Organizacije narodnych mjeńšin w dźělenej Němskej 1945/49–1989 (dźěłowy titul)

Na kóncu Druheje swětoweje wójny bu Němska do štyrjoch wobsadniskich pasmow dźělena. Zymna wójna wjedźeše skónčnje k „dwójnemu statnemu załoženju“ (Christoph Kleßmann) a němskej dźělnej stataj so do wotpowědnych blokow wuchodo-zapadneho konflikta integrowaštej. To přinošowaše tomu, zo eksistowachu mjez ZRN a NDR rozsudne politiske, hospodarske a kulturne rozdźěle, kotrež so tež na mjeńšinowe prašenje wuskutkowachu.

W NDR běchu Serbja jenička statnje připóznata narodna mjeńšina a jich kultura bu wotpowědnje spěchowana. Tola pozitiwna narodnostna politika měješe swoju druhu stronu, přetož stat nošaca strona žadaše sej wot załoženych serbskich institucijow resp. jich sobudźěłaćerjow ideologiske podrjadowanje pod směrnicow knježaceje diktatury. W Zwjazkowej republice Němskej dósta jenož danska ludowa skupina w Schleswigsko-Holsteinskej připóznaće jako narodna mjeńšina. Ani Frizojo ani w Poruhrskej zbywacy Polacy tajki status njenabychu. Z toho rezultuja slědowace slědźerske prašenja: Kotre wonkowne a nutřkowne faktory postajowachu mjeńšinowu politiku we wuchodźe a zapadźe? Kotru rólu hraještej při tym demokratizacija w ZRN a wutworjenje diktatoriskich zakładow w NDR? Kak wuwiwaše so mjeńšinowa politika we wjace hač štyrcećilětnej fazy němskeho dźělenja a kotre změny wuwoła zasozjednoćenje? Nimo toho wobswětluja so kulturne styki mjez mjeńšinami Zwjazkoweje republiki a NDR kaž tež jich zwiski k Federalistiskej uniji europskich narodnych mjeńšin (FUEN) a k dalšim mjeńšinowym zwjazkam w zapadnej a wuchodosrjedźnej Europje.