poskitki tutoho wobłuka "stawizny"


sortěrowanje



Collage der Tagebaufolgelandschaft

Brüche, Kontinuitäten, Verflechtungen – eine digitale Tour durch die Lausitzer Tagebaufolgelandschaft němsce

Dr. Jenny Hagemann führt auf einer digitalen Tour durch die Tagebaufolgelandschaft. Sie zeigt, wie sich dort Spuren sorbischer Vergangenheit, gegenwärtiges sorbisches Leben und Möglichkeiten einer zukunftsorientierten Gestaltung entdecken und diskutieren lassen.

wjace zhonić

Serbski dom na Póstowym naměsće w Budyšinje, 1956 dotwarjeny © Serbski institut Budyšin / Kurt Hajna (1956)

Serbski dom w Budyšinje – jedne mjeno, dwaj domaj

Wot spočatka 20. lětstotka swědči w měsće Budyšin Serbski dom wo byću a skutkowanju Serbow. Jedna so wo dwaj domaj ze samsnym serbskim pomjenowanjom, kotrajž staj kruty wobstatk serbskich stawiznow.

wjace zhonić

Die Bleiverglasung wurde im Jahre 1983 von Jan Buck / Jan Buk für die damalige Gagarin-Oberschule geschaffen

Serbske kulturne pomniki – swědki serbskeje kultury a stawiznow w a zwonka Łužicy

Runje tak kaž so serbska kultura w rěči, wuměłstwje a nałožkach zwuraznja, manifestuje so tež w materielnych swědkach. Nimo zběrkow w muzejach słuša k tomu twarske kulturne herbstwo. W přednošku předstaji so šěrokosć tutych swědkow w a zwonka Łužicy.

wjace zhonić

Rozšěrjenje dialektalneje leksiki (běrna) - karta: Iris Brankačkowa

Kak su pśi nas powědali? – Dialektalne rozdźěle w Dolnej Łužycy delnjoserbsce

W pśednosku pśedstajiju se na zakłaźe dialektalnego materiala z 1950/1960tych lět rěc Wašeje wokolnosći. Kak rozeznawa se wóna wót pisneje rěcy? Co su wu Was hynac gronili, ako w susednych jsach?

wjace zhonić

Rozšěrjenje dialektalneje leksiki (běrna) - karta: Iris Brankačkowa

Kak su pola nas powědali? – Regionalne rozdźěle w serbšćinje Hornjeje Łužicy

W přednošku předstaja so na zakładźe dialektalneho materiala z 1950/1960tych lět rěč Wašeje wokoliny. Kak rozeznawa so wona wot spisowneje rěče a što praji so pola Was hinak hač w susodnych wsach?

wjace zhonić

True Crime: Serbske Nowiny z dnja 28. februara 1857

Historiski true crime w Serbach

Čitanje wo rozprawnistwje w historiskich serbskich nowinach wo wěrnych kriminalnych padach a wo jednanjach ze sudnistwa. Poskitk wosebje za lubowarjow kriminalkow a žanra true crime.

wjace zhonić

Frakturschrift Beitragsbild

Crashkurs za serbske teksty w pismje fraktura

Poskići so krótki přehlad wo wuwiću pisma fraktura a wuskutkow na pisane serbske teksty. Po zawodnych słowach maja wobdźělnicy składnosć, so sami wuspytać a ze stareje literatury čitać.

wjace zhonić

Portret Michała Hórnika (wurězk) © Serbski kulturny archiw

Michała Hórnikowe bydlenje w Budyšinje – legenda a woprawdźitosć

Přednošk wo Budyskim bydlenju Michała Hórnika. Po wuhódnoćenju wšelakich wuprajenjow Hórnikowych rowjenkow kaž tež dalšich žórłow móže referentka pokazać, hdźe duchowny woprawdźe bydleše.

wjace zhonić

„Złoty šackašćik“ serbskeho pismowstwa © Serbski institut / Serbski kulturny archiw

“Złoty šackašćik” serbskeho pismowstwa

Wopyt w Serbskej centralnej bibliotece a Serbskim kulturnym archiwje – zeznać pomniki a zajimawostki serbskeho pismowstwa kaž tež dźěławosć archiwa a biblioteki. 

wjace zhonić

cover protyki

Protykowe wobrazy. Protyka “Moja Łužica” jako přikład serbskeje sebjestereotypije

Domjaca protyka "Moja Łužica" je jedyn z najwoblubowanišich a nadlěje eksistowacych formatow Ludoweho nakładnistwa Domowina - W srjedźišću přednoška steja wobrazy wo sebi a z nimi zwjazane mechanizmy, wo kotrychž chcemy z pomocu wobrazowych analyzow a wubranych tydźenskich wobrazow rěčeć.

wjace zhonić

portret Arnošta Muki

Serbja powědaja. Mukowa “Statistika łužiskich Serbow” a jeje identifikaciskopolitiske herbstwo

Přednošk Roberta Lorenca zawjedźe z pomocu tekstowych přikładow do struktury "Statistiki łužiskich Serbow", kotraž płaći jako jedyn z najwažnišich tekstow serbskich wědomostnych stawiznow a hač do dźensnišeho woznam za serbski wid na sebje sameho ma. Přednošk budźe w němskej rěči.

wjace zhonić

Kurt Heine filmuje Jurja Winarja, wokoło 1969, žórło SKA

Dohlad do zašłosće. Historiske filmowe dokumenty ze serbskeho žiwjenja

Komentowany filmowy wječor skića dohlady do serbskich stawiznow a do serbskeje kultury. Dalša tema wječorka su serbske filmowe stawizny.

wjace zhonić

Flurnamensammlung von E. Tschernik, Ausschnitt aus Karte Nr. 4152CII (Sorbisches Kulturarchiv, XXXII Nachlass Arnošt Černik/Ernst Tschernik (1910–1988) – Projekt „Bevölkerungsstatistik der sorbischen Lausitz“ 1954–1958)

Serbske mjenja we łužyskem a lokalnem konteksće delnjoserbsce

Mjenja su wšuźi – mimo nich njeby luźe mógali gromaźe žywe byś. We Łužycy dajo za městna, strony a wósoby kradu wjele pomjenjenjow, kótarež roduju ze serbskeje rěcy, teke daloko zwenka źinsajšnego rěcnego teritoriuma.

wjace zhonić

“6. Wóz”. Horst Meltka, in: Naš puć. Wěstnik serbskeje młodźiny we Warnoćicach, 15.3.1948.

Víra v budoucnost. Lužickosrbská mládež po roce 1945 a její časopis Naš puć (Naše cesta) – čěski přednošk

Mezi nadějí, idealismem a politickým angažmá: V severočeském Varnsdorfu si lužickosrbská mládež v roce 1947 založila vlastní časopis Naš puć – byl to hlas mládeže a jejích představ o nové, socialistické budoucnosti. [čěski přednošk]

wjace zhonić

Dieter Dressler, Sorbische Marktszene, Wandmosaik, 1970

(Nje)Widobne derbstwo: Serbske wuměłstwo w zjawnem rumje Chóśebuz delnjoserbsce

Město Chóśebuz ma jadnorazny wobstatk serbskego wuměłstwa w zjawnem rumje. Namakajomy mozaiki, plastiki, sćěnowe wobraze abo studnje ze serbskimi motiwami, kenž su za wšyknych widobne a pśistupne. Wobchójźenje wjeźo k wubranym wuměłskim objektam w centrumje města.

wjace zhonić

Ansicht der Einträge zur

»Wjele sy musał 1882 za jadnog lawa zapłaśiś?« Tekstowy korpus a digitalna biblioteka na portalu dolnoserbski.de delnjoserbsce

Zgóńśo z našogo pśednoska wěcej wót źěła dolnoserbskeje wótnožki a jeje procowanjow, aby dolnoserbske pismojstwo pó móžnosći dopołnje digitalizěrowali a zjawnosći spśistupnili. Póznajśo bogatosć informacijow a móžnosćow pytanja!

wjace zhonić

Buchcover zum Buch

To serbske w kórtach delnjoserbsce

Serby su južo stolěśa prezentne w kórtach – lěc we kórtach, źož se tematizěruju sedleńske a rěcne rumy, abo w topografiskich kórtach z dwójorěcnymi mjenjami. We tom pśednosku buźo se na to glědaś, kak wóni su se wuwijali a kake faktory maju wucynk na serbsku rěc we kórtach.

wjace zhonić

Woporowy kašćik, cyrkej w Budyšinku

Mjez globalnym wusměrjenjom a lokalnym skutkowanjom. Misionske hibanje w Serbach

W přednošku so najwažniši akterojo misionskeho hibanja a jich aktiwity předstajeja. Při tym pokaza so zdźěla napjaty poćah mjez globalnje wusměrjenym misionskim hibanjom a na Łužicu wusměrjenym narodnym hibanjom. Komu poradźi so wjace ludźi docpěć a wjace pjenježnych darow za swoje zaměry zběrać?

wjace zhonić

Cyrkej w Małym Wjelkowje, natwarjena 1757/58 (B. Nawka 1962. Serbski kulturny archiw, Budyšin – Rechte vorbehalten)

Mały Wjelkow. Serbski Ochranow

Wodźenje na městnje abo přednošk - Stawiznarka dr. Lubina Malinkowa rysuje wuwiće Małeho Wjelkowa a jeho wuznam za serbske kulturne stawizny, wšako njebě Mały Wjelkow jeno wažne nabožne srjedźišćo ewangelskich Serbow, ale w 18. lětstotku tež centrum serbskeho pismowstwa.

wjace zhonić

Tibetski rukopis ze zběrki Maćicy Serbskeje (Staatsbibliothek zu Berlin – Preußischer Kulturbesitz, Orientabteilung Ms. or. fol. 4230, Public Domain)

Z Łužicy do swěta. Serbscy misionarojo

Hdźe ležitej Kmoch Island a Miertsching Lake? A što chowa so za tibetskej zběrku w Serbskim muzeju? W přednošku podamy so na slědy serbskich misionarow w zamórskich krajach a we Łužicy. - Po dorěčenju su wšelake wobsahowe ćežišća móžne, tež hladajo na Delnju Łužicu.

wjace zhonić

Putniski dźenik Jurja Wawrika z lěta 1842

Do Roma! Putniski dźenik Jurja Wawrika z lěta 1842

W přednošku předstaji so putniska jězba Jurja Wawrika, zdobom pak chcemy na to hladać, kotre slědy putnikowanje w žiwjenju Wawrika kaž tež we Łužicy zawostaji.

wjace zhonić

Modernizacija a migracija. Koncepcije za dwurěčnu Łužicu w NDR před pozadkom brunicoweho hórnistwa

W swojim přednošku předstaji stawiznar dr. Edmund Pjech narok a woprawdźitosć najmodernišeho wulkozawoda NDR - kombinata Čorna Pumpa - w dwurěčnym regionje.

wjace zhonić

Spěchowanje serbskeho lajskeho wuměłskeho tworjenja w zašłosći a přitomnosći

Přednošk wobswětla nastaće, dźěławosć a skutkownosć domu hač k jeho rozpušćenju w 1990tych lětach, kiž bě wusko z narokami kulturneje politiki NDR zwjazany. Zdobom skića přednošk wuhlady hač do dźensnišeho časa.

wjace zhonić

Der Walddämon, ilustracija Ivana Yizhakevycha w kulturnym magacinje „Niva“ 22 (1904), © wikimedia commons

Dźiwi muž a připołdnica. Hrózbne postawy w serbskich bajkach a powěsćach.

Kosmatej a připołdnica - Přednošk zaběra so z postawami stracha a hrózby w ludowych powědančkach Łužicy, w krajinje, kotruž słowjanski a němski rěčny rum ze sobu zwjazuje.

wjace zhonić

Přećah, woheń, maskerada. Orakelowe a wotwobaranske nałožki mjez Swjatym Měrćinom a Swjatej Wałporu we Łužicy

Přećah, woheń, maskerada - přednošk wobswětluje tři rituelne elementy nałožkow we Łužicy a pokaza kak so ceremonije, wułoženja a tradicije w běhu časow měnjeja. Kulturnostawizniske pućowanje po zymskich nałožkach, jich zmysł a změny w stawiznach.

wjace zhonić

Sorabicon I Wobraz 1 k šćežkowej staciji Natwar

Po stopách Lužických Srbů ve Varnsdorfu – cesta časem do „divokých let“ po roce 1945 [česká přednáška]

Procházka po naučné stezce Stopy Lužických Srbů ve Varnsdorfu – poválečná historie, zkušenosti s hranicemi a krátký rozkvět lužickosrbské komunity v severočeském pohraničí.

wjace zhonić

wobalka publikacije

Pśedstajenje knigłow: “Aus dem Alltag eines wendischen Pfarrers” delnjoserbsce

Pśedstajenje knigłow a rozgrono z wudawaŕku a pśestajarku dr. Annett Brězanowu, wjednicu Serbskego kulturnego archiwa.

wjace zhonić