

Sl\u011bd\u017aerski projekt “Serbska m\u0142od\u017aina w \u010cSR 1945\u20131950” so sp\u011bchuje p\u0159ez N\u011bmsku towar\u0161nos\u0107 za sl\u011bd\u017aenje (DFG), projektowe \u010dis\u0142o 540447822.<\/em> Projektowa doba: 1.1.2025-31.12.2027.<\/em><\/p>\n

Dal\u0161e informacije wo p\u0159edchad\u017aacych projektach a wusl\u011bdkach:<\/h3>\n