{"id":253770,"date":"2026-10-08T15:00:58","date_gmt":"2026-10-08T13:00:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/preni-zaryw-za-serbski-forum-wedy\/"},"modified":"2026-10-08T15:00:58","modified_gmt":"2026-10-08T13:00:58","slug":"preni-zaryw-za-serbski-forum-wedy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/preni-zaryw-za-serbski-forum-wedy\/","title":{"rendered":"Start za twar Serbskeho foruma w\u011bdy skru\u0107a Budy\u0161in jako centrum serbskeje kultury"},"content":{"rendered":"<p><em>Nowinska zd\u017a\u011blenka Sakskeje statneje kenclije (z tr\u011bbnymi korekturami)<\/em><\/p>\n<p>Budy\u0161in (7. oktobra 2026): Ze zhromadnym zarywom su d\u017aensa ministerski prezident Michael Kretschmer, kulturna ministerka Barbara Klepsch, direktor Za\u0142o\u017eby za serbski lud, Jan Budar, krajny rada Udo Witschas a wy\u0161i m\u011b\u0161\u0107anosta m\u011bsta Budy\u0161ina, Karsten Vogt, symboliski start za Serbski forum w\u011bdy na Lawskim arealu dali. Je to dotal najwjet\u0161i twarski projekt Za\u0142o\u017eby za serbski lud.<\/p>\n<p>W centrumje Budy\u0161ina zm\u011bja Serbski institut ze Serbskim kulturnym archiwom a Serbskej centralnej biblioteku ka\u017e te\u017e Serbski muzej zhromadne stejni\u0161\u0107o. Z tym hod\u017aa so sl\u011bd\u017aenje, zachowanje a posr\u011bdkowanje serbskeje kultury pr\u011bni raz zwjaza\u0107. Z modernymi, bjezbarjernymi a temam wotpow\u011bdowacymi rumnos\u0107emi nastawa nadregionalnje wuprud\u017aace srjed\u017ai\u0161\u0107o serbskeje kultury. Zdobom so nut\u0159kowne m\u011bsto Budy\u0161ina nah\u00f3dno\u0107i a m\u011bsto jako stejni\u0161\u0107o serbskich institucijow skru\u0107i. Pr\u011bni twarski wotr\u011bzk so z n\u011bhd\u017ae 14,6 milionami eurow ze sr\u011bdkow inwesticiskeho zakonja za wuhlowe regiony podp\u011bruje.<\/p>\n<p>Zaryw je wusl\u011bdk wjelel\u011btneho zhromadneho d\u017a\u011b\u0142a za\u0142o\u017eby, Swobodneho stata Sakskeje, Budyskeho wokrjesa a wobd\u017a\u011blenych serbskich zarjadni\u0161\u0107ow. Zak\u0142ad projekta je Letter of Intent, w kotrym\u017e su 2020 Za\u0142o\u017eba za serbski lud, Swobodny stat Sakska a Budyski wokrjes zhromadny p\u0159ihot a zwoprawd\u017aenje p\u0159edewza\u0107a wobzamknyli. M\u011bstnos\u0107 ma za serbski lud wosebity historiski wuznam &#8211; w\u00f3n le\u017ei blisko 1945 zni\u010deneho Serbskeho domu.<\/p>\n<p>P\u0159ed kr\u00f3tkim d\u00f3stachu archeologojo zelenu sw\u011bcu, ry\u0107 na p\u0142oninje mjez Lawskimi hrjebjenjemi a Starej p\u00f3stownju, hd\u017ae\u017e ma pozd\u017ai\u0161o pinca za magaciny nasta\u0107. Probowe to\u010denja su we h\u0142ubokos\u0107i n\u011bhd\u017ae 1,5 metrow na zbytki sydli\u0161\u0107a ze za\u017eneho srjed\u017aow\u011bka pokazali. Archeologiske wurywanja maja ha\u010d do h\u00f3d wotzamknjene by\u0107.<\/p>\n<p>Hi\u017eo spo\u010datk septembra d\u00f3sta za\u0142o\u017eba twarsku dowolnos\u0107 za 1. twarski wotr\u011bzk (Hillerski ansambl na r\u00f3\u017eku Wonkowna Lawska \/ Ho\u0161ic hasa). Aktualnje p\u0159ihotuja wob\u0161\u011brne wupisanja za jednotliwe twarske d\u017a\u011b\u0142a, kotre\u017e maja nal\u011bto 2027 startowa\u0107.<\/p>\n<p>Sakski ministerski prezident Michael Kretschmer rozjasni: &#8220;Zaryw za Serbski forum w\u011bdy na Lawskim arealu je sylne znamjo za p\u0159ichod serbskeje r\u011b\u010de a kultury. Zachowanje a wuwiwanje serbskeje identity njeje jeno\u017e pra\u0161enje na\u0161ich stawiznow, ale nadawk wustawy a \u017eiwy d\u017a\u011bl na\u0161eho sebjezrozumjenja jako Swobodny stat Sakska. Runje w strukturnej zm\u011bnje so pokazuje, kak wa\u017ena kulturna identita za zhromadnos\u0107 a p\u0159ichodakmanos\u0107 jednoho regiona je. Serbska r\u011b\u010d a kultura wukonjatej za to njeparujomny p\u0159ino\u0161k. Ze Serbskim forumom w\u011bdy tworimy za serbski lud, Budy\u0161anki a Budy\u0161anow a w\u0161itkich zajimowanych j\u00f3nkr\u00f3tnu m\u011bstnos\u0107 zachowanja, zetkawanja a inowacije.&#8221;<\/p>\n<p>Sakska statna ministerka za kulturu a turizm Barbara Klepsch: &#8220;Za\u0142o\u017eba za serbski lud je d\u017aensa pr\u011bni wa\u017eny m\u011bznik za &#8220;Serbski forum w\u011bdy na Lawskim arealu&#8221; sad\u017ai\u0142a. Na\u0161e ministerstwo je ideju a planowanja za p\u0159edewza\u0107e wot w\u0161eho spo\u010datka podp\u011bra\u0142o a wjeselu so jara, zo m\u00f3\u017ee za\u0142o\u017eba n\u011btko twari\u0107 zapo\u010de\u0107. Serbski forum w\u011bdy bud\u017ae m\u011bstno, na kotrym\u017e so serbska r\u011b\u010d a kultura jeno\u017e njewobchowatej, ale stej \u017eiwej, p\u0159esl\u011bd\u017aitej a dale dawatej. Zb\u011brki Serbskeho muzeja a Serbskeho instituta dla bud\u017ae Serbski forum w\u011bdy po cy\u0142ym sw\u011b\u0107e najb\u00f3le wusahowace stejni\u0161\u0107o serbskich kulturnostawizniskich sw\u011bd\u010denjow. Dospo\u0142nje nowowuwita trajna wustaje\u0144ca Serbskeho muzeja bud\u017ae serbsku r\u011b\u010d a kulturu Serbam samym, ale te\u017e wopytowarkam a wopytowarjam ze w\u0161eho sw\u011bta atraktiwnje prezentowa\u0107. Z d\u017aensni\u0161im 1. zarywom tworimy wum\u011bnjenja za to, zo zm\u011bjetej serbska w\u011bda a serbska kultura te\u017e w p\u0159ichod\u017ae wosrjed\u017a towar\u0161nos\u0107e swoje m\u011bstno &#8211; wid\u017aomnje, sebjew\u011bdomje a na p\u0159ichod wusm\u011brjenej.&#8221;<\/p>\n<p>W swojej kr\u00f3tkej nar\u011b\u010di praji Jan Budar, direktor Za\u0142o\u017eby za serbski lud: &#8220;Natwar noweho kompleksa we wutrobje Budy\u0161ina je za Serbow projekt l\u011btstotka, kotry\u017e na mnohich ramjenjach le\u017ei. Za tutu historisku \u0161ansu a \u0161\u011broku podp\u011bru sym w\u0161itkim podp\u011bra\u0107elam d\u017aakowny. &#8221;<\/p>\n<p>Dale por\u011b\u010di\u0161taj wy\u0161i m\u011b\u0161\u0107anosta m\u011bsta Budy\u0161ina, Karsten Vogt, ki\u017e pokaza p\u0159edew\u0161\u011bm na historiju pusteje m\u011bstnos\u0107e, a krajny rada Budyskeho wokrjesa, Udo Witschas. W\u00f3n pod\u0161m\u00f3rny wuznam twarskeho p\u0159edewza\u0107a za Serbski muzej w Budy\u0161inje, w\u0161ako bud\u017ae modernizowanje wustaje\u0144cy atraktiwitu doma signifikantnje stopnjowa\u0107. Budyski wokrjes je no\u0161er Serbskeho muzeja.<\/p>\n<p>Direktorka Serbskeho muzeja, Christina Boguszowa a Susanne Hozyna, zastupowaca direktorka Serbskeho instituta d\u017aakowa\u0161tej so p\u0159edew\u0161\u011bm za j\u00f3nkr\u00f3tnu \u0161ansu, kotru\u017e p\u0159ez t\u00f3nle twarski projekt za wuwi\u0107e wob\u011bju institucijow matej.<\/p>\n<p>Nimo architektow b\u011browa bogevischs buero z Mnichowa a mnohich druhich na twarskim podawku wobd\u017a\u011blenych partnerow, b\u011b\u0161taj te\u017e Marko \u0160iman, \u010d\u0142on Sakskeho krajneho sejma a p\u0159edsyda Parlamentariskeje p\u0159irady Za\u0142o\u017eby za serbski lud ka\u017e te\u017e spo\u0142nom\u00f3cnjena za serbske nale\u017enos\u0107e Sakskeho statneho knje\u017eerstwa, Franziska Brechowa, mjez hos\u0107imi.<\/p>\n<h3>Pozadk<\/h3>\n<p>Serbski forum w\u011bdy na Lawskim arealu je wulkoprojekt Za\u0142o\u017eby za serbski lud. Do noweho kompleksa matej 2030 Serbski muzej z nowej trajnej wustaje\u0144cu a drastowym depotom ka\u017e te\u017e Serbski institut z archiwom a biblioteku za\u0107ahny\u0107. Za twar Serbskeho foruma w\u011bdy steji 50 milionow eurow ze strukturnych sr\u011bdkow k dispoziciji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nowinska zd\u017a\u011blenka Sakskeje statneje kenclije (z tr\u011bbnymi korekturami) Budy\u0161in (7. oktobra 2026): Ze zhromadnym zarywom su d\u017aensa ministerski prezident Michael Kretschmer, kulturna ministerka Barbara Klepsch, direktor Za\u0142o\u017eby za serbski lud, Jan Budar, krajny rada Udo Witschas a wy\u0161i m\u011b\u0161\u0107anosta m\u011bsta Budy\u0161ina, Karsten Vogt, symboliski start za Serbski forum w\u011bdy na Lawskim arealu dali. Je to [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":253769,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-253770","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newsmeldung-os"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=253770"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253770\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/media\/253769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=253770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=253770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.serbski-institut.de\/os\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=253770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}