Budyšyn

Sorbisches Institut e. V. / Serbski institut z.t.

Dwórnišćowa 6
02625 Budyšyn

+49 3591 4972-0

+49 3591 4972-14

si@serbski-institut.de

Chóśebuz

Wótnožka za dolnoserbske slěźenja
Sorbisches Institut e. V. / Serbski institut z.t.

Droga Augusta Bebela 82
03046 Chóśebuz

+49 355 48576-482

+49 355 48576-494

cottbus@serbski-institut.de

Wótźělenje za regionalne wuwiśe a mjeńšynowy šćit
Sorbisches Institut e. V. / Serbski institut z.t.

Pśi Grodowej cerkwi 2
03046 Chóśebuz

+49 355 486448-0

regmje@serbski-institut.de

dr. Fabian Kaulfürst

wjednik rěcywědnego wótźělenja

e-mail: fabian.kaulfuerst@serbski-institut.de

Wobłuki źěłabnosći

leksikografija
korpusowa linguistika
historiska rěcywěda
dialektologija
frazeologija
fonetika/fonologija
rěcne wobradowanje
lěśojski kurs za serbsku rěc a kulturu

Projekty

Vita

- 1998–2004 studij sorabistiki, politologije a nabóžninstwa na uniwersiśe w Lipsku
- 2004–2008 doktorand w Serbskem instituśe
- wót 2008 wědomnostny sobuźěłaśeŕ we wótnožce za dolnoserbske slěźenja w Chóśebuzu
- 2010 zašćitowanje disertacije Studije k rěči Michała Frencla na uniwersiśe w Lipsku
- wót 1. januara 2024 wjednik rěcywědnego wótźělenja

Cłonkojstwo

Maćica Serbska
Dolnoserbska rěcna komisija (powědaŕ)
Górnoserbska rěcna komisija
Redakciska pśirada Rozhlada
Towaristwo za wobgrozone ludy

Publikacije (wuběrk)

Knigły a brošury

Mjenja wobydlenišćow w starodawnem sedleńskem rumje Serbow w kraju Bramborska (= Mały rěd / Kleine Reihe 30 ). Budyšyn, 2018. – 68 b. z kórtu, nimsko-serbskem registrom, serbsko-nimskem registrom (gromaźe z Mětom Nowakom)
Spiwy, štucki, kjarliže. Muzikaliske dokumenty ze Serbskego kulturnego archiwa. Chóśebuz: Šula za dolnoserbsku rěc a kulturu, 2018. – 104 b. inkl. wobrazow, 2 cejdejce.
Ze žywjenja serbskich muskich. Chóśebuz: Šula za dolnoserbsku rěc a kulturu, 2017. – 192 b., 2 cejdejce, wobraze.
Slěźenje na jsach. Dolnoserbske rěcne dokumenty ze Serbskego kulturnego archiwa. Chóśebuz: Šula za dolnoserbsku rěc a kulturu, 2016. – 72 b., 2 cejdejce, wobraze. (gromaźe ze Sebastianom Elikowskim-Winklerom)
www.dolnoserbski.de / www.niedersorbisch.de. Praktiske informacije za wužywarja. Chóśebuz 2016, 28 b., brošurka
Studije k rěči Michała Frencla (Studien zur Sprache Michał Frencels) (= Spisy Serbskeho instituta 55). Budyšin 2012, 384 b.
Hanzo Njepila. Im Kämmerlein hab ich geschrieben/Šycko som how napisał , Budyšyn 2006, 356 b.
Studije k rěcy Kita Fryca Stempla (2005) (= Mały rěd Serbskego Instituta; 7). Budyšyn 2005, 120 b.

Online-publikacije a online-wuslědki projektow

2026 Inwentar dolnoserbskego pismojstwa – internetowy bok na https://sorabicon.de
2015–2026 (z M. Starostu, E. Hanušom a Hauke Bartelsom; se stawnje wobźěłujo) Nimsko-dolnoserbski słownik (DNW) (docasne wózjawjenje) – internetowy bok na https://dolnoserbski.de
2023–2025 Połne teksty staršego górnoserbskego katolskego pismojstwa (surowe teksty, zipowka)
2022 Zhromadźene spisy Handrija Zejlerja – internetowy bok na https://hornjoserbsce.de/ (projektowa kupka)
2020-2026 Dolnoserbske mjenja – internetowy bok na dolnoserbski.de (projektowa kupka)
2019 Dolnoserbske wugronjenje – internetowy bok na dolnoserbski.de (projektowa kupka)
2018 Internetowa edicija dolnoserbskeje Biblija z lěta 1868 na dolnoserbski.de w originalnem a aktualizěrowanem pšawopisu. (projektowa kupka).
2018 Dolnoserbska Biblija 1868. Informacije.
2015–2017 Pśistupnjenje zukowych datajow w Nimsko-dolnoserbskem słowniku, Projektgruppe
2015 Dolnoserbski pšawopis – internetowy bok wó płaśecych póstajenjach a nowych rědowanjach na dolnoserbski.de (sobuawtor: Marcin Szczepański)
2015 Swětlik (Swėtlik, Swétlik, Swótlik, Swotlik), Jurij Hawštyn (Georgius Augustinus). In: Sächsische Biografie, hrsg. vom Institut für Sächsische Geschichte und Volkskunde e.V., bearb. von Martina Schattkowsky
2014 Internetowy słownik dolnoserbskich rěcnych wobrotow a pśisłowow na dolnoserbski.de
2010 Internetowa wersija dolnoserbskego tekstowego korpusa / Dolnoserbski tekstowy korpus na dolnoserbski.de

Nastawki

Das Neue Testament in einer Übersetzung von Mikławuš Jakubica. Ein mehrsprachiges Rätsel aus dem Jahr 1548 (= Nowy Testament w tłumaczeniu Mikławuša Jakubicy. Wielojęzyczna zagadka z roku 1548). W: Polonus (Sonderausgabe) 2025, b. 32–43.
Sorbian, Lower and Upper. W: M. L. Greenberg (ed.), Encyclopedia of Slavic Languages and Linguistics Online. Brill. (zusammen mit Menzel, Thomas und Scholze, Leńka), 2025, DOI: https://doi.org/10.1163/2589-6229_ESLO_COM_032585.
Lexicographic Portals: Sorbian (Lower and Upper). W: M. L. Greenberg (ed.), Encyclopedia of Slavic Languages and Linguistics Online. Brill, 2025, DOI: https://doi.org/10.1163/2589-6229_ESLO_COM_046330.
Frazeologizmy z komponentami šajse, šajs, šajsa w hornjoserbskim katolskim regionje. Hornjoserbski katolski region a ertne wužiwanje serbšćiny w nim. W: Rak, Maciej (Hg.): Słowiańska frazeologia gwarowa III. Kraków, Uniwersytet Jagielloński, 2024, b. 441–460, DOI: https://doi.org/10.12797/9788383680873.29.
Statkowanje Dolnoserbskeje rěcneje komisije w slědnych 30 lětach. W: Pohončowa, Anja/Jacobsowa, Theresa/Kellerowa, Ines (Hgg.): Wědomosć za wšitkich. Maćica Serbska / Maśica Serbska po 1989. Budyšin: Serbski institut, 2024 (Mały rjad Serbskeho instituta, 38), b. 119–127, DOI: https://doi.org/10.59195/2025.10
Das Adelaider Gesangbuch: Kulturgeschichtliche Verortung und sprachgeschichtliche Einordnung. W: Lětopis 70 (2023), b. 1–32, (gromaźe z Lubinu Malinkoweju), DOI: https://doi.org/10.59195/lp.2023.70-27.
Stilistika serbšćiny. W: Стилистика славянских стран на рубеже XX–XXI веков, Москва 2023, b. 244–262 (gromaźe z: Menzel, Thomas; Wölkowa; Sonja).
Kury, kót a kobyła – kuždem’ ak se spódoba! Dialekt Wjerbna. W: Serbska pratyja 2024, 2023, b. 112–115.
Towarstwa – motor zjawneho žiwjenja w Serbach. W: Šiman, Tadej (Hg.). Čej’ da sy? (Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 2023), b. 117–123.
Dohlady do rěče Handrija Zejlerja. W: Rozhlad 73 (2023) 3, b. 27–34.
Listaj Johannesa Jacobæija. Stawizniske a rěčespytne dohlady. W: Lětopis 68 (2021) 2, (zusammen mit Lubina Mahling), DOI: https://doi.org/10.59195/lp.2021.68-251.
Das Zossener niedersorbische/wendische Taufgebet von 1543. W: Jahrbuch für Berlin-Brandenburgische Kirchengeschichte 73 (2021).
Das Monitoring des sorbischen Schrifttums Grundlagen und erster Jahresbericht eines neuen Forschungsvorhabens. W: Lětopis 68 (2021) 1, b. 77–136 (gromaźe z: Bartels, Hauke; Szczepański, Marcin; Wölke, Sonja), DOI: https://doi.org/10.59195/lp.2021.68-266.
Witold Taszycki und die Sorabistik. W: LingVaria XVI (2021) 1, b. 247–252, DOI: https://doi.org/10.12797/LV.16.2021.31.19.
Awdijowy korpus maminorěcneje dolnoserbšćiny ako žrědło za pśeslěźowanje dolnoserbskeje dialektalneje frazeologije. W: Słowiańska frazeologia gwarowa II. Kraków 2020, b. 149–161, DOI: https://doi.org/10.12797/9788381382458.13.
Pśinosk k dolnoserbskej ortoepiji na zakłaźe projekta awdijowych datajow za nimsko-dolnoserbski internetowy słownik. W: 66 (Lětopis) 1, b. 3-41, DOI: https://doi.org/10.59195/lp.2019.66-306. Budyšyn 2019.
Wo internej rěčnej politice w Serbskim instituće. W: Rozhlad 69 (2019), 9, b. 22–24 (gromaźe z Haukim Bartelsom).
Dolnoserbska frazeologija. Aktualna źěłabnosć mjazy rewitalizaciju rěcy a historiskeju frazeologiju. W: Rak, Maciej; Sikora Kazimierz (Red.): Słowiańska frazeologia gwarowa. Kraków: Księgarnia Akademicka 2016 (Biblioteka “LingVariów”, 23 ), b. 65–73.
Bokfajfa pśi prangelu. Rěcne wósebnosći tekstowu z Hažowa. W: Schule für niedersorbische Sprache und Kultur (Hg.): Schlagwort Wendisch. Historische Tondokumente sorbischer / wendischer Kultur, Chóśebuz, 2016, b. 49–62. (serbska wersija)
Die Bokfajfa (Backpfeife) am Prangel. Sprachliche Besonderheiten zweier wendischer Texte aus Hažow/Haasow. W: Schule für niedersorbische Sprache und Kultur (Hg.): Schlagwort Wendisch. Historische Tondokumente sorbischer / wendischer Kultur, Cottbus, 2016, b. 49–62. (nimska wersija).
Baba, badak, bubenki. Pór słow wó rěcy na Górach. W: Adam, Horst; Dawmowa, Adelheit, Hustetowa, Ingrid: Serbska pratyja 2017, Budyšin 2016, b. 34 f.
Nowe rěcne rumy a kak se w nich powěda. Górno- a dolnoserbšćina we Facebooku. W: Schulz Jana/Ćorić, Božo (Hgg.): Słowjanske spisowne rěče a medije. Mjezynarodna konferenca Komisije za słowjanske spisowne rěče při Mjezynarodnym komiteju slawistow, Budyšin 18.–21.6.2014. Budyšin 2015 (Kleine Reihe des Sorbischen Instituts, 25) , b. 15–23, b. 174–182.
Tropy, taški, tykańce. Turnow a jogo narěc. W: Adam, Horst, Dawmowa, Adelheid, Hustetowa, Ingrid, Serbska pratyja 2016, Bautzen: LND, 2015.
Praktyczny przewodnik po korpusie języka dolnołużyckiego. W: Praktyczny przewodnik po korpusach języków słowiańskich / Red. Milena Hebal-Jezierska. Warszawa: 2014, b. 67–75.
Praktyczny przewodnik po korpusie języka górnołużyckiego. W: Praktyczny przewodnik po korpusach języków słowiańskich / Red. Milena Hebal-Jezierska. Warszawa: 2014, b. 76–81.
Kunja, kšet a karona. Pór smužkow wó Depš(ć)ańskej serbšćinje. W: Serbska pratyja 2015. Budyšyn: 2014, b. 54–57.
Dolnoserbske pśisegi. W: Rozhlad 63(2013)7/8, b. 62–63.
Źož se drasta pełka, kokošy maju šnepace a źuwća werduju tejki. Pór słowkow wó Drjejcańskej narěcy. W: Serbska pratyja 2014, Budyšyn: 2013, b. 40–42.
Dolnoserbska Biblija w tśich redakcijach. Pśinosk k wuwiśeju dolnoserbskeje pisneje rěcy. W: Pytannja sorabistyky = Prašenja sorabistiki. Materialy XIII Mižnarodnogo sorabistyčnogo seminaru 7.–8. žovtnja 2010 r. L’viv; Budyšyn: LNU imeni Ivana Franka; Serbs’kyj instytut, 2012, b. 73–104.
Dialektalny słowoskład w Mukowem Słowniku dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow. W: Lětopis 59(2012)2, b. 77–104, DOI: https://doi.org/10.59195/lp.2012.59-485.
Źož teškam cynkory šmekuju. Pór smužkow wó rěcy w Brjazynje. W: Serbska pratyja 2013, Budyšyn: 2012, b. 38–41.
Źož prosarjam kromicku dawaju. Rěcny mósćik do Mósta. W: Pratyja 2012, Bautzen, 2011, b. 44–49.
Google, knigły a sorabistika. W: Rozhlad 62(2011)5, b. 18 f.
Michał Frencel und sein Postwitzscher Tauff-Stein. W: Staatliche Kunstsammlungen Dresden, Enke, R., Probst, B. (Hrsg.), via regia – 800 Jahre Bewegung und Begegnung. Katalog zur 3. Sächsischen Landesausstellung. b. 329 f.
Eksemplar lažy w Americe. W: Rozhlad 61(2010)11, b. 17 f.
Delnjoserbšćina. W: Lutki. Za staršich a dźěći (2010)2, b. 7 f.
Die Sprachen der Lausitz. W: Lutki. Za starjejšych, źiśi a wótkubłarki (2010)2, b. 7 f.
Hódančka w tekstach 17. a 18. lětstotka. W: Protyka 2011. Bautzen: LND, 2010, b. 124 f.
Kšet abo škret?. W: Pratyja 2011. Bautzen: LND, 2010. b. 43–46.
Pódgódnośony słownik. W: Pratyja 2010. (Red. Gregor Wieczorek, Adelheid Dawmowa, Bernd Melcher, Torsten Mak). Bautzen: LND, 2009, b. 105 f.
Pśed 300 lětami prědny raz śišćany. Dolnoserbski Nowy Testament. W: Rozhlad 59(2009)8, b. 286–288.
Nimska leksika w dolnoserbskich pśisegach 16.–18. stolěśa. W: Dialog kultur V. Mezinárodní vědecká slavistická konference (ed. Oldřich Richterek, Miroslav Půža). Ústí na Orlicí: Oftis, 2009, CD Rom.
Dolnoserbska wikipedia. W: Rozhlad 58(2008)2. – b. 70.
Kniha wo serbskim interneće. W: Rozhlad 58(2008)4. – b. 145.
Wěda na wiki!. W: Rozhlad (2007)1, b. 1.
Na wopominanje. Pětr Młónk. W: Rozhlad (2007)2, b. 78–80.
Gemeinschaft fern der Heimat. W: Im Zeichen des Lindenblatts. Budyšin, Domowina: 2007, b. 24–25.
Sorabistiske dźěło Leonida Iwanowiča Rojzenzona (1920–1977). W: Pytannja sorabistyky = Prašenja sorabistiki. red. V. Motornyj, D. Šoľce. Lwiw, Budyšyn, 2006.
Wuwiće grafiki w spisach Michała Frencla. W: Rozhlad 56(2006)6, b. 237–239.
Epistle a sćenja z lěta ? W: Pomhaj Bóh 56(2006)6.
Wliw młodogramatiskeje šule na Arnošta Muku (1854–1932) a jeho delnjoserbsku rěčnicu z lěta 1891. W: BraSlav (2005)3, Bratislava.
Kóńcowka -s < *-si w 2. wós. sg. prez. dolnoserbskeju kontinuantowu atematiskeju werbowu *věděti, *(j)ědti. W: Sorapis 5. – b. 56–61.
Rock- und Popmusik bei den Sorben. W: Hose, S., Zeitmaschine Lausitz. 7. Raum-Erfahrungen – Leben in der Lausitz = Nazhonjenja z rumom. Nazgónjenja z rumom. Drježdźany. b. 89–93.
Studije k rěcy Kita Fryca Stempla. Leipzig: 2003 (magisterske źěło, manuskript).
Negacija we wobłuku hornjoserbsko-němskeho rěčneho kontakta. W: Sorapis 4. – b. 4–26.
Wojowanje wo serbske šule a forum w Internecach. Analyza. W: Rozhlad 53(2003)8, b. 290–293 a 53(2003)9, b. 326 f.
Rěcne wósebnosći Kita Fryca Stempla. W: Sorapis (2002)3. – b. 90–118.
Sorbspirit. Eine multimediale Präsentation der Sorben. Bautzen: 2002 (Mitautorschaft).
Rěcne pśirownańko – Genovefa M. Hórnika a A. Haußiga. W: Sorapis (2001)2. – b.54–68.
Serbske rybarstwo w Błótach w historiskim času jako wotsćin dohistoriskich wobstejnosćow. W: Sorapis (2000)1. – b.109–120.

Recensije a rozpšawy

Martin, Jens; Krausch, Heinz-Dieter: Słownik dolnoserbskich zelowych, gribowych a lišawowych mjenjow. Wörterbuch der niedersorbischen/wendischen Pflanzen-, Pilz und Flechtennamen. Rangsdorf: Natur+Text 2020. W: Lětopis 68 (2021) 2 bzw. 69 (2022) 1, DOI: https://doi.org/10.59195/lp.2021.68-248.
Martin, Jens; Krausch, Heinz-Dieter: Słownik dolnoserbskich zelowych, gribowych a lišawowych mjenjow. Wörterbuch der niedersorbischen/wendischen Pflanzen-, Pilz und Flechtennamen. Rangsdorf: Natur+Text 2020. W: Rozhlad 71 (2021) 7/8.
Richard Bígl: Vývoj lužickosrbského časování a slovotvorby, Praha 2019. W: Lětopis 67 (2020) 2, b. 126–137, DOI: https://doi.org/10.59195/lp.2014.61-156
Richard Bígl: Vývoj lužickosrbského skloňování a stupňování (= Acta Universitatis Carolinae. Philologica monographia; 167). Praha, Karolinum, 2013. W: Lětopis 61(2014)2. b. 151–156, DOI: https://doi.org/10.59195/lp.2020.67-270
Sonja Wölkowa: Gregoriusowe kěrlušowe knižki a jich pozicija mjez najstaršimi hornjoserbskimi rěčnymi pomnikami. Serbski institut: Budyšin, 2007 (= Mały rjad Serbskeho instituta; 10). W: Lětopis 55(2008)1, b. 153-157, DOI: https://doi.org/10.59195/lp.2008.55-179
Přispomnjeća k spisej „Aufbruch in den Text. Bericht zur freien Schriftprobe im zweiten Schuljahr Sorbisch und Deutsch.“ W: Serbska šula 4(2007), b. 116–119.
Praktiski dolnoserbsko-pólski móst. W: Rozhlad 56(2006)10/11, b. 396–398. (Wó: Leszczyński, R., Praktyczny słownik dolnołużycko-polski. Praktiski dolnoserbsko-pólski słownik, Budyšyn 2005.)
Rec.: Rěč a identita. W: Rozhlad 56(2006)12, b. 448–451.
Cas casnika a casnikarjow. W: Rozhlad. Budyšyn 54, 9. b. 342–343. (Wó: Brandtowa, Christa : Casnikowa cytanka 1848–1899. Budyšyn 2000. a Brandtowa, Christa : Casnikowa cytanka 1900–1933. Budyšyn 2001.).