"Sorabistika po puću" - Wšitke poskitki
sortěrowanje
Kak su pśi nas powědali? – Dialektalne rozdźěle w Dolnej Łužycy delnjoserbsce
W pśednosku pśedstajiju se na zakłaźe dialektalnego materiala z 1950/1960tych lět rěc Wašeje wokolnosći. Kak rozeznawa se wóna wót pisneje rěcy? Co su wu Was hynac gronili, ako w susednych jsach?
wjace zhonićKak su pola nas powědali? – Regionalne rozdźěle w serbšćinje Hornjeje Łužicy
W přednošku předstaja so na zakładźe dialektalneho materiala z 1950/1960tych lět rěč Wašeje wokoliny. Kak rozeznawa so wona wot spisowneje rěče a što praji so pola Was hinak hač w susodnych wsach?
wjace zhonić
Co kompjuterowy linguist namakajo w tekstowem korpusu? delnjoserbsce
Tekstowy korpus njejo jano digitalna biblioteka. Zběrka tekstow, jo-lic dosegajucy wjelika, dajo se statistiski pśespytowaś a nałožowanje kompjuterowych metodow wótekšyjo zajmne rěcne fakty, kótarež pśi jadnorem lazowanju njenadpadnu.
wjace zhonić
Historiski true crime w Serbach
Čitanje wo rozprawnistwje w historiskich serbskich nowinach wo wěrnych kriminalnych padach a wo jednanjach ze sudnistwa. Poskitk wosebje za lubowarjow kriminalkow a žanra true crime.
wjace zhonić
Crashkurs za serbske teksty w pismje fraktura
Poskići so krótki přehlad wo wuwiću pisma fraktura a wuskutkow na pisane serbske teksty. Po zawodnych słowach maja wobdźělnicy składnosć, so sami wuspytać a ze stareje literatury čitać.
wjace zhonić
Co móžomy wót ‘Zorjow’ nawuknuś? K ewaluaciji togo imersiwnego projekta za dorosćone delnjoserbsce
Wót septembera 2023 wuknu dorosćone we Dešnje we tak pomjenjonem “Rěcnem gnězdźe” intensiwnje dolnoserbsku rěc, kuždy lětnik 10 mjasecow dłujko. We pśednosku buźo se śěgnuś mjazybilanca pó tśich lětach togo projekta. Pótom pśizamknjo se diskusija.
wjace zhonić
Michała Hórnikowe bydlenje w Budyšinje – legenda a woprawdźitosć
Přednošk wo Budyskim bydlenju Michała Hórnika. Po wuhódnoćenju wšelakich wuprajenjow Hórnikowych rowjenkow kaž tež dalšich žórłow móže referentka pokazać, hdźe duchowny woprawdźe bydleše.
wjace zhonić
Best of “Rěčne kućiki” – Kak móžu swoju serbšćinu polěpšić?
W přednošku poda so na jednej stronje přehlad wo prócowanjach wo rěčnu kulturu w serbšćinje w zašłosći, na druhej stronje předstaji so wuběr „najlěpšich“ rěčnych kućikow. W zhromadnej bjesadźe móža přitomni zwuraznić, kak so dźensa ze stron njerěčespytnikow na prócowanja wo serbšćinu zhladuje.
wjace zhonić
„Ohne ist es schlecht, aber mit ist es auch nicht gut“ – Zum schwierigen Verhältnis von Minderheitenschutz und Regionalentwicklung němsce
Der Vortrag beleuchtet anhand von Beispielen u. a. aus Friesland, Irland, Schottland, Frankreich und Deutschland, wie Globalisierung, Mobilität und Regionalentwicklung die Entwicklung von Minderheitensprachen in Europas ländlichen Regionen beeinflussen.
wjace zhonić
“Złoty šackašćik” serbskeho pismowstwa
Wopyt w Serbskej centralnej bibliotece a Serbskim kulturnym archiwje – zeznać pomniki a zajimawostki serbskeho pismowstwa kaž tež dźěławosć archiwa a biblioteki.
wjace zhonić
Kak se digitalizěrujo žywe kulturne derbstwo? delnjoserbsce
Serbske nałogi, regionalne rucnikaŕske techniki a wulicowaŕske tradicije słušaju k imaterielnemu kulturnemu derbstwu, kótarež jo žywe a k dolabowanju akle pśez praksu. W pśednosku buźo se tematizěrowaś, kak móžomy to same kulturne derbstwo z digitalnymi srědnosćami widobne a pśistupne wucyniś.
wjace zhonić
Protykowe wobrazy. Protyka “Moja Łužica” jako přikład serbskeje sebjestereotypije
Domjaca protyka "Moja Łužica" je jedyn z najwoblubowanišich a nadlěje eksistowacych formatow Ludoweho nakładnistwa Domowina - W srjedźišću přednoška steja wobrazy wo sebi a z nimi zwjazane mechanizmy, wo kotrychž chcemy z pomocu wobrazowych analyzow a wubranych tydźenskich wobrazow rěčeć.
wjace zhonić
Serbja powědaja. Mukowa “Statistika łužiskich Serbow” a jeje identifikaciskopolitiske herbstwo
Přednošk Roberta Lorenca zawjedźe z pomocu tekstowych přikładow do struktury "Statistiki łužiskich Serbow", kotraž płaći jako jedyn z najwažnišich tekstow serbskich wědomostnych stawiznow a hač do dźensnišeho woznam za serbski wid na sebje sameho ma. Přednošk budźe w němskej rěči.
wjace zhonić
Dohlad do zašłosće. Historiske filmowe dokumenty ze serbskeho žiwjenja
Komentowany filmowy wječor skića dohlady do serbskich stawiznow a do serbskeje kultury. Dalša tema wječorka su serbske filmowe stawizny.
wjace zhonić
Serbske mjenja we łužyskem a lokalnem konteksće delnjoserbsce
Mjenja su wšuźi – mimo nich njeby luźe mógali gromaźe žywe byś. We Łužycy dajo za městna, strony a wósoby kradu wjele pomjenjenjow, kótarež roduju ze serbskeje rěcy, teke daloko zwenka źinsajšnego rěcnego teritoriuma.
wjace zhonić
Serbski rap (a rěč)
Tež w Serbach su hudźbne skupiny kaž Serbska Gmbh, Nowa Doba abo Kolektiw Klanki, kotrež so rapej wěnowachu a wěnuja. W srjedźišću hudźby stejitej so jewjacy tekst a rěč. Kotre fenomeny rěčnje a wobsahowje w serbskim zwisku wustupuja, ma so w přednošku bliže předstajić.
wjace zhonić
Serbska dźěćaca a młodźinska literatura
W přednošku předstaji referent powšitkowne zakłady a zajimawostki dźěćaceje a młodźinskeje literatury, z přikładami serbskeje dźěćaceje a młodźinskeje literatury. Přizamknje so rozmołwa.
wjace zhonić
Slawische Sprachen in anderssprachiger Umgebung: Spracheinstellungen und Sprachprestige němsce
Welches Image haben slawische Sprachen in einer anderssprachigen Umgebung? Welche Bedeutung messen die jeweiligen Gesellschaften diesen Sprachen und ihren Sprecher:innen bei? Erfahren Sie im Vortrag mehr über das spannende Wechselspiel zwischen Sprache, Identität und gesellschaftlichem Prestige.
wjace zhonić
Internationale Erfahrungen, Methoden und Ansätze zur Revitalisierung bedrohter Sprachen němsce
Wie kann eine bedrohte Sprache wieder zum Leben erweckt werden? Wer kann helfen und was können wir in der Niederlausitz aus den Erfahrungen anderer Länder lernen? Im Vortrag werden Initiativen vorgestellt, die zeigen, wie bedrohte Sprachen überleben können und warum das für uns alle wichtig ist.
wjace zhonić
Wjerć mje pola herca: Serbske reje tehdy a dźensa
Přednošk wo serbskich ludowych rejach jako imaterielne kulturne herbstwo. Po přednošku je składnosć za zhromadne wuspytanje prěnich rejowanskich kročelow k hudźbje a za rozmołwu.
wjace zhonić
Je wobchadna serbšćina „njerodna“ rěč?
W přednošku ma so z přikładami na někotre wosebitosće wobchadneje rěče pokazać. W tutym zwisku budźetej so woznamjenjenje „njerodna serbšćina“ a hódnoćenje wobchadneje rěče diskutować. Witana je wuměna z publikumom wo swójskich nazhonjenjach.
wjace zhonić
Víra v budoucnost. Lužickosrbská mládež po roce 1945 a její časopis Naš puć (Naše cesta) – čěski přednošk
Mezi nadějí, idealismem a politickým angažmá: V severočeském Varnsdorfu si lužickosrbská mládež v roce 1947 založila vlastní časopis Naš puć – byl to hlas mládeže a jejích představ o nové, socialistické budoucnosti. [čěski přednošk]
wjace zhonić
(Un)Sichtbares Erbe: Sorbische/Wendische Kunst im öffentlichen Raum von Cottbus/Chóśebuz němsce
Die Stadt Cottbus/Chóśebuz hat einen einzigartigen Bestand an sorbischer/wendischer Kunst im öffentlichen Raum vorzuweisen. Ob Mosaike, Plastiken, Wandbilder oder Brunnen mit sorbischen/wendischen Motiven – der Stadtrundgang macht dieses kulturelle Erbe der Stadt für alle zugänglich!
wjace zhonić
»Wjele sy musał 1882 za jadnog lawa zapłaśiś?« Tekstowy korpus a digitalna biblioteka na portalu dolnoserbski.de delnjoserbsce
Zgóńśo z našogo pśednoska wěcej wót źěła dolnoserbskeje wótnožki a jeje procowanjow, aby dolnoserbske pismojstwo pó móžnosći dopołnje digitalizěrowali a zjawnosći spśistupnili. Póznajśo bogatosć informacijow a móžnosćow pytanja!
wjace zhonić
Mjeńšynowa a rěcna politika w praksy delnjoserbsce
Póznajśo Chóśebuz z nowego wiźenja! Wjeźenje pó měsće z Mětom Nowakom pokažo Wam nowe perspektiwy na mjeńšynowu a rěcnu politiku direktnje we měsćańskem centrumje.
wjace zhonić
To serbske w kórtach delnjoserbsce
Serby su južo stolěśa prezentne w kórtach – lěc we kórtach, źož se tematizěruju sedleńske a rěcne rumy, abo w topografiskich kórtach z dwójorěcnymi mjenjami. We tom pśednosku buźo se na to glědaś, kak wóni su se wuwijali a kake faktory maju wucynk na serbsku rěc we kórtach.
wjace zhonić
Mjez globalnym wusměrjenjom a lokalnym skutkowanjom. Misionske hibanje w Serbach
W přednošku so najwažniši akterojo misionskeho hibanja a jich aktiwity předstajeja. Při tym pokaza so zdźěla napjaty poćah mjez globalnje wusměrjenym misionskim hibanjom a na Łužicu wusměrjenym narodnym hibanjom. Komu poradźi so wjace ludźi docpěć a wjace pjenježnych darow za swoje zaměry zběrać?
wjace zhonić
Mały Wjelkow. Serbski Ochranow
Wodźenje na městnje abo přednošk - Stawiznarka dr. Lubina Malinkowa rysuje wuwiće Małeho Wjelkowa a jeho wuznam za serbske kulturne stawizny, wšako njebě Mały Wjelkow jeno wažne nabožne srjedźišćo ewangelskich Serbow, ale w 18. lětstotku tež centrum serbskeho pismowstwa.
wjace zhonić
Z Łužicy do swěta. Serbscy misionarojo
Hdźe ležitej Kmoch Island a Miertsching Lake? A što chowa so za tibetskej zběrku w Serbskim muzeju? W přednošku podamy so na slědy serbskich misionarow w zamórskich krajach a we Łužicy. - Po dorěčenju su wšelake wobsahowe ćežišća móžne, tež hladajo na Delnju Łužicu.
wjace zhonić
Do Roma! Putniski dźenik Jurja Wawrika z lěta 1842
W přednošku předstaji so putniska jězba Jurja Wawrika, zdobom pak chcemy na to hladać, kotre slědy putnikowanje w žiwjenju Wawrika kaž tež we Łužicy zawostaji.
wjace zhonić
Modernizacija a migracija. Koncepcije za dwurěčnu Łužicu w NDR před pozadkom brunicoweho hórnistwa
W swojim přednošku předstaji stawiznar dr. Edmund Pjech narok a woprawdźitosć najmodernišeho wulkozawoda NDR - kombinata Čorna Pumpa - w dwurěčnym regionje.
wjace zhonić
Spěchowanje serbskeho lajskeho wuměłskeho tworjenja w zašłosći a přitomnosći
Přednošk wobswětla nastaće, dźěławosć a skutkownosć domu hač k jeho rozpušćenju w 1990tych lětach, kiž bě wusko z narokami kulturneje politiki NDR zwjazany. Zdobom skića přednošk wuhlady hač do dźensnišeho časa.
wjace zhonić
Što je poprawom „serbske“ imaterielne kulturne herbstwo?
Hdy stanje so imaterielne kulturne herbstwo „serbske“? Što je wuznamjenja? Kak so praktikuje, škita, dale dawa abo tež zwičnja? W bohaće ilustrowanym přednošku zaběratej so referentce z tutymi a dalšimi prašenjemi.
wjace zhonić
Dźiwi muž a připołdnica. Hrózbne postawy w serbskich bajkach a powěsćach.
Kosmatej a připołdnica - Přednošk zaběra so z postawami stracha a hrózby w ludowych powědančkach Łužicy, w krajinje, kotruž słowjanski a němski rěčny rum ze sobu zwjazuje.
wjace zhonić
Přećah, woheń, maskerada. Orakelowe a wotwobaranske nałožki mjez Swjatym Měrćinom a Swjatej Wałporu we Łužicy
Přećah, woheń, maskerada - přednošk wobswětluje tři rituelne elementy nałožkow we Łužicy a pokaza kak so ceremonije, wułoženja a tradicije w běhu časow měnjeja. Kulturnostawizniske pućowanje po zymskich nałožkach, jich zmysł a změny w stawiznach.
wjace zhonić
(Nje)widobna rěc: To serbske we chóśebuskej rěcnej krajinje delnjoserbsce
Serbska rěc jo wažne znamje Dolneje Łužyce. Na droze nadejźomy ju na wšakich toflach a wopismach. Pśiźćo sobu na wjeźenje pó centrumje Chóśebuza a zgóńśo wěcej wót dwójorěcnosći we zjawnem rumje!
wjace zhonić
Po stopách Lužických Srbů ve Varnsdorfu – cesta časem do „divokých let“ po roce 1945 [česká přednáška]
Procházka po naučné stezce Stopy Lužických Srbů ve Varnsdorfu – poválečná historie, zkušenosti s hranicemi a krátký rozkvět lužickosrbské komunity v severočeském pohraničí.
wjace zhonić
“Po čerwjene jejka hić” – Serbske jutrowne jejko mjez nałožkom, rěču a symboliku
Ze swojim přednošku chce doktorandka Marleen Schindler wćipnosć budźić za serbske jutrowne jejko. Tute jejka překročuja hranicy mjez materielnym a imaterielnym kulturnym herbstwom. Po přednošku móža wobdźělnicy dźěłarnički wozdebjenje serbskich jutrownych jejkow sami wuspytać.
wjace zhonić
Die Jahresschriften der sorbischen Studentenvereinigung „Serbowka“ in Prag (1846/47–1924/25) němsce
Dr. Annett Bresan, Leiterin des Sorbischen Kulturarchivs, präsentiert die digitalisierten Jahresbände der sorbischen Studentenvereinigung „Serbowka“ aus den Jahren. Der 1846 gegründete Vereinigung in Prag gehörten überwiegend sorbische/wendische Theologiestudenten an, darunter Mikławš Andricki und J
wjace zhonić
Pśedstajenje knigłow: “Aus dem Alltag eines wendischen Pfarrers” delnjoserbsce
Pśedstajenje knigłow a rozgrono z wudawaŕku a pśestajarku dr. Annett Brězanowu, wjednicu Serbskego kulturnego archiwa.
wjace zhonić
Brunica a brusnica: Serbske perspektiwy na “wuhlo”
Brunica jako nošer energije je Łužicu wobwliwowała, transformowała a zawostajiła herbstwo, kotrež region z ćežkimi nadawkami konfrontuje. Za serbsku kulturu płaći to we wosebitej měrje. Přednošk dr. Roberta Lorenca wobswětluje wosebitu rólu wuhla za region. Přednošk budźe w němskej rěči.
wjace zhonić